3I/ATLAS to kometa międzygwiezdna odkryta 1 lipca 2025 roku przez stację przeglądową ATLAS, znana także jako C/2025 N1 (ATLAS). Porusza się po niezwiązanej, hiperbolicznej orbicie wokół Słońca i minęła Ziemię w odległości 1,8 j.a., nie stwarzając żadnego zagrożenia. Oznaczenie „3I” wskazuje, że jest to trzeci potwierdzony obiekt międzygwiezdny przelatujący przez Układ Słoneczny, po 1I/ʻOumuamua i 2I/Borisov.
Odkrycie i orbita
Kometę po raz pierwszy zauważył teleskop ATLAS, finansowany przez NASA, w Chile, gdy wchodziła do wewnętrznej części Układu Słonecznego z prędkością około 61 km/s. Wstępne dane sugerowały tor, który mógłby zbliżyć się do Ziemi, jednak dalsze obserwacje prowadzone przez wiele obserwatoriów wykazały, że jej trajektoria jest hiperboliczna, a więc międzygwiezdna. Potwierdzenie tego toru dały zdjęcia wykonane przed odkryciem przez kilka przeglądów nieba. Jej położenie w pobliżu płaszczyzny galaktycznej oraz gęste pola gwiazd w kierunku centrum Galaktyki utrudniały wcześniejsze wykrycie.
Skład i aktywność
3I/ATLAS jest aktywną kometą z lodowym jądrem otoczonym komą złożoną z gazu i pyłu. Światło słoneczne ogrzewa jądro, powodując przechodzenie lodu w gaz, który unosi pył. Teleskop Hubble’a i inne sondy sugerują, że jądro ma mniej niż 1 km średnicy. Teleskop Jamesa Webba wykazał, że kometa jest niezwykle bogata w dwutlenek węgla, a w mniejszych ilościach zawiera wodę, tlenek węgla i metan, natomiast teleskopy naziemne wykryły cyjanki i opary niklu na poziomach zbliżonych do komet Układu Słonecznego.
Peryhelium i pochodzenie
Kometa zbliżyła się najbardziej do Słońca 29 października 2025 roku, w odległości 1,36 j.a., czyli między orbitami Ziemi i Marsa. Jej trajektoria wskazuje, że pochodzi ona z cienkiego lub grubego dysku Drogi Mlecznej. Jeśli jej pochodzenie wiąże się z grubym dyskiem, mogłaby mieć co najmniej 7 miliardów lat, czyli być starsza od Układu Słonecznego.