Wiktor Emanuel III (1869–1947) był królem Włoch od 1900 roku do abdykacji w 1946 roku. Należał do dynastii Sabaudzkiej, a po inwazji Włoch na Etiopię i Albanię nosił także tytuły cesarza Etiopii i króla Albańczyków. Jego panowanie, trwające niemal 46 lat, obejmowało udział Włoch w obu wojnach światowych oraz powstanie i upadek reżimu faszystowskiego, co czyni go kluczową postacią nowożytnej historii Włoch.
Młodość i objęcie tronu







Wiktor Emanuel urodził się w Neapolu jako syn króla Humberta I i królowej Małgorzaty. Był niskiego wzrostu, co często wiązano z bliskimi więzami rodzinnymi między jego rodzicami. Na tron wstąpił w 1900 roku, po zamordowaniu ojca. Choć włoska konstytucja przyznawała monarsze znaczne uprawnienia rezydualne, w tym prawo mianowania premierów, zazwyczaj niechętnie angażował się w codzienną politykę, chociaż kilkakrotnie interweniował w kryzysach parlamentarnych na początku XX wieku.
Wojny i faszyzm







Włochy przystąpiły do I wojny światowej w 1915 roku, po tym jak król osobiście zatwierdził tę decyzję, mimo sprzeciwu wielu polityków. Zwycięstwo przyniosło zdobycze terytorialne i zyskało mu przydomek Króla Zwycięstwa. W 1922 roku mianował premierem Benita Mussoliniego, a później przyjął nowe tytuły królewskie zdobyte dzięki włoskim podbojom. W czasie II wojny światowej w 1943 roku ostatecznie odsunął Mussoliniego, lecz wcześniej przekazał większość swoich uprawnień synowi, a w 1946 roku abdykował, zanim referendum ustanowiło republikę.
