Hu Yaobang (1915–1989) był chińskim politykiem, który od 1981 do 1987 roku sprawował najwyższy urząd w Komunistycznej Partii Chin, najpierw jako przewodniczący, a następnie jako sekretarz generalny. Po rewolucji kulturalnej zyskał znaczenie jako bliski sojusznik Deng Xiaopinga, ówczesnego najwyższego przywódcy Chin. W latach 80. Hu opowiadał się za reformami gospodarczymi i politycznymi, jednak na początku 1987 roku, po protestach studenckich, które jego przeciwnicy przypisali jego tolerancji wobec tzw. burżuazyjnej liberalizacji, został zmuszony do rezygnacji. Jego śmierć w kwietniu 1989 roku zapoczątkowała zgromadzenia, które przerodziły się w protesty na placu Tiananmen.
Młodość i kariera
Hu urodził się w biednej rodzinie chłopskiej w prowincji Hunan, a jego przodkowie byli hakkańskimi migrantami z Jiangxi. Miał niewielkie formalne wykształcenie i wstąpił do Komunistycznej Partii Chin jako nastolatek. Poparł Mao Zedonga w walkach frakcyjnych lat 30. i wziął udział w Długim Marszu. Po schwytaniu przez wojska nacjonalistów uciekł i powrócił do komunistycznej bazy w Yan'anie, gdzie później blisko współpracował z Deng Xiaopingiem. Następnie kierował Komunistycznym Związkiem Młodzieży we wczesnych latach Chińskiej Republiki Ludowej.
Epoka reform
Po śmierci Mao Hu odegrał kluczową rolę w programie Boluan Fanzheng, który unieważnił wiele niesłusznych wyroków z wcześniejszych kampanii politycznych. Pod nadzorem Deng Xiaopinga przeforsował w latach 80. szereg reform gospodarczych i politycznych. Polityka ta sprawiła, że stał się niepopularny wśród kilku wpływowych partyjnych weteranów, którzy sprzeciwiali się zmianom rynkowym. Po protestach studenckich pod koniec 1986 i na początku 1987 roku został zmuszony do ustąpienia ze stanowiska sekretarza generalnego, choć zachował miejsce w Biurze Politycznym.
Śmierć i dziedzictwo
Jego następca, Zhao Ziyang, kontynuował wiele reform Hu. Po jego śmierci w kwietniu 1989 roku niewielkie, nieoficjalne uroczystości upamiętniające w Pekinie skłoniły ludzi do domagania się ponownej oceny jego dorobku, a po nich nastąpiły studenckie marsze. Wydarzenia te przerodziły się w protesty na placu Tiananmen, które w czerwcu zakończyły się brutalnym stłumieniem. Przez lata rząd cenzurował szczegóły życia Hu, lecz w 2005 roku upamiętnił go w 90. rocznicę urodzin. Został pochowany w Gongqingcheng w prowincji Jiangxi.