Marcin Luter był niemieckim duchownym, teologiem, autorem, twórcą pieśni religijnych, profesorem i byłym augustiańskim zakonnikiem, który stał się główną postacią reformacji protestanckiej. Jego poglądy teologiczne stanowią podstawę luteranizmu, a on sam uznawany jest za jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii Zachodu i chrześcijaństwa. Urodzony w Eisleben w 1483 roku, w 1507 roku otrzymał święcenia kapłańskie, a później odrzucił kilka nauk Kościoła rzymskokatolickiego, zwłaszcza dotyczących odpustów i władzy papieskiej.
Młodość i wykształcenie












Luter urodził się w skromnej rodzinie w Świętym Cesarstwie Rzymskim, a jego ojciec liczył, że zostanie prawnikiem. Po nauce w szkołach łacińskich i na uniwersytecie w Erfurcie w 1505 roku uzyskał stopień magistra. Nagła burza oraz śmierć przyjaciela skłoniły go do porzucenia studiów prawniczych i wstąpienia jeszcze w tym samym roku do augustiańskiego klasztoru w Erfurcie. Życie zakonne okazało się dla niego okresem głębokiej duchowej walki.
Zerwanie z Kościołem












Luter kwestionował handel odpustami oraz autorytet papieża, a jego Dziewięćdziesiąt pięć tez z 1517 roku zapoczątkowało międzynarodową debatę na te tematy. W 1521 roku papież ekskomunikował go po tym, jak odmówił odwołania swoich pism, a cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego ogłosił go banitą. Nauczał, że zbawienie przychodzi wyłącznie przez wiarę, a Biblia jest jedynym źródłem objawionej wiedzy o Ewangelii.
Dziedzictwo












Niemiecki przekład Biblii Lutra, opublikowany w 1534 roku, znacznie ułatwił dostęp do Pisma Świętego świeckim czytelnikom i pomógł ukształtować standardową formę języka niemieckiego. Jego pieśni wpłynęły na protestancki śpiew kościelny, a małżeństwo z byłą zakonnicą stworzyło precedens pozwalający protestanckim duchownym na zawieranie małżeństw. Historycy zwracają też uwagę, że jego późniejsze antysemickie pisma są powszechnie krytykowane za podsycanie wrogości wobec Żydów.
