Alfonso Barzana był hiszpańskim jezuitą misjonarzem i językoznawcą z XVI wieku, który poświęcił życie służbie rdzennym ludom Ameryki Południowej. Urodzony w Hiszpanii, wstąpił do Towarzystwa Jezusowego, a następnie udał się do obu Ameryk, aby uczestniczyć w różnych misjach. Odegrał kluczową rolę w misji w Juli niedaleko jeziora Titicaca, a później intensywnie pracował w regionach obejmujących dzisiejszą Boliwię, Argentynę i Paragwaj. Jego liczne podróże i studia lingwistyczne były motywowane obowiązkami religijnymi oraz staraniami o nawiązanie komunikacji z lokalnymi plemionami.
Praca misyjna
Po przybyciu do Ameryki Południowej pomagał w ustanowieniu misji w Juli. Spędził ponad dekadę w środkowej części Boliwii, zanim przeniósł się do Tucumán. Jego służba trwała również w Paragwaju, gdzie ostatecznie pełnił funkcję komisarza inkwizycji. Wycieńczenie fizyczne spowodowane tymi wymagającymi podróżami misyjnymi doprowadziło ostatecznie do jego śmierci w Cusco.
Studia lingwistyczne
Jako biegły językoznawca studiował jedenaście różnych języków rdzennych. Tworzył różnego rodzaju gramatyki, słowniki i katechizmy, aby wspomóc swoją pracę religijną. Choć wiele jego oryginalnych rękopisów zaginęło, napisał opublikowany list z 1594 roku, który dostarcza spostrzeżeń etnograficznych i lingwistycznych na temat ludów Tucumán.
Kult
Kościół katolicki uznaje jego świętość, a obecnie nosi on tytuł wyniosłego. Po rozpoczęciu procesu beatyfikacji w 2016 roku, papież Franciszek ogłosił go wyniosłym w 2017 roku. W tradycji katolickiej wspomina się go 31 grudnia.