Segedyn

Segedyn jest położony niedaleko południowej granicy Węgier, na południe od ujścia rzeki Maruszy do rzeki Cisy. Miasto w 2011 miało 170 285 mieszkańców, przy gęstości zaludnienia 606,0 osoby na 1 km². Segedyn określa się też często jako „Miasto słońca”, bowiem ma bardzo dużo słonecznych godzin w roku w porównaniu z innymi węgierskimi miastami.

Obszar, na którym znajduje się dziś miasto Segedyn, był zamieszkany już w czasach starożytnych, a Ptolemeusz wymienia najstarszą nazwę miasta – Partiscum. Możliwe, że w tych okolicach mieściła się też siedziba władcy Hunów Attyli. Obecna węgierska nazwa miasta – Szeged – pojawiła się w 1138 w dokumencie króla Beli III.

W czasie najazdu mongolskiego miasto zostało zniszczone, a dużą część ludności najeźdźcy wymordowali. Po wycofaniu się hord tatarskich miasto udało się jednak odbudować, a za panowania Ludwika Węgierskiego stało się ono najważniejszym ośrodkiem w południowych Węgrzech. Zygmunt Luksemburski otoczył je murami obronnymi, natomiast w 1498 Segedyn otrzymał status wolnego miasta królewskiego.

Podczas najazdu tureckiego w 1526 miasto zostało splądrowane, a potem okupowane przez wojska tureckie, stało się jednak wówczas centrum administracyjnym państwa osmańskiego na tym obszarze. 23 października 1686 Segedyn został wyzwolony, ale status wolnego miasta królewskiego przywrócono mu dopiero w 1715, a kolejne lata stały pod znakiem stabilnego rozwoju.

Miasto poważnie ucierpiało na skutek powodzi w 1879 r.

• Wieża Dömötör – średniowieczna wieża w stylu romańsko-gotyckim, najstarszy zabytek miasta
• Kościół i klasztor franciszkanów
• Teatr Narodowy w Segedynie (Szegedi Nemzeti Színház)
• Katedra w Segedynie
• Móra Ferenc Múzeum
• Ratusz (Városháza)
• Cerkiew św. Mikołaja
• Stara Synagoga
• Kościół św. Rocha
• Nowa Synagoga
• Wieża ciśnień (Víztorony)
• Domy i kamienice secesyjne, w tym:
  • Pałac Reöka (Reök-palota)
  • Dom Raffayego (Raffay-ház)
  • Dom Móricza (Móricz-ház)
  • Dom Vastaga (Vastag-ház)
  • Dom Márera (Márer-ház)
• Pomnik Andrása Dugonicsa z 1876 r.
• Pomnik Lajosa Tiszy z 1904 r.
• Pomnik Ferenca Deáka z 1914 r.
• Pomnik Lajosa Kossutha

W mieście rozwinął się przemysł mięsny, owocowo-warzywny, cukrowniczy, młynarski, tytoniowy, włókienniczy, obuwniczy, metalowy oraz chemiczny.

W Segedynie funkcjonuje system tramwajowy. W 2009 r. miasto zamówiło 9 sztuk polskich tramwajów niskopodłogowych Pesa Swing. Od listopada 2021 funkcjonuje linia tramwaju dwusystemowego, która dojeżdża do Hódmezővásárhely wykorzystując fragment Linii kolejowej nr 135 na Węgrzech.

Szeged posiada połączenie kolejowe z Budapesztem, Kecskemetem, Bekescsabą i Suboticą w Serbii. Połączenia obsługuje MAV.

Głównym przewoźnikiem autobusowym jest Tisza Volán Zrt. Autobusy obsługują połączenia z Budapesztem, Gyor, Peczem, Szekesfehervarem, Szekszardem, Bają, Bekescsabą, Debreczynem, Miszkolcem, Szolnokiem, Kecskemetem i in.

Segedyn jest miastem uniwersyteckim. W 1921 został tu przeniesiony Uniwersytet Kolozsvár z dzisiejszego rumuńskiego miasta Kluż-Napoka (zał. w 1872). Obecnie jest jednym z najważniejszych uniwersytetów Węgier. Nosi nazwę Uniwersytet Segedyński (Szegedi Tudományegyetem).

Z Segedyna pochodzi najlepsza węgierska kiełbasa salami oraz charakterystyczna dla tego miasta zupa rybna. Okolice miasta oraz Kalocsa nad Dunajem są głównymi rejonami uprawy papryki, która jest narodową przyprawą Węgrów.

W mieście ma siedzibę klub Pick Szeged – trzykrotny mistrz Węgier w piłce ręcznej.

Miejscowości partnerskie:

• Cambridge, Wielka Brytania
• Darmstadt, Niemcy
• Izmir, Turcja
• Kotor, Czarnogóra
• Larnaka, Cypr
• Liège, Belgia
• Łódź, Polska
• Nicea, Francja
• Odessa, Ukraina
• Parma, Włochy
• Płońsk, Polska
• Pula, Chorwacja
• Rachów, Ukraina
• Rotterdam, Holandia
• Subotica, Serbia
• Târgu Mureș, Rumunia
• Timișoara, Rumunia
• Toledo, USA
• Turku, Finlandia
• Warna, Bułgaria
• Weinan, Chińska Republika Ludowa

W październiku 1967 jednej z ulic na warszawskich Bielanach nadano nazwę Segedyńska. Z czasem upowszechnił się zapis zgodny z polską fonetyką, tj. Szegedyńska. W 2013 Rada m.st. Warszawy planowała przywrócić pierwotny, zgodny z węgierskimi prawidłami zapis, gdyż „szeged” znaczy po węgiersku „twoja dupa”. Ostatecznie, ze względu na opór mieszkańców ulicy, pozostano przy upowszechnionym zapisie.