Eustachy z Mcchety był perskim męczennikiem chrześcijańskim, który żył w regionie iberyjskiej Kaukazu w VI wieku. Pierwotnie był irańskim szewcem o imieniu Gvirobandak, synem kapłana zoroastryjskiego; przeszedł na chrześcijaństwo i w 541 roku uciekł do Gruzji. Po nawróceniu doświadczył powtarzających się prześladowań ze strony sasanidzkich władz wojskowych. Jest wspominany zarówno jako postać religijna, która zginęła za wiarę, jak i jako bohater jednego z najwcześniejszych zachowanych dzieł literatury gruzińskiej.
Życie i męczeństwo
Po osiedleniu się w Mcchecie, Eustachy został wydany lokalnemu irańskiemu namiestnikowi przez cech szewców. Po okresie uwięzienia został ponownie aresztowany pod rządami nowego namiestnika i wygłosił długą obronę swojej chrześcijańskiej wiary. Mimo jego argumentów, władze nakazały jego egzekucję przez ścięcie w Tbilisi około 550 roku. Jego ciało zostało później zwrócone do Mcchety, aby spoczęło w głównej świątyni miasta.
Dziedzictwo literackie
Jego życie zostało opisane w Pasji Eustachiego z Mcchety, anonimowej hagiografii z VI wieku. Tekst ten jest istotny jako jedno z najstarszych dzieł literatury gruzińskiej. Zawiera wczesne gruzińskie tłumaczenia Dekalogu oraz zawiera harmonizację Ewangelii podobną do Diatessaronu. Dzieło pozostaje kluczowym źródłem do badań nad wczesną gruzińską terminologią teologiczną i rozwojem języka.