Boris Niemcow (1959–2015) – rosyjski fizyk, polityk liberalny i jeden z najbardziej znanych przywódców opozycji oraz otwarty krytyk Władimira Putina. Przed wejściem do polityki kształcił się jako fizyk; w latach 90. pełnił funkcję pierwszego gubernatora obwodu niżnonowogrodzkiego, a później zajmował stanowiska federalne za prezydentury Borysa Jelcyna. Od 2000 roku aż do zabójstwa w Moskwie w 2015 roku krytykował rząd Putina jako coraz bardziej autorytarny i skorumpowany.
Początki kariery
Niemcow studiował fizykę na Uniwersytecie Państwowym w Gorkim, a w 1985 roku uzyskał stopień doktora. Opublikował liczne prace naukowe z zakresu fizyki kwantowej, termodynamiki i akustyki. W 1990 roku został wybrany do Rady Najwyższej Republiki Rosyjskiej jako jedyny niekomunistyczny kandydat z Gorkiego. Zwrócił na siebie uwagę Borysa Jelcyna, który w 1991 roku mianował go gubernatorem obwodu niżnonowogrodzkiego. W czasie jego kadencji przeprowadzono szeroko zakrojony program reform wolnorynkowych, który przyniósł regionowi znaczny wzrost gospodarczy, za co zyskał uznanie Margaret Thatcher.
Służba w rządzie federalnym
W 1997 roku Niemcow został pierwszym wicepremierem Rosji, odpowiedzialnym za reformę sektora energetycznego i restrukturyzację monopoli. Pod koniec lat 90. założył lub współtworzył kilka ruchów i partii politycznych, w tym Młodą Rosję oraz Unię Sił Prawicy. Zasiadał także w Radzie Federacji i Dumie Państwowej, gdzie pozostał liberalnym głosem w parlamencie.
Opozycja i zabójstwo
Od 2000 roku Niemcow krytykował rząd Putina, publikując raporty łączące korupcję bezpośrednio z prezydentem oraz organizując protesty, takie jak Marsze Dysydentów. Zginął od strzałów na moście w pobliżu Kremla 27 lutego 2015 roku, gdy pomagał w organizacji wiecu przeciwko zaangażowaniu wojskowemu Rosji na Ukrainie. W 2017 roku moskiewski sąd uznał pięciu mężczyzn urodzonych w Czeczenii za winnych dokonania zabójstwa, lecz osoba, która ich zleciła, nie została oficjalnie ustalona.