Nestoriusz był chrześcijańskim teologiem i arcybiskupem Konstantynopola, który sprawował swoją funkcję w latach 428–431. Urodzony w Germanice, kształcił się w Antiochii pod okiem Teodora z Mopsuestii, zanim został mianowany na swoje biskupstwo przez cesarza Teodozjusza II. Zapamiętany jest przede wszystkim ze swoich kontrowersyjnych poglądów na relację między boską a ludzką naturą Chrystusa, co doprowadziło do intensywnych sporów teologicznych z postaciami takimi jak Cyryl Aleksandryjski. Jego nauki doprowadziły ostatecznie do potępienia go na Soborze efeskim i późniejszego wygnania do Górnego Egiptu.
Spory teologiczne

Nestoriusz dążył do zapobieżenia pomieszaniu dwóch natur Chrystusa. Preferował koncepcję unii prosopycznej zamiast unii hipostatycznej, sugerując, że natura boska i ludzka są połączone w jednej osobie. Aby uniknąć przypisywania ludzkich cierpień naturze boskiej, zaproponował dla Maryi tytuł Christotokos zamiast Theotokos. Poglądy te skłoniły jego przeciwników do oskarżenia go o rozdzielenie Chrystusa na dwie odrębne osoby, co skutkowało jego usunięciem z urzędu.
Dziedzictwo i kult

Po potępieniu Nestoriusz żył na wygnaniu aż do śmierci około 451 roku. Choć został odrzucony przez Kościół bizantyjski, jego nauki były podtrzymywane przez Kościół Wschodu, który uznaje go za jednego z trzech greckich nauczycieli. W tej tradycji cieszy się on czcią, a jego modlitwy są uwzględnione w wschodniosyryjskiej liturgii eucharystycznej. Współcześni uczeni debatują od tego czasu, czy jego chrystologia była rzeczywiście heretycka, czy też zgodna z późniejszymi ortodoksyjnymi definicjami.
