Kobəsonə Amerikə — materiki kobəsoni iminə kərə gymon bedə ki, vikingon omən. Vikingon əsosən Grelandijə inən materiki kobəsonə tykonədə byən. Yvonən insoni žimon karde cok nybe gorə əloǧon peše byrijə byən. Əvon gymon ki, dy moj gəte inən živoəti məšǧul byən. Pešo ijo 1496-nə sorədə Čon Kabot omə. Gymon ki, Kabot Labrador niməsəkuədə inən Nuəfaundlend səkuədə byə. Əv yštə ǧejdonədə nyvyštejdə ki, my i vyrədə yštə vyrədə gardədə 7 gylə nevədə do kəšf kardedəm. Ymən isbot kardə ki, Kbot kobəsonədə umžənə višədə byə. Cimiku čo əjo Bering, Atabaskə, jukon inən čo kəson byən.
Reljefyš əsosən həmoə kəfšənədə iborəte. Əmmo həšinyštə tərəfədə Kordilijer bandon heste. Həmən Bruks silsilən ǧejd karde bəznemon. Həmoə kəfšənədə bəzi vyronədə hevužə bylyndətijon inən ešə vyron mušohidə karde bəbe. Cy reljefi mənšə əsosən biədə bəməl omə mənšəje.
Dimə ovonoš
Ijo 4-nə dovrədə bəməl omə xəjli dərjacə vinde bəbe. Cəvonədə Dyždə Hyrsə, Hambələ, Micigani, Ontario, Huron, Atabaskə, Eri, Penə Dərjačə misol kəše bəbe. Ruonədə atabaskə, mankenzi, jukon inən čo gəlon misol kəše bəbe ki, zymystonədə dəbijedə.
Təbii zonon
Ijo bino byə təbii zonon artik səhron, tundra inən mulajimi bəjəndygynijə višon, tajga, darzənə livə višon hestin.
Hejvonon
Əsosən 4-nə dovrədə nəslyš mandə mušgə kəlon, sipijə hyrs, gutb bəjǧoš, gutb luz, grizli hyrsi i.č gylon.
Xəlǧon
Əsosən ijo eskimoson inən hindion vyrəšon gətə.
| Buməkurə məholon | |||
 Amerikə
|
Kobəsonə • Karib • Latynə • Mijonə • Nysoə | ||
 Avropə
|
Kobəsonə • Həšinyštə • Mijonə • Həžipemə • Nyso | ||
 Asijə
|
Kobəsonə • Navi • Mijonə • Həšinyštə • Nyso • Nyso-Həšipemə • Nezə Həšipemə • Mijonə Həšipemə • Dijəro Həšipemə | ||
 Afrikə
|
Kobəsonə • Həšinyštə • Mijonə • Həšipemə • Nyso • Nezə Həšipemə | ||
 Okeanijə
|
Avstralijə • Nujə Zeləndijə • Melanezijə • Mikronezija • Polinezijə | ||
 Gutbi kəfšənon
|
Arktikə • Antarktidə | ||
| Okeanon | Atlantik • Hindi• Kobəsonə Bijəjnə • Ašišə | ||
