factograf
PL
Zaloguj się

miasto w Danii, stolica regionu Jutlandia Północna

Aalborg

Aalborg

Najważniejsze

liczba ludności121 878
powierzchnia139km²
jest tomiasto liczące ponad 100 tysięcy mieszkańców
państwoDania
data utworzenia lub powstania16 czerwca 1342
wysokość nad poziomem morza5m
Wszystkie dane z infoboksu 9
Państwo
Dania
Region
Jutlandia Północna
Gmina
Aalborg
Prawa miejskie
1342
Zarządzający
Lasse Frimand Jensen↗
Powierzchnia
139 km²
• liczba ludności
120 914
Nr kierunkowy
9
Kod pocztowy
9000
Most nad Limfjorden łączący Aalborg z Nørresundby i Nørrejyske Ø
Most nad Limfjorden łączący Aalborg z Nørresundby i Nørrejyske Ø
Nytorv – plac w pobliżu brzegu Limfjorden
Nytorv – plac w pobliżu brzegu Limfjorden
Jomfru Ane Gade
Jomfru Ane Gade
Panorama Aalborga, w tle cieśnina Limfjorden
Panorama Aalborga, w tle cieśnina Limfjorden
4 obrazy

Aalborg, Ålborg (wym.,) – miasto w Danii, siedziba regionu Jutlandia Północna i gminy Aalborg. W języku duńskim funkcjonują dwie równoprawne formy pisowni: Aalborg i Ålborg.

Jest to czwarte pod względem wielkości miasto Królestwa Danii (po Kopenhadze, Aarhus i Odense) i drugie co do wielkości miasto Półwyspu Jutlandzkiego. Położone jest w najwęższym punkcie fiordu Limfjorden, łączącego Morze Północne z cieśniną Kattegat i odcinającego od lądu północną część Jutlandii – Nørrejyske Ø.

Aalborg jest portem morskim oraz siedzibą biskupstwa luterańskiego.

Okolice

Okolice miasta prezentują krajobraz typowy dla północnej Jutlandii. Na zachód od cieśniny Limfjorden rozszerza się w nieregularne jezioro o niskich, bagnistych brzegach i licznych wyspach. Na północnym zachodzie rozpościera się bagno Store Vildmose, a na południowym wschodzie podobne Lille Vildmose. Store Vildmose zostało osuszone na początku XX wieku i przystosowane do celów rolniczych. Są to największe duńskie torfowiska.

Historia

Już w XI w. był tu ważny ośrodek handlowy. Nazwa miasta pojawia się na monetach bitych tu w 1040 r. Miasto otrzymało prawa miejskie w 1342 r. Luterańską metropolię biskupią założono w 1554, wcześniej było tu biskupstwo katolickie. W XVI w. krwawe walki podczas wojen religijnych, w 1628 miasto zostało splądrowane przez wojska Wallensteina. Podczas wojny austriacko-prusko-duńskiej w 1864 zdobyte przez Prusaków 10 lipca, co przypieczętowało zajęcie przez nich całej Jutlandii, aż do Skagen.

W latach 80. XIX w. Aalborg zamieszkiwało 15 tys. mieszkańców, miasto prowadziło intensywny handel z Anglią, Szwecją i Norwegią, posiadało warsztaty stoczniowe, szkołę katedralną, gimnazjum, szkołę żeglarską, giełdę i bibliotekę publiczną. W początkach XX w. liczba mieszkańców przekroczyła 20 tys., a miasto rozwijało się szybko. W latach 20. XX w. Aalborg liczył 42,8 tys. mieszkańców. Ludność zatrudniona była w rybołówstwie, stoczniach, fabrykach wyrobów tytoniowych i alkoholowych.

Gospodarka

Aalborg jest rozwijającym się ośrodkiem przemysłowo-handlowym. Gospodarka regionu koncentruje się wokół produkcji cementu i stali, na przemyśle stoczniowym oraz eksporcie zboża i ryb.

Znanym produktem regionalnego przemysłu są produkowane przez Aalborskie Zakłady Spirytusowe wódki Aalborg Akvavit. Rośnie także znaczenie miasta jako ośrodka przemysłu telekomunikacyjnego, w znacznym stopniu inspirowanego przez lokalny uniwersytet.

Edukacja

W mieście znajduje się Uniwersytet Aalborski. Są też szkoła dziesięcioletnia, technikum, gimnazjum, seminarium nauczycielskie i szkoła dla dzieci upośledzonych, ponadto m.in. konserwatorium muzyczne oraz akademia informatologii.

Transport

  • Nad cieśniną Limfjorden przebiegają dwa mosty (jeden drogowy z drogą dwupasmową, przejściem dla pieszych i drogą rowerową oraz jeden kolejowy dla jednotorowej linii; obydwa mosty są zwodzone) łączące Aalborg z Nørresundby; dzięki temu oba miasta praktycznie tworzą jeden organizm. Dodatkowo we wschodniej części miasta pod Limfjorden przebiega zbudowany w 1969 r. tunel, będący częścią międzynarodowej drogi E45.
  • Aalborg jest połączony linią kolejową z Hjørring, Frederikshavn i Skagen na północy oraz z Aarhus na południu, skąd odchodzą linie do Niemiec i przez Fionię do Kopenhagi (zob. Danske Statsbaner). Stacje kolejowe: Aalborg (dworzec) i Aalborg Vestby.
  • Miasto ma dobry i bezpieczny port morski, choć jest on trudno dostępny.
  • Przez Aalborg przechodzą międzynarodowe trasy europejskie E39 i E45, będąca przedłużeniem niemieckiej autostrady A7.
  • W Nørresundby znajduje się port lotniczy Aalborg oferujący połączenia krajowe i międzynarodowe.
  • Port Aalborski o powierzchni 110 ha jest trzecim pod względem wielkości portem Danii.

Zabytki i atrakcje

  • późnogotycki kościół St. Budolfi z XVI w. o bogatym wyposażeniu wnętrza
  • zamek z XVI w., szereg renesansowych kamienic mieszczańskich
  • szpital z 1432, przebudowany w XIX w.
  • Muzeum Historyczne w Aalborgu
  • Muzeum Marynistyczne w Aalborgu
  • Muzeum Garnizonowe w Aalborgu
  • Muzeum Sztuki Kunsten
  • Jomfru Ane Gade, ulica składająca się wyłącznie z barów, dyskotek i restauracji
  • Aalborg Zoo
  • Lindholm Hoje – cmentarzysko wikingów z muzeum
  • park Kildenparken z 1802 r.
  • trzy pomniki w śródmieściu: „Szyper Klement”, „Gęsiarka” i „Cymbryjski byk”
  • platforma widokowa Wieża Aalborska z 1933 r.

Miasta partnerskie

Czytaj dalej

W 95 językach

Tekst z Wikipedii, CC BY-SA 4.0 · Artykuł źródłowy