Sant-Brieg

• Ar stêr Goued en em daol e Mor Breizh etre Plerin ha Sant-Brieg.

Kumunioù amezek

		Plerin
	Ploufragan	N	Bae Sant-Brieg
		K    Sant-Brieg    R
		S
	Ploufragan	Tregaeg	Langaeg

• Erwan Vallerie (1995) ː Saint Brieux, Saint Brieuc, 1235; Seint Briout, 1284; Saint Briouc, 1294; Saint Brieuc, 1304; Saent Bryoc, 1305; Saint Brioux, 1306; Saint Briouch, 1321;  Sanctum Briocum de Vallibus, 1330; Saint Brieuc, 1356; Saint Brieu, Saint Brieuc, 1364; Saint Brieuc, 1373; Saint Brieu, 1375; Saint Briouc, 1378; Saint Briouc, 1379; Saint Briou, Saint Brieux, Saint Brieuc, 1406; Saint Brieuc des Vaux, 1407; Saint Brieu, 1409; Sainct Brieu, Seint Biriok (dihel1 saoznek), 1410; de Sancto Brieuco, 1411; Sainct Briou, 1417; Saint Brieuc, Saint Brieu, 1420; Saint Briou, Saint Briouc, 1423; Saint Brieul, Saint Brieux, 1462; Saint Brieu, 1513; Saint Brieux, Saint Brieu, 1535; Saint Brieu, 1565; Saint Brieu, 1636; Saint Brieu, 1709

• En glazur, e c'hripi en aour, krabanet ha teodet en gul (Ardamezeg d'Hozier, 1698)

Sant Brieg eo a roas e anv da Vro Sant-Brieg. Krouet e voe ar gêr er VI^vet kantved gant ar manac'h anvet Brieg, deuet a Vro-Gembre. Ur manati a voe da gentañ, ha tamm-ha-tamm ur gêr a greskas tro-dro d'ar manati-se.

Dispac'h Gall

• Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Sant-Brieg da benn distrig Sant-Brieg.

XIX^vet kantved

• 1862: tizhet eo Sant-Brieg gant an hent-houarn.

XX^vet kantved

Brezel-bed kentañ

• 685 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 2,86 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
• Ur soudard bet ganet er gumun a voe fuzuilhet gant al lu gall d'ar 1añ a viz Here 1915, e Vienne-le-Château (Bro-C'hall).

Repuidi Brezel Spagn

• Louis Guilloux a reas war-dro degemer repuidi Brezel Spagn e Sant-Brieg hag en Aodoù-an-Hanternoz.

Eil Brezel-bed

• D'an 18 a viz Even 1940 e tegouezhas al lu alaman e Sant-Brieg.
• Daou garr-nij Focke-Wulf Fw 190A eus an aerlu alaman a gouezhas e Sant-Brieg, an hini kentañ d'ar 15 a viz Meurzh 1943, an eil d'an 29 a viz Ebrel 1944; an daou nijour a varvas, douaret e voent e Plouzeniel.
• Dieubet e voe Sant-Brieg d'ar 6 a viz Eost 1944 da 22 eur gant an Task Force A eus lu ar Stadoù-Unanet.
• Mervel a reas 247 den eus ar gumun evit Bro-C'hall.

• 7,8 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.
• Ur skol Diwan zo e Sant-Brieg abaoe 1979.
• E distro-skol 2025 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 179 skoliad (4,2 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
• E 2021 e oa roet d'ar gumun live 1 ar garta Ya d'ar brezhoneg, ha d'ar 14 a viz Mezheven 2025 e oa sinet evit tizhout al live 2.

Tregont monumant istorel zo er gêr. En o zouesk:

• Iliz-veur Sant Stefan, gant relegoù sant Brieg enni,
• Dismantroù tour Soazon, savet e 1395 ha distrujet e 1598,
• Feunteun Sant Brieg, savet er 15^vet kantved,
• Tiez kozh e kreiz-kêr.

Bez ar C'hommonwealth er vered Sant-Mikael

Ur soudard iwerzhonat eus ar Royal Inniskilling Fusiliers e oa. Marvet eo e miz Gwengolo 1914, e-pad ar Brezel-bed kentañ.

Bezioù ar C'hommonwealth er vered Kornôg

Marvet int e-pad an Eil brezel-bed. Re ar Morlu a varvas pa'z eas an H.M.S. Charybdis d'ar strad d'an 23 a viz Here 1943.

Tud bet ganet eno

• 1829: Zénaïde Fleuriot, skrivagnerez c'hallek.
• 1830: Émile Durand, sonaozour.
• 1838: Auguste de Villiers de L'Isle-Adam, skrivagner gallek.
• 1846: Charles Baratoux, embreger ha politiker.
• 1852: Louis Harel de la Noë, ijinour, saver hentoù-houarn e Breizh.
• 1852: Emil Ernod, yezhoniour.
• 1890: Henri Pierre Cren, d'ar 7 a viz Here, soudard en 2vet Rejimant Troadegiezh, fuzuilhet d'ar 1añ a viz Here 1915 gant al Lu gall, e Vienne-le-Château (Bro-C'hall).
• 1899: Louis Guilloux, skrivagner gallek.
• 1909: Geneviève Prigent, priñsez ar Montenegro, lagadeeunourez, stourmerez evit an endro
• 1926: Raymond Hains, arzour.
• 1937: Marivon Dupureur (Samson hec'h anv-tiegezh), atletourez war ar redadeg damhir.
• 1942: Patrick Le Lay, bet e penn TF1.
• 1947: Patrick Dewaere, c'hoarier sinema.
• 1948: Yannick Pelletier, skrivagner.
• 1954: Soazig Daniellou, produourez
• 1959: Gilles Le Bigot, soner
• 1965: Fabienne Juhel, skrivagnerez c'hallek
• 1969: Jean-Christophe Boullion, rener kirri-tan
• 1974: Yann Elies, merdeer sport.
• 1979: David Le Lay, marc'hhouarner.
• 1982: Julien Féret, melldroader.
• 1983: Yelle, kanerez.
• 1986: Laëtitia Le Corguillé, marc'hhouarnerez.
• 1989: Kévin Théophile-Catherine, melldroader.

Tud bet marvet eno

• 1877: Alexandre Glais-Bizoin, alvokad ha politiker.
• 1898: Charles Baratoux, embreger ha politiker.
• 1934: Loeiz-Vari Biler, beleg ha skrivagner brezhonek.
• 1938: Emil Ernod, yezhoniour.
• 1943: Émile Hamonic, saver kartennoù-post hag emsaver.
• 1944: Loeiz ar C'hlerg, yezhadurour ha skrivagner brezhonek.
• 1950: Octave-Louis Aubert, kazetenner ha skrivagner.
• 1965: Dom Alexis (Mathurin Presse e anv gwir), manac'h kisterkiat, adsaver Abati Boken.
• 1967: Vefa Sant-Pêr, emsaverez.
• 1980: Louis Guilloux, skrivagner gallek.
• 1991: Alan an Diuzet, skrivagner gallek ha brezhonek.
• 2008: Marivon Dupureur (Samson hec'h anv-tiegezh), atletourez war ar redadeg damhir.
• 2009: Gwennole ar Menn, gouizieg brezhonek.
• 2011: Yann Fouere, emsaver breizhat.
• 2013: Heather Dohollau, barzhek c'hallek a-orin eus Kembre.
• 2013: Yann Poilvet, kazetenner.
• 2015: Job Lec'hvien, beleg ha skrivagner brezhonek.

Tud hag o deus bevet e Sant-Brieg

• Vefa de Bellaing, emsaverez ha skrivagnerez.
• Tom Simpson, reder marc'h-houarn.

Ardamezeg ar familhoù

Marc'hhouarnerezh

Tro Bro-C'hall

• 6 a viz Gouere 1938: 2^l tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Lille (Norzh) ha Sant-Brieg; trec'h eo Jean Majerus (Luksembourg).
• 7 a viz Gouere 1938: 3^e tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Sant-Brieg ha Naoned; trec'h eo Gerrit Schulte (Izelvroioù).
• 17 a viz Gouere 1947: 19vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Gwened ha Sant-Brieg (a-benn d'an eur); trec'h eo Raymond Impanis (Belgia).
• 18 a viz Gouere 1947: loc'hañ a ra 20vet hag eil diwezhañ tennad-hent Tro Bro-C'hall eus Sant-Brieg war-du Caen (Calvados).
• 19 a viz Gouere 1950: 6vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Dinarzh ha Sant-Brieg (a-benn d'an eur); trec'h eo Ferdi Kübler (Suis).
• 20 a viz Gouere 1950: loc'hañ a ra 7vet tennad-hent Tro Bro-C'hall eus Sant-Brieg war-du Añje (Maine-et-Loire).
• 12 a viz Gouere 1954: 5vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Caen (Calvados) ha Sant-Brieg; trec'h eo Ferdi Kübler (Suis).
• 13 a viz Gouere 1954: 6vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Sant-Brieg ha Brest; trec'h eo Dominique Forlini (Bro-C'hall).
• 1añ a viz Gouere 1958: 6vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Caen (Calvados) ha Sant-Brieg; trec'h eo Martin Van Geneugden (Belgia).
• 2 a viz Gouere 1958: 7vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Sant-Brieg ha Brest; trec'h eo Brian Robinson (Bro-Saoz).
• 25 a viz Mezheven 1965: 4^e tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Caen (Calvados) ha Sant-Brieg; trec'h eo Edgard Sorgeloos (Belgia).
• 26 a viz Mezheven 1965: 5vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Sant-Brieg ha Kastellin; trec'h eo Cees van Espen (Izelvroioù).
• 2 a viz Gouere 1972: 1añ tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Añje (Maine-et-Loire) ha Sant-Brieg; trec'h eo Cyrille Guimard (Breizh).
• 3 a viz Gouere 1972: 2^l tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Sant-Brieg hag ar Baol-Skoubleg; trec'h eo Rik van Linden (Belgia).
• 3 a viz Gouere 1979: 6vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Añje (Maine-et-Loire) ha Sant-Brieg; trec'h eo Jos Jacobs (Belgia).
• 1añ a viz Gouere 1995: dalc'het eo rakredadeg Tro Bro-C'hall e Sant-Brieg (a-benn d'an eur); trec'h eo Jacky Durand (Bro-C'hall).
• 10 a viz Gouere 2004: 7vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Kastell-Briant ha Sant-Brieg; trec'h eo Filippo Pozzato (Italia).
• 6 a viz Gouere 2008: 2^l tennad-hent Tro Bro-C'hall etre an Alre ha Sant-Brieg; trec'h eo Thor Hushovd (Norvegia).

Liammoù he deus kêr Sant-Brieg gant kêrioù e meur a vro:

Gevelliñ

bro	kêr	abaoe
Alamagn	Alsdorf	1970
Kembre	Aberystwyth	1973
Gres	Aghia Paraskevi	1991

Kevelouri

bro	kêr	abaoe
Niger	Agadez	2002
Tunizia	Gabès	2006
Palestina	Battir - Kufur Thilit	2009

Mignoniezh

bro	kêr	abaoe
Bosnia-ha-Herzegovina	Goražde
Kiprenez	Gerospikou	2002

• (fr) Lec'hienn ofisiel kêr
• (br) Sant-Brieg war lec'hienn Geobreizh

• Pol Potier de Courcy (2011). Nobiliaire et armorial de Bretagne (in fr). Cressé: Editions des Régionalismes. ISBN 978-2-84618-778-7.