Sromem nazywa się zespół przeważnie zewnętrznych struktur żeńskich narządów płciowych, prowadzących do dróg rodnych. U człowieka obejmuje wzgórek łonowy, wargi sromowe większe i mniejsze, łechtaczkę, przedsionek pochwy, ujście cewki moczowej, wejście do pochwy, błonę dziewiczą oraz ujścia gruczołów przedsionkowych. Fałdy warg sromowych zapewniają podwójną ochronę pochwie, która jest odrębnym narządem, lecz często potocznie nazywana jest sromem.
Budowa i unaczynienie
Wargi sromowe większe, czyli zewnętrzne fałdy, otaczają wargi sromowe mniejsze i pozostałe struktury sromu. Łechtaczka, niezwykle wrażliwy narząd, którego widoczną częścią jest żołądź, znajduje się w miejscu, gdzie łączą się wargi sromowe mniejsze. W przedsionku znajdują się ujścia pochwy i cewki moczowej, a w pobliżu otwierają się gruczoły Bartholina i Skene’a. Strukturę tę podtrzymują mięśnie dna miednicy i trójkąta moczowo-płciowego. Krew dopływa głównie tętnicami sromowymi wspólnymi, a unerwienie czuciowe i udział w pobudzeniu płciowym zapewniają nerwy z układów sromowego i biodrowo-pachwinowego.
Zmienność i zdrowie
Wygląd sromu zmienia się w ciągu życia: po urodzeniu, w dzieciństwie, w okresie dojrzewania, w menopauzie i po menopauzie, a także bardzo różni się między osobami, zwłaszcza długością warg sromowych mniejszych. Srom może być dotknięty podrażnieniami, zakażeniami i nowotworami, a niektóre zabiegi chirurgiczne, zwane genitoplastykami, służą przywróceniu lub zmianie jego kształtu; niektóre wykonuje się również ze względów estetycznych.
Poglądy kulturowe
Stosunek do sromu różnił się w zależności od kultury. Niektóre dawne religie i społeczeństwa czciły go i otaczały kobiety kultem jako boginie, a ten nurt utrzymuje się w głównych tradycjach hinduizmu. W społeczeństwach zachodnich postawy były w dużej mierze negatywne, czego odbiciem jest łaciński termin pudenda membra, oznaczający części, których należy się wstydzić. Artyści odpowiadali na to dziełami, mającymi ukazać bardziej pozytywny i naturalny obraz sromu.
