Segovia

Eresma ibairen ertzean (Segovia, Gaztela eta Leon).

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: San Ildefonso, Navas de Riofrío, La Losa, Ortigosa del Monte, Otero de Herreros, Valdeprados, Zarzuela del Monte, Lastras del Pozo, Monterrubio, Abades, Valverde del Majano, Valseca, Bernuy de Porreros, La Lastrilla, San Cristóbal de Segovia eta Palazuelos de Eresma.

Vacceo zeltiberiarrek eraiki zuten bertako lehen gotorlekua eta erromatarrak nagusitu ziren ondoren (akueduktu ospetsua geratu da garai haietatik).

Musulmanen inbasioaren ondoren, 1088an hasi ziren berriro jendeztatzen, eta gotorleku izan zen luzaroan.

XII. mendearen bukaeran eratu zen Segoviako Mesta eta XIII. mendean zabaldu ziren hirian oihalgileak. Komunitatezaleen gerrak eragin handia izan zuen Segoviako hirian.

XVII. mendean etorri zen Mestaren gainbehera.

1920an kalte handiak eragin zituen sute batek Segovian.

Jatorria

Etxebizitza

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 29.036 etxebizitza zeuden: 20.808 (% 71,7) nagusiak eta 8.228 (% 28,3) ez-nagusiak.<ref name="INE-59525">{{erreferentzia|izenburua=Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59525%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref> Kontsumo elektrikoaren arabera, 2.501 (% 8,6) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 4.641 (% 16,0) hutsik zeuden.<ref name="INE-59531">{{erreferentzia|izenburua=Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59531%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref> Etxebizitza nagusien % 69,4 jabetzan zegoen eta % 21,4 alokairuan.<ref name="INE-59529">{{erreferentzia|izenburua=Etxebizitza nagusiak jabetza-erregimenaren arabera|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59529%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref> INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 101 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 564 plazarekin (5,58 plaza etxebizitzako).<ref name="INE-39363">{{erreferentzia|izenburua=Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak|lana=Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala)|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=39363%7Chizkuntza=es%7Curtea=2026}}</ref>

Guztira 20.808 etxegune zeuden, eta horietatik 6.389 (% 30,7) pertsona bakarrekoak ziren.<ref name="INE-59543">{{erreferentzia|izenburua=Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59543%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref> Etxeguneen % 66,5 familia batek osatzen zuen eta % 2,5 familiarik gabeko etxegune anitzak ziren.<ref name="INE-59544">{{erreferentzia|izenburua=Etxeguneak motaren arabera|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59544%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref>

Etxebizitzen % 57,3 1980 baino lehen eraiki ziren, eta % 12,3 2001etik aurrera.<ref name="INE-59527">{{erreferentzia|izenburua=Etxebizitzak eraikuntza-urtearen arabera|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59527%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref> Etxebizitzen % 24,6 60 m²-tik beherako azalera zuten eta % 11,1 120 m²-tik gorakoa.<ref name="INE-59528">{{erreferentzia|izenburua=Etxebizitzak azaleraren arabera|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59528%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref>

Hezkuntza-maila

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 45.352 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 37,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 23,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 24,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,0.<ref name="ine-ikasketa-maila">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=66621%7Chizkuntza=es}}</ref> Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 36,0 zen 2021ean eta % 37,5 2024an; beraz, 1,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 17,3 izatetik % 15,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 38,8 ziren, eta gizonen artean % 36,0; 2,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 16,8 eta gizonen % 13,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 79,1 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 20,9 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 538 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 68,1 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 31,9. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 2,6 ziren.<ref name="ine-ikasketa-maila" />

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 11,8 ikasten ari zen (5.354 pertsona).<ref name="ine-ikasten">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=66627%7Chizkuntza=es}}</ref> Ikasten ari zirenetatik, % 51,7 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 23,7 batxilergoan, % 17,4 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 4,5 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 51,2 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 52,1; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 16,6 eta emakumeen % 18,2. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 86,7 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 50,8 eta 25–29 urtekoen % 15,4; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,9 baino ez.<ref name="ine-ikasten-adina">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=66629%7Chizkuntza=es}}</ref> 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 46,5 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 42,1.

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 80,9 estatuan jaio zen, eta % 19,1 atzerrian.<ref name="ine-ikasketa-maila" /> Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 41,1 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 10,3; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 14,1 eta % 24,5, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 44,1 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 14,7; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 16,8 eta % 25,6, hurrenez hurren.

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 11,9 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 11,3.<ref name="ine-ikasten" /> Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 55,1 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 36,1 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Industriak ez du aparteko garrantzirik.

Diru-sarrerak

Jarduera ekonomikoa

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Segovia udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 23.362 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 52,1; gainerako % 47,9 inaktibo zeuden (erretiratuak % 48,8, beste inaktiboak % 36,9 eta ikasleak % 14,2).<ref name="ine-harremana">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=66846%7Chizkuntza=es}}</ref> Aktiboen artean, langabezia-tasa % 8,2 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 55,1 zen eta emakumezkoena % 49,6; langabezia-tasa, aldiz, % 7,0 eta % 9,4 zen, hurrenez hurren.<ref name="ine-harremana" />

Okupatuen kopurua 21.166 zen 2023ean, 2021eko 20.569etik gora.<ref name="ine-jarduera">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=69992%7Chizkuntza=es}}</ref> Emakumeek okupatuen % 50,7 osatzen dute, eta gizonek % 49,3.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 84,2), industria (% 8,3), eraikuntza (% 5,9) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 1,6).<ref name="ine-jarduera" /> Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 12,5), ondoren osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 12,1) eta administrazio publikoa (% 11,9) datoz.

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 47,9; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 35,2), eta oinarrizko okupazioak % 12,6.<ref name="ine-okupazioa">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=69998%7Chizkuntza=es}}</ref> Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 53,2 eta emakumeen % 42,7).

Okupatuen % 85,9 besteren konturako langileak dira, eta % 14,1 norberaren konturakoak.<ref name="ine-egoera">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=69993%7Chizkuntza=es}}</ref>

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 82,4 estatuan jaio zen, eta % 17,6 atzerrian.<ref name="ine-harremana" /> Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 50,7 okupatuak dira, % 32,5 erretiratuak, % 7,6 ikasleak, % 5,6 bestelako inaktiboak eta % 3,6 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 53,2 okupatuak dira, % 29,4 bestelako inaktiboak, % 7,0 ikasleak, % 6,5 langabeak eta % 3,9 erretiratuak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 44,3 okupatuak dira, % 22,6 erretiratuak, % 22,5 bestelako inaktiboak, % 6,4 ikasleak eta % 4,2 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 47,4 okupatuak dira, % 31,8 bestelako inaktiboak, % 9,9 langabeak, % 7,2 ikasleak eta % 3,7 erretiratuak.

Okupazioa

Okupatuen % 81,6 estatuan jaio zen, eta % 18,4 atzerrian.<ref name="ine-okupazioa" /> Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 50,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 37,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 7,0 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 65,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 19,0 oinarrizko okupazioetakoak eta % 10,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 43,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 42,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 9,9 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 44,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 41,3 oinarrizko okupazioetakoak eta % 11,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.<ref name="ine-jarduera-jaiolekua">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=70000%7Chizkuntza=es}}</ref> Estatuan jaiotako gizonen artean, % 77,7 zerbitzuetan ari dira, % 12,3 industrian eta % 8,1 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 59,0 zerbitzuetan ari dira, % 22,5 eraikuntzan, % 12,6 industrian eta % 5,9 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 93,5 zerbitzuetan ari dira, % 4,4 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 95,2 zerbitzuetan ari dira, % 3,8 industrian.

Lehen sektorea

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 152 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 15.890 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten. Udalerriaren azalera 163,6 km² denez, NAE lurraldearen % 97,1 da. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 53 larre iraunkorrak (8.417 ha, 93 ustiategitan), % 47 lur goldagarria (7.469 ha, 119 ustiategitan), arbolak (4,1 ha, 2 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,22 ha, 11 ustiategitan).

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 5.578 behi (probintziako 2. kopururik handiena), 4.651 ardi eta ahuntz eta 39.259 txerri zeuden.

Ibilgailu-parkea

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 31.874 gidari zeuden erroldatuta: 17.496 gizon (% 54,9) eta 14.378 emakume (% 45,1). Biztanleen % 61,1 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 36.636 ibilgailuk osatzen zuten: 26.736 turismo, 3.214 motozikleta, 2.454 furgoneta, 2.286 kamioi eta 832 ziklomotor. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 512 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (617) azpitik.

Turismoen batez besteko adina 13,6 urtekoa zen; turismoen % 8,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 16,4k 25 urte baino gehiago. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 50,3 diesel zen eta % 48,5 gasolinazko; 236 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,6; probintzian % 0,6). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 6,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 31,2k ez zuen etiketarik.

• Erromatarren garaiko akueduktu ikusgarria, Trajano enperadorearen garaian eraikia (53-117).
• Erdi Aroko harresia eta alkazar edo gotorlekua (XII.-XVI. mendeetan eraikia, 1862an errea eta 1882an berritua).
• Erdi Aroko elizak eta katedral gotikoa.

• Edinburgh, Eskozia, 1985.
• Marysville (Ohio), AEB, 2001.
• Tucson (Arizona), AEB.
• Tours, Frantzia, 1972
• Gangdong-gu, Seul, Hego Korea

• (Gaztelaniaz) Segoviako udalaren webgunea