Teodor Stratelates był dowódcą wojskowym i wielkim męczennikiem, który żył na początku IV wieku. Urodzony w Euchaitach, służył jako wysoki rangą oficer, czyli stratēlatēs, w Heraklei Pontyjskiej. Jest czczony za swoją odwagę, zarówno w walce, jak i za niezłomność w wierze chrześcijańskiej podczas prześladowań prowadzonych przez cesarza Licyniusza. Po zniszczeniu pogańskich posągów i rozdaniu majątku ubogim, został skazany na śmierć. Zmarł w Heraklei Pontyjskiej 8 lutego 319 roku.
Życie i męczeństwo
Jako żołnierz pochodzenia greckiego, Teodor zyskał sławę dzięki swojej odwadze. Za panowania Licyniusza wyraził swoje oddanie chrześcijaństwu, niszcząc srebrne i złote posągi pogańskich bogów i przekazując te materiały potrzebującym. Czyn ten doprowadził do jego aresztowania. Po poddaniu się różnym torturom i ukrzyżowaniu, które nie zdołało go zabić, zdecydował się poddać losowi i został ścięty.
Tożsamość historyczna
Tożsamość Teodora jest często utożsamiana z Teodorem z Amasei ze względu na nakładające się tradycje i pobliskie sanktuaria. Podczas gdy niektórzy uczeni uważają, że byli to ci sami ludzie, inni twierdzą, że były to odrębne postaci. W sztuce religijnej obaj są czasem rozróżniani poprzez specyficzny kształt brody, aby pomóc wiernym odróżnić ich historie.
Kult
Jest czczony jako święty w kilku tradycjach, w tym w Kościele katolickim, orientalnym prawosławiu i Kościele wschodnim. Jego wspomnienie obchodzi się 8 lutego. Historycznie był uważany za patrona wojska, a nawet patrona Wenecji przed przybyciem relikwii świętego Marka.