Cezary z Afryki był chrześcijańskim diakonem i męczennikiem, który żył w czasach cesarza rzymskiego Trajana. Pochodził z Afryki Północnej, a do włoskiego nadmorskiego miasta Terracina przybył po katastrofie statku. Tam zyskał sławę, potępiając lokalny pogański rytuał polegający na składaniu ofiar z ludzi ku czci Apolla. Jego odmowa uczestnictwa w tych ceremoniach doprowadziła do aresztowania i ostatecznej egzekucji, co uczyniło go znaczącą postacią we wczesnej historii Kościoła we Włoszech.
Życie i męczeństwo
Po przybyciu do Terraciny Cezary zaprotestował przeciwko corocznej pogańskiej ceremonii, podczas której składano ofiarę z człowieka, aby zapewnić pomyślność imperium. Po skazaniu przez konsula Leontiusa był więziony przez dwadzieścia dwa miesiące. Podczas jego procesu rzekomo boskie światło doprowadziło do nawrócenia i śmierci konsula. W 107 roku n.e. namiestnik Lukuriusz stracił diakona oraz kapłana imieniem Julian, wrzucając ich do morza ze skały.
Kult i dziedzictwo
W tradycji rzymskokatolickiej i wschodnioortodoksyjnej jest wspominany jako święty 1 listopada. Ponieważ jego imię wiąże się z cesarzami rzymskimi, historycznie był on wykorzystywany do poświęcania przestrzeni imperialnych dla wiary chrześcijańskiej. Uważa się go za patrona cięć cesarskich; wzywa się go również o ochronę przed powodziami, utonięciami i katastrofami naturalnymi. Jego relikwie są przechowywane w różnych miejscach, m.in. w Rzymie, Lukce i Terracinie.