Julius z Novary był IV-wiecznym kapłanem katolickim i misjonarzem, który działał w północnych Włoszech. Urodzony w Egina, tradycyjnie jest kojarzony z wyżynami w okolicach Novary. Relacje historyczne, łączące legendę z faktami, sugerują, że mógł podróżować z Grecji do Rzymu, zanim osiadł w pobliżu jeziora Orta. Często wspominany jest wraz ze swoim bratem, diakonem Julianem, choć współczesne dowody archeologiczne potwierdzają, że byli to dwie odrębne osoby. Jego działalność misyjna jest tradycyjnie łączona z ustanowieniem licznych kościołów chrześcijańskich w tym regionie.
Życie i misja
Według tradycji Julius i jego brat Julian zostali wychowani w wierze chrześcijańskiej. Podobno zostali powierzeni przez cesarza Teodozjusza I zadania zastąpienia pogańskich miejsc świętych chrześcijańskimi miejscami kultu. Legenda głosi, że wznieśli sto kościołów, w tym jeden w Gozzano poświęcony świętemu Wawieńcowi oraz inny na wyspie poświęcony świętym Piotrowi i Pawłowi. Choć niektóre wczesne przekazy utożsamiały dwóch braci, obecnie uznaje się ich za odrębne postaci historyczne.
Kult i dziedzictwo
Święty jest czczony przede wszystkim na wyspie San Giulio w jeziorze Orta, wyspie nazwanej na jego cześć co najmniej od VIII wieku. Jego domniemane relikwie znajdują się w krypcie bazyliki poświęconej jemu. Jest on upamiętniony w Martyrologium Romanum, a jego wspomnienie obchodzi się 31 stycznia. Jego dziedzictwo pozostaje głęboko związane z historią religijną regionu jeziora Orta.