Pafnucy z Tebaidy był egipskim biskupem żyjącym w IV wieku i uczniem świętego Antoniego Wielkiego. Historycznie uznaje się go za uczestnika pierwszego soboru powszechnego w Nicei, gdzie odegrał istotną rolę w dyskusjach dotyczących celibatu duchowieństwa. Po tym, jak za swoją wiarę chrześcijańską za panowania cesarza Maksymina doświadczył cierpień fizycznych i uwięzienia, służył później jako opat i obrońca ortodoksji przeciwko arianizmowi. Jego wpływ na sobór powszechny pomógł ukształtować regulacje dotyczące życia małżeńskiego ordynowanych duchownych.
Życie i posługa
Jako uczeń Antoniego Wielkiego, Pafnucy żył jako pustelnik, a później został biskupem w Górnej Tebaidzie. Za panowania Maksymina doświadczył prześladowań, które doprowadziły do utraty oka i obrażeń ciała. Był również zwolennikiem Atanazego, do którego dołączył podczas synodu w Tyrze w 335 roku. Przez całe życie był znany z zachowywania surowej czystości osobistej.
Rola kościelna
Podczas soboru nicejskiego Pafnucy opowiadał się za tradycją, która pozwalała żonatym mężczyznom pozostawać z żonami po święceniach. Sprzeciwiał się narzucaniu obowiązkowego celibatu tym, którzy byli już w związkach małżeńskich, co było propozycją, która ostatecznie została przyjęta przez sobór. Jego pozycja jako szanowanej postaci zapewniła niezbędną wagę, aby podjęto tę decyzję, równoważąc dyscyplinę kościelną z istniejącymi związkami małżeńskimi.
Kult
Pafnucy jest czczony jako święty w kilku tradycjach, w tym w Kościele rzymskokatolickim, w Kościołach wschodnich (prawosławnych i orientalnych) oraz w Kościele anglikańskim. Jego wspomnienie obchodzone jest corocznie 11 września. Choć niektórzy historycy debatowali nad szczegółami jego udziału w wczesnych soborach, pozostaje on znaczącą postacią w historii wczesnego chrześcijańskiego monastycyzmu i prawa duchowieństwa.