Mezopotamia to historyczny region Azji Zachodniej w obrębie systemu rzek Tygrys i Eufrat, w północnej części Żyznego Półksiężyca. W przybliżeniu odpowiada współczesnemu Irakowi i uznawana jest za kolebkę jednych z najwcześniejszych cywilizacji świata. Region był miejscem pierwszych przejawów rewolucji neolitycznej, sięgających około 10 000 roku p.n.e., i przypisuje mu się takie wynalazki i osiągnięcia jak koło, wczesna uprawa zbóż oraz pismo klinowe.
Historia polityczna












Sumerowie i Akadyjczycy dominowali w Mezopotamii od początku historii zapisanej, około 3100 roku p.n.e., aż do upadku Babilonu w 539 roku p.n.e. Powstawanie imperiów, zapoczątkowane przez Sargona z Akadu około 2350 roku p.n.e., ukształtowało kolejne dwa tysiąclecia. Później społeczeństwo podzieliło się na Asyrię na północy i Babilonię na południu. Nowoasyryjskie imperium kontrolowało znaczną część starożytnego Bliskiego Wschodu w latach 900–612 p.n.e. Następnie Mezopotamia przeszła w ręce Imperium Achemenidów, Aleksandra Wielkiego, Seleukidów, Partów i perskich Sasanidów, stając się sporną granicą między Rzymianami a Persami.
Geografia i nazwa












Mezopotamia leży między rzekami Eufrat i Tygrys, które obie biorą swój początek na wyżynach Armenii. Klimat jest półpustynny: na północy znajduje się pustynia, która na południu ustępuje miejsca bagnom, lagunom i trzcinowiskom, tam gdzie obie rzeki się łączą i wpadają do Zatoki Perskiej. Nazwa pochodzi od greckich słów oznaczających „między rzekami”. Po podboju islamskim region zaczęto nazywać Irakiem, przy czym jego północną część nazywano al-Dżazira, a południową al-Sawad.
