factograf
PL
Zaloguj się

król Franków i pierwszy cesarz rzymski narodu niemieckiego

Karol Wielki

  • 1 min czytania
  • W 164 językach
  • 18 obrazów
  • Artykuł autorski Factograf
Karol Wielki

Karol Wielki był królem Franków od 768 roku, królem Longobardów od 774 roku i cesarzem Cesarstwa Karolińskiego od 800 roku. Zjednoczył większość Europy Zachodniej i Środkowej, a po upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego, około trzy wieki wcześniej, był pierwszym uznanym cesarzem panującym z zachodu. Jego panowanie przyniosło zmiany polityczne, społeczne i kulturalne, które ukształtowały Europę w całym średniowieczu, a wielu historyków nazywa go ojcem Europy.

Pochodzenie i dojście do władzy

Francja w 714 roku
Francja w 714 roku
Szkic uważany za przedstawienie Karola Wielkiego, ok. 800
Szkic uważany za przedstawienie Karola Wielkiego, ok. 800
Papież Hadrian przyjmujący Karola Wielkiego w Rzymie, obraz z 1493 roku
Papież Hadrian przyjmujący Karola Wielkiego w Rzymie, obraz z 1493 roku
Hadrian koronujący Ludwika, podczas gdy Karol Wielki się przygląda
Hadrian koronujący Ludwika, podczas gdy Karol Wielki się przygląda
Solid z Benewentu z podobizną Grimoalda i imieniem Karola Wielkiego (DOMS CAR RX, Pan Król Karol)
Solid z Benewentu z podobizną Grimoalda i imieniem Karola Wielkiego (DOMS CAR RX, Pan Król Karol)
Reprodukcja z 1743 roku zaginionej współczesnej mozaiki przedstawiającej Karola Wielkiego, pierwotnie wykonanej w latach 798–799 (Triclinium Leoninum, Rzym)
Reprodukcja z 1743 roku zaginionej współczesnej mozaiki przedstawiającej Karola Wielkiego, pierwotnie wykonanej w latach 798–799 (Triclinium Leoninum, Rzym)
Papież Leon III koronujący Karola Wielkiego, z Chroniques de France ou de Saint Denis, tom 1, Francja, druga ćwiartka XIV wieku
Papież Leon III koronujący Karola Wielkiego, z Chroniques de France ou de Saint Denis, tom 1, Francja, druga ćwiartka XIV wieku
Tron Karola Wielkiego w katedrze w Akwizgranie
Tron Karola Wielkiego w katedrze w Akwizgranie
Drzeworyt z XV wieku przedstawiający Karola Wielkiego i Irenę
Drzeworyt z XV wieku przedstawiający Karola Wielkiego i Irenę
9 obrazów

Karol Wielki był najstarszym synem Pepina Krótkiego, członka frankijskiej dynastii karolingów. W 768 roku objął tron królestwa Franków wspólnie ze swoim bratem Karlomanem, a trzy lata później został jedynym władcą. Kontynuował politykę ojca polegającą na ochronie papiestwa i w 774 roku odsunął od władzy Longobardów w północnych Włoszech. W czasie jego panowania prowadzono również kampanie, dzięki którym rozszerzył swoje rządy na Bawarię, Saksonię, północną Hiszpanię i znaczną część Europy, a wraz z podbojami szerzył chrześcijaństwo wśród nowo podbitych ludów.

Tytuł cesarski i reformy

Fragment całunu pogrzebowego Karola Wielkiego przedstawiający kwadrygę (czterokonny rydwan), wykonany w Konstantynopolu
Fragment całunu pogrzebowego Karola Wielkiego przedstawiający kwadrygę (czterokonny rydwan), wykonany w Konstantynopolu
Sarkofag Karola Wielkiego w katedrze w Akwizgranie
Sarkofag Karola Wielkiego w katedrze w Akwizgranie
Region mozański, Karlsschrein, relikwiarz Karola Wielkiego, 1182–1215
Region mozański, Karlsschrein, relikwiarz Karola Wielkiego, 1182–1215
Manfred III Saluzzo przedstawiony jako Karol Wielki (Castello della Manta, lata 20. XV wieku)
Manfred III Saluzzo przedstawiony jako Karol Wielki (Castello della Manta, lata 20. XV wieku)
Kaplica Palatyńska, zbudowana przez Karola Wielkiego w pałacu w Akwizgranie
Kaplica Palatyńska, zbudowana przez Karola Wielkiego w pałacu w Akwizgranie
Karol Wielki poucza swojego syna Ludwika Pobożnego
Karol Wielki poucza swojego syna Ludwika Pobożnego
Charles Marville, posąg Karola Wielkiego w Hôtel Carnavalet, ok. 1853–1870 (przycięte)
Charles Marville, posąg Karola Wielkiego w Hôtel Carnavalet, ok. 1853–1870 (przycięte)
Popiersie Karola Wielkiego
Popiersie Karola Wielkiego
8 obrazów

W 800 roku papież Leon III koronował Karola Wielkiego na cesarza w Rzymie, co stanowiło szczyt jego prestiżu, choć historycy spierają się o znaczenie tej koronacji. Jako pierwszy cesarz na Zachodzie od ponad trzech wieków wszedł w konflikt z Cesarstwem Wschodniorzymskim. Przyjęcie tego tytułu uczyniło go poprzednikiem cesarzy rzymskich narodu niemieckiego. Jako król i cesarz przeprowadził reformy administracji, prawa, oświaty, wojskowości i religii, a stabilność jego rządów zapoczątkowała renesans karoliński. Zmarł w 814 roku i został pochowany w Akwizgranie.

W 164 językach

PolskiČeštinaDeutschEnglishEspañolFrançaisItaliano日本語PortuguêsРусскийУкраїнська中文AfrikaansShqipአማርኛOld EnglishAngikaAragoneseالعربيةEgyptian ArabicAsturianuঅসমীয়াKotavaAwadhiAzbAzərbaycanbat-smgБашҡортBikolБеларускаяBetawiБългарскиবাংলাBrezhonegBosanskiBtmБуряадCatalàCebuanoНохчийнکوردیی ناوەندیCorsicanЧӑваш чӗлхиCymraegDanskZazaΕλληνικάEsperantoEestiEuskaraExtremaduranفارسیfiu-vroSuomiFøroysktArpitanNorthern FrisianFurlanFryskGan ChineseGaeilgeGcrGàidhligGalegoGuaraniGothicGaelgHausaעבריתFiji Hindiहिन्दीHrvatskiHaitian CreoleMagyarՀայերենInterlinguaBahasa IndonesiaInterlingueIlokoIdoIsvÍslenskaJamaican Creole EnglishJawaKara-KalpakქართულიKbpҚазақшаಕನ್ನಡ한국어Kurdî (kurmancî)KernewekКыргызчаLatinLëtzebuergeschLingua Franca NovaLigureLimburgishLldLombardLietuviųLatviešuMadureseMalagasyМакедонскиമലയാളംМонголमराठीMelayuMirandeseမြန်မာNeddersass’sch (Nedderlannen)Neddersass’schNewariNederlandsNorsk nynorskNorskNrmOccitanOloPampangaਪੰਜਾਬੀPicardPiemontèisWestern PanjabiپښتوRunasimiRumantschRomânăRusynСаха тылаसंस्कृत भाषाSicilianuScotsسنڌيⵜⴰⵛⵍⵃⵉⵜSrpski (latinica)SlovenčinaSlovenščinaShqipСрпскиSvenskaKiswahiliSzyதமிழ்ไทยFilipinoToki ponaTürkçeТатарТываاردوO‘zbekVenetoVepsTiếng ViệtWest FlemishWarayWalloonWu ChineseMingrelianייִדישÈdè Yorùbázh-yue

Редакція Factograf · Opublikowano 14 października 2026 · Częściowo na podstawie Wikipedii, CC BY-SA 4.0 · Artykuł źródłowy