Diwali, zwane także Dipavali, to hinduistyczne święto światła, z odmianami obchodzonymi w innych indyjskich religiach, takich jak dżinizm i sikhizm. Jest ono związane ze zwycięstwem dobra nad złem, światła nad ciemnością i wiedzy nad ignorancją. Obchodzone jesienią, zwykle między połową października a połową listopada, trwa zazwyczaj pięć lub sześć dni. Rodziny oświetlają domy i świątynie lampami olejowymi, dzielą się posiłkami i słodyczami oraz odpalają fajerwerki, co czyni je ważnym wydarzeniem kulturowym dla wspólnot hinduskich, sikhijskich i dżinijskich na całym świecie.
Znaczenie religijne
Diwali wiąże się z kilkoma postaciami i wydarzeniami religijnymi. Upamiętnia dzień, w którym Rama powrócił do Ayodhyi wraz z Sitą i Lakszmaną po pokonaniu demonicznego króla Rawany. Jest też powszechnie kojarzone z Lakszmi, boginią dobrobytu, oraz Ganeszą, bogiem mądrości. Wśród dżinistów święto upamiętnia ostateczne wyzwolenie Mahawiry, natomiast sikhowie obchodzą Bandi Chhor Divas, upamiętniający uwolnienie guru Hargobinda z mogolskiego więzienia. Lokalne tradycje łączą to święto z innymi bóstwami, a w niektórych częściach wschodnich Indii i w Bangladeszu zamiast tego czci się Kali.
Obchody i zwyczaje
Podczas święta ludzie zapalają diye, świece i lampiony w domach, świątyniach i miejscach pracy oraz zdobią podłogi wzorami rangoli. Hindusi tradycyjnie biorą rytualną kąpiel w olejku o świcie każdego dnia festiwalu. Rodziny wymieniają się słodyczami i życzeniami, a społeczności organizują parady, jarmarki i koncerty. Święto jest także czasem wspominania przodków oraz ponownego spotkania się rodzin.
Zapisy historyczne
Festiwal wspomniany jest we wczesnych tekstach sanskryckich i przez wieki opisywany był przez podróżników i historyków spoza Indii. Relacje z okresu średniowiecza i wczesnej epoki nowożytnej opisują lampy zapalane w świątyniach i domach, nowe ubrania, śpiew, tańce i uczty. Kilku władców mogolskich zajmowało różne stanowiska: niektórzy uczestniczyli w obchodach, inni je zakazywali.
