factograf
PL
Zaloguj się

państwo w Europie Wschodniej

Ukraina

  • 1 min czytania
  • W 308 językach
  • 25 obrazów
  • Artykuł autorski Factograf
Ukraina

Ukraina to państwo w Europie Wschodniej, drugie co do wielkości państwo w Europie po Rosji, z którą graniczy od wschodu i północnego wschodu. Graniczy także z Białorusią, Polską, Słowacją, Węgrami, Rumunią i Mołdawią, a jej wybrzeża leżą nad Morzem Czarnym i Morzem Azowskim. Stolicą i największym miastem jest Kijów. Językiem urzędowym jest język ukraiński, a powierzchnia kraju wynosi około 600 tysięcy kilometrów kwadratowych, przy liczbie ludności wynoszącej około 32 milionów.

Historia wczesna i średniowieczna

Rzut ortograficzny Ukrainy z zaznaczeniem spornych terytoriów
Rzut ortograficzny Ukrainy z zaznaczeniem spornych terytoriów
Wczesne migracje Indoeuropejczyków ze stepów pontyjskich na terenie dzisiejszej Ukrainy i Rosji
Wczesne migracje Indoeuropejczyków ze stepów pontyjskich na terenie dzisiejszej Ukrainy i Rosji
Największy zasięg Rusi Kijowskiej, 1054–1132
Największy zasięg Rusi Kijowskiej, 1054–1132
Rzeczpospolita Obojga Narodów w największym zasięgu w 1619 roku, nałożona na współczesne granice; po 1569 roku władzę Polski sprawowano na znacznej części Ukrainy
Rzeczpospolita Obojga Narodów w największym zasięgu w 1619 roku, nałożona na współczesne granice; po 1569 roku władzę Polski sprawowano na znacznej części Ukrainy
Hetman Bohdan Chmielnicki utworzył niezależne państwo kozackie po powstaniu z 1648 roku przeciwko Polsce
Hetman Bohdan Chmielnicki utworzył niezależne państwo kozackie po powstaniu z 1648 roku przeciwko Polsce
Polskie wojska wkraczają do Kijowa w maju 1920 roku podczas wojny polsko-sowieckiej
Polskie wojska wkraczają do Kijowa w maju 1920 roku podczas wojny polsko-sowieckiej
Młodzież w narodowych ukraińskich strojach podczas uroczystości upamiętniających Akt Zjednoczenia z 1919 roku, obchodzonych co roku w 22 ukraińskich miastach
Młodzież w narodowych ukraińskich strojach podczas uroczystości upamiętniających Akt Zjednoczenia z 1919 roku, obchodzonych co roku w 22 ukraińskich miastach
Les Kurbas, czołowa postać Rozstrzelanego Odrodzenia, został rozstrzelany przez władze sowieckie
Les Kurbas, czołowa postać Rozstrzelanego Odrodzenia, został rozstrzelany przez władze sowieckie
Kijów poniósł poważne zniszczenia podczas II wojny światowej i był okupowany przez Niemcy w latach 1941–1943
Kijów poniósł poważne zniszczenia podczas II wojny światowej i był okupowany przez Niemcy w latach 1941–1943
Leonid Krawczuk i Borys Jelcyn podpisują porozumienia białowieskie 8 grudnia 1991 roku
Leonid Krawczuk i Borys Jelcyn podpisują porozumienia białowieskie 8 grudnia 1991 roku
Protest Euromajdanu w Kijowie, grudzień 2013
Protest Euromajdanu w Kijowie, grudzień 2013
Widok z zachodniego zbocza góry Ai-Petri na płaskowyżu Ai-Petri na Krymie
Widok z zachodniego zbocza góry Ai-Petri na płaskowyżu Ai-Petri na Krymie
12 obrazów

Ludzie zamieszkiwali te tereny co najmniej od 32 000 roku p.n.e. W średniowieczu ziemie te były ośrodkiem wczesnej ekspansji Słowian i kultury wschodniosłowiańskiej pod rządami Rusi Kijowskiej, która powstała w IX wieku i w X oraz XI wieku stała się największym i najpotężniejszym państwem w Europie. Później rozpadła się na rywalizujące ze sobą regionalne ośrodki władzy, a w XIII wieku została zniszczona przez Mongołów. Przez kolejne około 600 lat terytorium to było przedmiotem sporów, podziałów i panowania różnych obcych mocarstw.

Niepodległość i czasy nowożytne

Kijów, centrum finansowe Ukrainy
Kijów, centrum finansowe Ukrainy
Uprawa pszenicy we wsi Spasiw w obwodzie rówieńskim
Uprawa pszenicy we wsi Spasiw w obwodzie rówieńskim
Zamek w Kamieńcu Podolskim, jeden z Siedmiu Cudów Ukrainy
Zamek w Kamieńcu Podolskim, jeden z Siedmiu Cudów Ukrainy
Zespół trakcyjny HRCS2; na Ukrainie intensywnie wykorzystywany jest transport kolejowy
Zespół trakcyjny HRCS2; na Ukrainie intensywnie wykorzystywany jest transport kolejowy
Mapa językowa Ukrainy przedstawiająca najczęściej używany język ojczysty w poszczególnych miejscowościach, spis powszechny z 2001 roku
Mapa językowa Ukrainy przedstawiająca najczęściej używany język ojczysty w poszczególnych miejscowościach, spis powszechny z 2001 roku
Katedra św. Zofii w Kijowie, obiekt światowego dziedzictwa UNESCO i jedna z głównych katedr chrześcijańskich na Ukrainie
Katedra św. Zofii w Kijowie, obiekt światowego dziedzictwa UNESCO i jedna z głównych katedr chrześcijańskich na Ukrainie
Centralny Miejski Szpital w Kijowie
Centralny Miejski Szpital w Kijowie
Zełenski odwiedza szpital w obwodzie odeskim, gdzie leczeni są ranni ukraińscy obrońcy, lipiec 2022
Zełenski odwiedza szpital w obwodzie odeskim, gdzie leczeni są ranni ukraińscy obrońcy, lipiec 2022
Czerwony Uniwersytet w Kijowie
Czerwony Uniwersytet w Kijowie
Rezydencja metropolitów bukowińskich i dalmackich
Rezydencja metropolitów bukowińskich i dalmackich
Wyniki wyborów parlamentarnych w 2014 roku według partii
Wyniki wyborów parlamentarnych w 2014 roku według partii
Tradycyjne ukraińskie pisanki, których wzory sięgają wczesnych kultur słowiańskich
Tradycyjne ukraińskie pisanki, których wzory sięgają wczesnych kultur słowiańskich
12 obrazów

Ukraina ogłosiła niepodległość w 1991 roku, w czasie rozpadu Związku Radzieckiego. Nowa konstytucja została uchwalona w 1996 roku, gdy kraj zmierzał ku demokracji opartej na wolnym rynku. Do późniejszych wydarzeń należały Pomarańczowa Rewolucja w latach 2004–2005, protesty Euromajdanu w 2014 roku, aneksja Krymu przez Rosję oraz wojna w Donbasie. Rosyjska inwazja z 2022 roku zapoczątkowała nową fazę konfliktu. Ukraina jest republiką semiprezydencką i jednym z założycieli Organizacji Narodów Zjednoczonych.

W 308 językach

PolskiČeštinaDeutschEnglishEspañolFrançaisItaliano日本語PortuguêsРусскийУкраїнська中文AbkhazianAcehneseAdygheAfrikaansShqipAmiአማርኛOld EnglishOboloAngikaAragoneseAramaicالعربيةMoroccan ArabicEgyptian ArabicAsturianuঅসমীয়াKotavaAvaricAwadhiAymaraAzbAzərbaycanBalineseBavarianbat-smgБашҡортBatak TobaBikolБеларускаяBetawiБългарскиBhojpuriBislamaBanjarBlkBamanakanবাংলাབོད་སྐད་BishnupriyaBrezhonegBosanskiBtmBugineseБуряадCatalàcbk-zamCdoCebuanoНохчийнᏣᎳᎩChamorroCheyenneکوردیی ناوەندیCorsicanCrimean TatarKashubianChurch SlavicЧӑваш чӗлхиCymraegDagDanskDinkaZazaDolnoserbšćinaDtyDivehiརྫོང་ཁEʋegbeΕλληνικάEmlEsperantoEestiEuskaraExtremaduranفارسیPulaarfiu-vroSuomiFijianFøroysktArpitanNorthern FrisianFurlanFryskGagauzGan ChineseGaeilgeGcrGàidhligGilakiGalegoGuaraniकोंकणीGothicગુજરાતીGuwGaelgHakka ChineseHausaʻŌlelo HawaiʻiעבריתFiji Hindiहिन्दीHrvatskiHornjoserbšćinaHaitian CreoleMagyarՀայերենHywInterlinguaIbanBahasa IndonesiaInterlingueIgboInupiaqIlokoIngushIdoIsvÍslenskaInuktitutJamaican Creole EnglishLojbanJawaKara-KalpakTaqbaylitქართულიKabardianKbpTyapKongoGikuyuҚазақшаខ្មែរKanuriಕನ್ನಡKomi-Permyak한국어Karachay-BalkarکٲشُرKurdî (kurmancî)KomiKernewekКыргызчаLadinoLatinLbeLëtzebuergeschLezghianLingua Franca NovaLugandaLigureLimburgishLldLombardLingálaລາວLatgalianLietuviųLatviešuMadureseMagahiमैथिलीmap-bmsMokshaMalagasyMariMinangkabauMāoriМакедонскиമലയാളംমৈতৈলোন্МонголWestern MariमराठीMelayuMaltiMirandeseErzyaမြန်မာمازرونیNeapolitanNeddersass’sch (Nedderlannen)Neddersass’schनेपालीNewariNederlandsNorsk nynorskNovialNorskߒߞߏNrmSesotho sa LeboaNupNavajoNyanjaOccitanOloOromooଓଡ଼ିଆИронPangasinanPampangaPapiamentoਪੰਜਾਬੀPicardNaijíriá PíjinPennsylvania GermanPalatine GermanPiemontèisWestern PanjabiPonticپښتوPwnRunasimiRumantschRomanyroa-rupRoa (Tara)RomânăRusynIkinyarwandaСаха тылаᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤSicilianuScotsSarduسنڌيDavvisámegiellaⵜⴰⵛⵍⵃⵉⵜတႆးSrpski (latinica)සිංහලSlovenčinaSlovenščinaAnarâškielâSamoanChiShonaSoomaaliShqipSranan TongoСрпскиSwatiSaterland FrisianSesothoBasa SundaSvenskaKiswahiliSylŚlōnskiSzyதமிழ்TayTetumతెలుగుТоҷикӣไทยትግርኛTürkmen diliFilipinoTalyshSetswanaToki ponaLea fakatongaTok PisinTarokoTürkçeTsongaТатарTumbukaAkanТываUdmurtئۇيغۇرچەاردوO‘zbekVenetoVepsVendaTiếng ViệtWest FlemishVolapükWarayWalloonWolofWu ChineseIsiXhosaMingrelianייִדישÈdè YorùbáVahcuenghZeelandicⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜzh-yueIsiZulu

Редакція Factograf · Opublikowano 14 października 2026 · Częściowo na podstawie Wikipedii, CC BY-SA 4.0 · Artykuł źródłowy