Shimon Sakaguchi – japoński immunolog i lekarz, profesor wybitny Uniwersytetu w Osace oraz profesor emerytowany Uniwersytetu w Kioto. Najbardziej znany jest z odkrycia limfocytów T regulatorowych, podgrupy limfocytów T, które pomagają układowi odpornościowemu zachować tolerancję i unikać ataku na własne tkanki organizmu. W 2025 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny, dzieląc ją z Mary E. Brunkow i Fredem Ramsdellem za prace nad obwodową tolerancją immunologiczną.
Wykształcenie i kariera
Sakaguchi urodził się w 1951 roku w Nagahamie, w prefekturze Shiga. Uzyskał dyplom lekarza oraz stopień doktora nauk na Uniwersytecie w Kioto. Po zdobyciu doświadczenia podoktorskiego w Stanach Zjednoczonych, na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa oraz Uniwersytecie Stanforda, pracował w Instytucie Badawczym Scripps, a w 1991 roku wrócił do Japonii. Później pełnił funkcje badawcze i kierownicze w instytucie Riken, w Tokijskim Instytucie Gerontologii Metropolitalnej oraz w Instytucie Zaawansowanych Nauk Medycznych Uniwersytetu w Kioto, gdzie był także dyrektorem. Jego laboratorium przeniosło się na Uniwersytet w Osace w 2011 roku.
Odkrycie limfocytów T regulatorowych
W badaniu z 1995 roku Sakaguchi wraz z współpracownikami zidentyfikował limfocyty T regulatorowe, wcześniej nieznaną grupę limfocytów T wyrażających markery CD4 i CD25, które regulują działanie układu odpornościowego. Myszy, które otrzymały komórki pozbawione tej podgrupy, rozwijały choroby autoimmunologiczne, natomiast przywrócenie tej podgrupy im zapobiegało. W 2003 roku jego zespół wykazał, że gen FOXP3 ma istotne znaczenie dla rozwoju i funkcjonowania tych komórek. Prace te ukształtowały badania nad tolerancją immunologiczną i chorobami autoimmunologicznymi.