factograf
MN

Андра Прадеш

Андра Прадеш

Key facts

хүн ам53,586,000
газар нутаг162,970км²
улсЭнэтхэг
үүсгэн байгуулагдсан1956 оны арван нэгдүгээр сарын 1
аль засаг захиргааны этгээдэд байрладаг болохЭнэтхэг
All data from the card 40
Улс
Энэтхэг
Бүс нутаг
Өмнөд Энэтхэг
Өмнө нь
Хуваагдаагүй Андра Прадеш
Хуваалт
6 сарын 2, 2014 (Теланганаг тасалж байгуулсан)
Нэгдэл
11 сарын 1, 1956
Байгуулагдсан
10 сарын 1, 1953
Нийслэл
Амаравати
Томоохон хот
Вишакхапатнам
Томоохон бөөгнөрөл
Андра Прадешийн нийслэлийн бүс
Тойрог
26
• Захирагч
Сьед Абдул Назир
• Ерөнхий сайд
Н. Чандрабабу Найду (ТНН)
• Ерөнхий сайдын орлогч
К. Паван Кальян(JSP)
• Ерөнхий нарийн бичгийн дарга
К.Вижаянанд, IAS
Хууль тогтоох байгууллага
Хоёр танхимт Андра Прадешийн хууль тогтоох байгууллаг
• Зөвлөл
Андра Прадешийн хууль тогтоох зөвлөл (58 суудал)
• Ассамблей
Андра Прадешийн хууль тогтоох ассамблей (175 суудал)
Үндэсний парламент
Энэтхэгийн Парламент
• Рааже сабха
11 суудал
• Лок сабха
25 суудал
Дээд шүүх
Андра Прадешийн дээд шүүх
• Нийт
162,970 км2 (62,920 бээр2)
• Байр
7-р байр
Өндөр
269 м (883 фут)
Хамгийн өндөр цэг (Арма Конда)
1,680 м (5,510 фут)
• Нийт
49,577,103
• Байр
10-р байр
• Нягтрал
304/км2 (790/бээр2)
• Хотын
29.47% (14,610,372)
• Хөдөөгийн
70.53% (34,966,730)
• Албан ёсны
Телүгү хэл
• Нэмэлт албан ёсны
Урдү хэл
• Албан бичиг
Телүгү бичиг
• Нийт (2024–25)
▲ ₹16.40 их наяд ($210 тэрбум)
• Байр
9-р байр
• Нэг хүнд ноогдох
▲ ₹298,362 ($3,700) (16-р байр)
Цагийн бүс
UTC+05:30 (ЭСЦ)
ISO 3166 код
IN-AP
Тээврийн хэрэгслийн бүртгэл
AP
ХХИ (2022)
▲ 0.642 дундаж (26-д)

Андра Прадеш (лат-га. Andhra Pradesh) — Энэтхэг улсын харьяа, нутгийн дорно өмнөд эргээр оршдог муж.

160 мянган км² газар нутаг, 49 сая хүн амтай. Албан ёсны бөгөөд нутгийн хэл нь тэлүгү.

Газар зүй

Физик газрын зураг
Физик газрын зураг

Энэтхэгийн хойгийн дорно өмнөд эрэг, Бенгалын булангийн дагуу байрлажээ.

Орисса, Телангана, Карнатака, Тамилнаду мужтай хиллдэг.

Андра Прадеш нутаг далайн эрэг газар нам доор нарийн зурвастай.

Дорно Гат, Наллама зэрэг өндөрлөг нарийн зурвас байна. Уулнаа ой модтой.

Ургамал, амьтнаар баян.

Кришна, Годавари гэсэн хоёр мөрөн нутгаар дайран урсдаг.

3-6-р сард зуны улирал тохиодог. Эрэг орчим газарт 20 °C — 41 °C халуун. 7-9-р сар борооны улирал байна. Хүчтэй бороотой. 11-2-р сар буюу өвлийн улиралд 12 °C — 30 °C дулаан байдаг.

Хүн ам зүй

Нутгийн албан ёсны хэл нь нутгийн олонхын хэлэлцдэг тэлүгү хэл юм. Тамил, каннада, одя хэлтэн бас бий. 2011 оны байдлаар хүн амын 66.46% бичиг үсэгт тайлагдсан. Үүнээс эрэгтэйд 74.95%, эмэгтэйд 57.92% байгаа.

Нутгийн хүн амын 91% хиндү, 6% лал, 3% бусад шашин шүтлэгтэй.

Эрт үед дэлгэрч асан буддын шашны дурсгалт газрууд их бий.

Хот суурин

Хүн амын 30% хувь хотод, 70% хөдөө амьдардаг. Томоохон хот (2011 оны байдлаар):

  • Висакапатнам – 2,035,922 хүнтэй,
  • Вижаявада – 1,034,358,
  • Гүнтүр – 743,354.
  • Нэллөр – 600,869.
  • Карнөл – 424,920.

Түүх

1953 онд Мадрас мужаас тэлүгү хэлтний нутгийг салган Андра муж нэртэйгээр үүсгэн байгуулсан.

1956 онд Хайдарабад мужийн тэлүгү хэлт нутагтай нэгдэж Андра Прадеш муж болсон.

2014 онд хуучны Хайдарабад мужийн хэсэг Телангана муж болон салжээ.

Андрапрадеш мужийн засгийн ордон Амаравати хот руу шилжсэн. Хууль ёсноо Хайдарабад хотыг мужийн төв гэсэн хэвээрээ байгаа.

Зураг

4 images

Read next

In 135 languages

mnAcèhAfrikaansአማርኛaragonésअंगिकाالعربيةمصرىঅসমীয়াasturianuazərbaycancaتۆرکجهBasa Baliбеларуская (тарашкевіца)беларускаябългарскиभोजपुरीবাংলাབོད་ཡིགবিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরীbrezhonegbosanskicatalà閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄нохчийнCebuanoکوردیčeštinaCymraegdanskDeutschdolnoserbskiडोटेलीދިވެހިބަސްΕλληνικάEnglishEsperantoespañoleestieuskaraفارسیsuomifrançaisNordfriiskFryskGaeilgegalegoगोंयची कोंकणी / Gõychi KonknniગુજરાતીHausa客家語 / Hak-kâ-ngîעבריתहिन्दीFiji HindihrvatskihornjoserbscemagyarհայերենBahasa Indonesiaíslenskaitaliano日本語ქართულიKumoringқазақшаಕನ್ನಡ한국어کٲشُرkurdîLatinaLadinlietuviųlatviešuमगहीमैथिलीMalagasyмакедонскиമലയാളംꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟमराठीBahasa Melayuမြန်မာဘာသာمازِرونیनेपालीनेपाल भाषाNederlandsnorsk nynorsknorskoccitanଓଡ଼ିଆиронਪੰਜਾਬੀKapampanganpolskiپنجابیپښتوportuguêsRuna Simiromânăрусскийसंस्कृतम्ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤScotsسنڌيsrpskohrvatski / српскохрватскиසිංහලSimple Englishslovenčinaslovenščinashqipсрпски / srpskisvenskaKiswahiliதமிழ்ತುಳುతెలుగుтоҷикӣไทยTagalogtoki ponaTürkçeтатарча / tatarçaукраїнськаاردوoʻzbekcha / ўзбекчаvènetoTiếng ViệtWinaray吴语მარგალურიייִדישYorùbá閩南語 / Bân-lâm-gí粵語中文

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article