Ajatollah to tytuł wysokiej rangi duchownych dwunastoimamskiego szyizmu, który upowszechnił się w XX wieku. Osoby noszące ten tytuł muszą być mężczyznami i specjalistami w naukach islamskich, takich jak prawo (fikh) i zasady prawa (usul), często wykładając w seminariach. Niższą rangę duchowną stanowi hodżatolesłam. Tytułu tego nie używa sunnicka społeczność Iranu, a w świecie zachodnim został on ściśle powiązany z najwyższym przywódcą Iranu, zwłaszcza z Ruhollahem Chomejnim.
Pochodzenie i znaczenie

Tytuł wywodzi się z arabskiego wyrażenia āyatu llāh, które w języku angielskim tłumaczono jako „Znak Boży”, „Boski Znak” lub „Odbicie Boga”. Wyrażenie to często pojawia się w Koranie, a szyici używali go także w odniesieniu do dwunastu imamów. Tytuł po raz pierwszy nadano niewielkiej liczbie najwybitniejszych mudżtahidów będących źródłami naśladownictwa (marja at-taklid), a spopularyzowała go szkoła usuli po upadku szkoły achbari. W latach czterdziestych XX wieku tytuł rozpowszechnił się szeroko.
Dewaluacja tytułu
Pierwotnie przyznawany przez powszechne uznanie bardzo nielicznym najwyżej postawionym mudżtahidom, tytuł został później stosowany znacznie szerzej. Po rewolucji islamskiej w Iranie w 1979 roku zaczęto nadawać go każdemu uznanemu mudżtahidowi, a do 2015 roku objął on także każdego studenta, który zdał końcowy egzamin na mudżtahida, co – jak zauważali obserwatorzy – doprowadziło do powstania tysięcy ajatollahów. Nowszy tytuł, ajatollah al-Uzma, wprowadzono jako odpowiedź na tę inflację. Na to, kto otrzymuje ten tytuł, wpływają również kryteria polityczne.
