Jan Cieplak był polskim arcybiskupem rzymskokatolickim, który na początku lat 20. XX wieku pełnił funkcję przewodnika Kościoła w Związku Radzieckim. Urodzony w 1857 roku w Dąbrowie Górniczej, studiował w św. Piotrogrodzkiej Akademii Teologicznej Kościoła Rzymskokatolickiego, a później służył jako biskup pomocniczy. Zyskał znaczenie jako najwyższy rangą przedstawiciel katolicki w nowym państwie radzieckim, gdzie mierzył się z intensywnymi prześladowaniami oraz głośnym procesem pokazowym przeprowadzonym przez bolszewickie władze w Moskwie.
Życie i prześladowania
Po rewolucji październikowej Cieplak został titularnym arcybiskupem Achridy. Jako przywódca wspólnoty katolickiej doświadczał częstych nękań ze strony Czeka i był dwukrotnie aresztowany. W 1923 roku był głównym oskarżonym w słynnym bolszewickim procesie pokazowym w Moskwie. Podczas gdy jego współpracownik został stracony, nacisk międzynarodowy doprowadził ostatecznie do zamiany wyroku śmierci Cieplaka na dziesięć lat więzienia. Został zwolniony i deportowany do Polski w 1924 roku, a następnie udał się do Stanów Zjednoczonych.
Służba Kościoła
Podczas swojego przewodnictwa Cieplak pracował nad ochroną dziedzictwa religijnego, w tym organizując transport relikwii św. Andrzeja Boboli do Rzymu, aby zapobiec ich zbezczeszczeniu. Po wygnaniu podróżował szeroko po Stanach Zjednoczonych, odwiedzając setki parafii i instytucji. Ostatnie miesiące życia spędził w Passaic w stanie New Jersey, gdzie zmarł w 1926 roku.
Kult
Kościół katolicki uznaje Jana Cieplaka za sługę Bożego. Jest wspominany za swoją wytrwałość podczas rewolucyjnych procesów oraz wysiłki włożone w utrzymanie obecności katolickiej pod rządami radzieckimi.