factograf
PL
Zaloguj się

archipelag na północnym Atlantyku, autonomiczny kraj składowy Królestwa Danii

Wyspy Owcze

  • 1 min czytania
  • W 181 językach
  • 25 obrazów
  • Artykuł autorski Factograf
Wyspy Owcze

Wyspy Owcze to archipelag na Oceanie Atlantyckim, stanowiący terytorium autonomiczne Królestwa Danii. Położone między Islandią, Norwegią a Hebrydami Zewnętrznymi i Szetlandami, mają około 55 000 mieszkańców i surowy krajobraz fiordów oraz klifów. Językiem urzędowym jest farerski, a stolicą Tórshavn. Prąd Zatokowy utrzymuje łagodny klimat, mimo bliskości Koła Podbiegunowego Arktycznego.

Historia dawna

Codzienne życie w epoce wikingów
Codzienne życie w epoce wikingów
Wyspy Owcze widziane przez bretońskiego żeglarza Yves-Josepha de Kerguelen-Trémarec w 1767 roku
Wyspy Owcze widziane przez bretońskiego żeglarza Yves-Josepha de Kerguelen-Trémarec w 1767 roku
Brytyjscy żołnierze przybywają do Tórshavn, 1940
Brytyjscy żołnierze przybywają do Tórshavn, 1940
Wieś Skipanes na Eysturoy, z ciemniejszą pogodą w oddali
Wieś Skipanes na Eysturoy, z ciemniejszą pogodą w oddali
Maskonury atlantyckie są bardzo liczne i stanowią część lokalnej kuchni: farerska maskonur.
Maskonury atlantyckie są bardzo liczne i stanowią część lokalnej kuchni: farerska maskonur.
Owce farerskie, w tle miejscowość Sumba
Owce farerskie, w tle miejscowość Sumba
Beinisvørð na zachodnim wybrzeżu Suðuroy
Beinisvørð na zachodnim wybrzeżu Suðuroy
Król Fryderyk X w 2025 roku
Król Fryderyk X w 2025 roku
Mette Frederiksen, zdjęcie Christiana Ursilvy z 2026 roku
Mette Frederiksen, zdjęcie Christiana Ursilvy z 2026 roku
Aksel Johannesen, 2025 (kadr)
Aksel Johannesen, 2025 (kadr)
Królowa Małgorzata II podczas wizyty w Vágur w 2005 roku
Królowa Małgorzata II podczas wizyty w Vágur w 2005 roku
V. Johannesen na spotkaniu z Mette Frederiksen i Jensem-Frederikiem Nielsenem, 2025
V. Johannesen na spotkaniu z Mette Frederiksen i Jensem-Frederikiem Nielsenem, 2025
12 obrazów

Źródła pisane i znaleziska archeologiczne wskazują na osadnictwo nordyckie na początku IX wieku, a pierwszym stałym osadnikiem miał być Grímur Kamban. Badania z 2021 roku wykazały wcześniejsze ślady działalności człowieka, w tym udomowiony jęczmień i owce, co sugeruje, że przed Normanami na wyspy mogli dotrzeć ludzie ze Szkocji lub Irlandii. Na początku XI wieku, po wprowadzeniu chrześcijaństwa, wyspy znalazły się pod panowaniem norweskim, a później przeszły pod władzę duńską, formalnie oddane Danii w 1814 roku.

Droga do samorządności

Znaczek upamiętniający V. U. Hammershaimba, farerskiego językoznawcę i teologa z XIX wieku
Znaczek upamiętniający V. U. Hammershaimba, farerskiego językoznawcę i teologa z XIX wieku
Kościół na wyspie Kunoy
Kościół na wyspie Kunoy
Klaksvík na wyspie Borðoy, drugie co do wielkości miasto Wysp Owczych.
Klaksvík na wyspie Borðoy, drugie co do wielkości miasto Wysp Owczych.
Droga z Skipanes do Syðrugøta na wyspie Eysturoy
Droga z Skipanes do Syðrugøta na wyspie Eysturoy
Prom MS Smyril wpływa do portu Krambatangi na Suðuroy.
Prom MS Smyril wpływa do portu Krambatangi na Suðuroy.
Rasmus Rasmussen, pisarz, autor pierwszej powieści w języku farerskim (pseudonim poetycki: Regin í Líð), oraz Símun av Skarði, poeta, autor farerskiego hymnu narodowego
Rasmus Rasmussen, pisarz, autor pierwszej powieści w języku farerskim (pseudonim poetycki: Regin í Líð), oraz Símun av Skarði, poeta, autor farerskiego hymnu narodowego
Ciężarówka dostarczająca czekoladę na Wyspy Owcze
Ciężarówka dostarczająca czekoladę na Wyspy Owcze
Łodzie pędzące stado grindwali do zatoki na Suðuroy w 2012 roku
Łodzie pędzące stado grindwali do zatoki na Suðuroy w 2012 roku
Polowanie na grindwale (grindadráp), 2018
Polowanie na grindwale (grindadráp), 2018
Pál Joensen, farerski pływak
Pál Joensen, farerski pływak
Farerscy tancerze ludowi, niektórzy w stroju narodowym
Farerscy tancerze ludowi, niektórzy w stroju narodowym
Doroczny pochód Ólavsøka 28 lipca 2005 roku
Doroczny pochód Ólavsøka 28 lipca 2005 roku
12 obrazów

Po okresie brytyjskiej okupacji w czasie II wojny światowej referendum z 1946 roku przyniosło wąską większość za niepodległością, jednak wynik unieważnił duński król. Negocjacje doprowadziły do autonomii w 1948 roku. Dziś wyspy same zarządzają większością swoich spraw, podczas gdy obronność, policja, wymiar sprawiedliwości i waluta pozostają pod kontrolą Danii. Połowa wywozu przypada na przemysł rybny, a wyspy nie należą do Unii Europejskiej.

W 181 językach

PolskiČeštinaDeutschEnglishEspañolFrançaisItaliano日本語PortuguêsРусскийУкраїнська中文AcehneseAfrikaansShqipአማርኛOld EnglishAngikaAragoneseالعربيةMoroccan ArabicEgyptian ArabicAsturianuAzbAzərbaycanBalineseBavarianbat-smgБашҡортБеларускаяBetawiБългарскиBislamaবাংলাBishnupriyaBrezhonegBosanskiБуряадCatalàCdoНохчийнکوردیی ناوەندیCymraegDanskZazaDolnoserbšćinaDivehiརྫོང་ཁEʋegbeΕλληνικάEsperantoEestiEuskaraExtremaduranفارسیfiu-vroSuomiFøroysktArpitanNorthern FrisianFryskGagauzGaeilgeGcrGàidhligGilakiGalegoGuaraniकोंकणीગુજરાતીGaelgHakka ChineseעבריתFiji Hindiहिन्दीHrvatskiHornjoserbšćinaHaitian CreoleMagyarՀայերենInterlinguaBahasa IndonesiaInterlingueIdoÍslenskaJawaKara-KalpakTaqbaylitქართულიҚазақша한국어Karachay-BalkarKurdî (kurmancî)KomiKernewekКыргызчаLatinLëtzebuergeschLingua Franca NovaLigureLimburgishLldLombardLietuviųLatviešuMāoriМакедонскиമലയാളംМонголमराठीMelayuMaltiErzyaمازرونیNeddersass’sch (Nedderlannen)Neddersass’schनेपालीNederlandsNorsk nynorskNovialNorskOccitanଓଡ଼ିଆИронPampangaPapiamentoਪੰਜਾਬੀPiemontèisWestern PanjabiپښتوRunasimiRumantschRomanyRomânăIkinyarwandaСаха тылаSicilianuScotsSarduسنڌيDavvisámegiellaတႆးSrpski (latinica)සිංහලSlovenčinaSlovenščinaAnarâškielâSoomaaliShqipСрпскиSaterland FrisianBasa SundaSvenskaKiswahiliŚlōnskiதமிழ்TetumతెలుగుТоҷикӣไทยFilipinoToki ponaTürkçeТатарTumbukaUdmurtاردوO‘zbekVenetoVepsTiếng ViệtWest FlemishVolapükWarayWolofWu ChineseIsiXhosaMingrelianÈdè YorùbáZeelandiczh-yue

Редакція Factograf · Opublikowano 14 października 2026 · Częściowo na podstawie Wikipedii, CC BY-SA 4.0 · Artykuł źródłowy