Deng Xiaoping (1904–1997) był chińskim mężem stanu, rewolucjonistą i teoretykiem polityki, który w latach 1978–1989 sprawował funkcję najwyższego przywódcy Chińskiej Republiki Ludowej. Po śmierci Mao Zedonga w 1976 roku umocnił swoją władzę i poprowadził Chiny w okres reform oraz otwarcia na świat, kierując krajem ku socjalistycznej gospodarce rynkowej. Często nazywany architektem współczesnych Chin, przyczynił się do ukształtowania koncepcji socjalizmu o chińskiej specyfice oraz teorii Deng Xiaopinga.
Wczesna kariera za granicą
Urodzony w rodzinie chłopów posiadających ziemię w Syczuanie, Deng zetknął się z marksizmem-leninizmem podczas nauki i pracy we Francji w latach 20. XX wieku, w ramach ruchu work-study. Następnie studiował w Moskwie i w 1924 roku wstąpił do Komunistycznej Partii Chin. Podczas chińskiej wojny domowej pracował w Republice Radzieckiej Jiangxi i pozostawał blisko Mao, a później pełnił funkcję komisarza politycznego podczas Długiego Marszu oraz drugiej wojny chińsko-japońskiej.
Awans i czystki
Po powstaniu ChRL Deng został wicepremierem i sekretarzem generalnym partii, nadzorując odbudowę gospodarki. Podczas rewolucji kulturalnej został potępiony i dwukrotnie usunięty przez Mao, a przez cztery lata pracował w fabryce ciągników. Po śmierci Mao w 1976 roku pokonał rywali i do 1978 roku stał się najwyższym przywódcą kraju.
Reformy i dziedzictwo
Deng zainicjował reformy oraz politykę otwarcia, wprowadzając bodźce rynkowe, specjalne strefy ekonomiczne i zagraniczne inwestycje, a także zrehabilitował osoby prześladowane podczas rewolucji kulturalnej. Nadzorował również wprowadzenie konstytucyjnych ograniczeń kadencji, politykę jednego dziecka oraz negocjowane przekazanie Hongkongu i Makau na zasadzie "jeden kraj, dwa systemy". Jego spuściznę cechują jednak kontrowersje, zwłaszcza rozkaz stłumienia protestów na placu Tiananmen w 1989 roku.