Bona Sforza (1494–1557) była królową Polski i wielką księżną litewską jako druga żona Zygmunta I Starego, a także księżną Bari i Rossano z tytułu własnego. Należała do rodu Sforzów, który od 1450 roku rządził Księstwem Mediolanu. Znana z inteligencji, energii i ambicji, aktywnie uczestniczyła w życiu politycznym i kulturalnym unii polsko-litewskiej, a jej potomkowie później skorzystali z neapolitańskich sum, czyli pożyczki udzielonej Filipowi II Hiszpańskiemu, która nigdy nie została w pełni spłacona.
Młodość
Urodzona w Vigevano w 1494 roku, Bona wychowywała się pod rządami swego stryjecznego dziadka Ludovica Sforzy, który przejął władzę od jej ojca, zmarłego wkrótce po jej narodzinach. Po obaleniu Ludovica podczas wojny włoskiej 1499–1504 jej rodzina przeniosła się do Neapolu, a później do Bari, gdzie osiedliły się matka i ona. Tam otrzymała szerokie wykształcenie obejmujące matematykę, nauki przyrodnicze, historię, prawo, łacinę, teologię i muzykę, które przygotowywało ją do przyszłej roli europejskiej małżonki monarchy.
Wpływy polityczne w Polsce
Po ślubie z Zygmuntem I w 1518 roku Bona szybko dążyła do silnej pozycji politycznej i stworzyła krąg zwolenników, wspierana papieskim przywilejem nadawania beneficjów kościelnych. Otwarcie angażowała się w sprawy państwowe, co odbiegało od tradycyjnych oczekiwań wobec królewskiej małżonki. Podczas wojny kokosiej prowadziła reformy gospodarcze i rolne mające zwiększyć dochody państwa, w tym dalekosiężną reformę wołoczną w Wielkim Księstwie Litewskim, a także prowadziła politykę zagraniczną, która niekiedy sprzyjała Imperium Osmańskiemu, a nie Habsburgom.