जेनेभा ( jə-NEE-və; फ्रान्सेली: Genève ()) स्विट्जरल्याण्डको दोस्रो-सबैभन्दा बढी (ज्युरिक पछि) जनसंख्या भएको सहर हो र स्विट्जरल्याण्डको फ्रान्सेली-भाषी भाग रोमन्डीको सबैभन्दा जनसंख्या भएको सहर हो। देशको दक्षिण पश्चिममा अवस्थित, जहाँ रोन लेक जेनेभाबाट निस्कन्छ, यो गणतन्त्रको राजधानी र जेनेभाको क्यान्टन हो।
संयुक्त राष्ट्र संघका धेरै एजेन्सीहरू र रेड क्रसको मुख्यालय सहित धेरै अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूको उपस्थितिको कारण जेनेभा एक विश्वव्यापी शहर, वित्तीय केन्द्र, र कूटनीतिको लागि विश्वव्यापी केन्द्र हो। जेनेभामा विश्वमा सबैभन्दा धेरै अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूको मुख्यालय छ। जेनेभामा नै जेनेभा महासन्धिहरूको हस्ताक्षर गरिएको थियो, जुन मुख्य रूपमा युद्धकालीन गैर-लडाकू र युद्धका बन्दीहरूको उपचारसँग सम्बन्धित छ। यो सहर देशको राजधानी होइन; यद्यपि न्यूयोर्क शहर (संयुक्त राष्ट्रको विश्वव्यापी मुख्यालय), बासेल (बैंक फर इन्टरनेशनल सेटलमेन्ट), र स्ट्रासबर्ग ( युरोपेली परिषद) जस्ता सहरसँग एक अद्वितीय भिन्नता साझा गर्दछ जुन कम्तिमा एउटा महत्वपूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाको मुख्यालयको रूपमा सेवा गर्दछ। ।
२०२५ मा, ग्लोबल फाइनान्सियल सेन्टर इन्डेक्सद्वारा जेनेभालाई विश्वको पन्ध्रौं सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण वित्तीय केन्द्रको रूपमा स्थान दिइएको थियो, र लन्डन, फ्रान्कफर्ट र डब्लिन पछि युरोपमा चौथो स्थानमा थियो। २०१९ मा, मर्सर (परामर्श फर्म) ले जेनेभालाई ज्यूरिच र बासेलसँगै संसारका दस सबैभन्दा बस्न योग्य सहरहरूको सुचीमा राखेको थियो। जेनेभालाई विश्वको सबैभन्दा कम्प्याक्ट महानगर र "शान्ति राजधानी" भनिन्छ। २०१९ मा, मर्सरले जेनेभालाई विश्वको तेह्रौं सबैभन्दा महँगो सहरको रूपमा स्थान दियो। २०१८ मा, विश्वव्यापी शहरहरूको UBS रैंकिंगमा, जेनेभा कुल आम्दानीको लागि पहिलो, दोस्रो सबैभन्दा महँगो, र क्रय शक्तिमा चौथो स्थानमा थियो।
अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू


जेनेभा संयुक्त राष्ट्र संघको युरोपेली मुख्यालय हो। प्यालेस अफ नेशन्स (Palace of Nations)भवनमा, पूर्व लिग अफ नेसन्सको मुख्यालय थियो। कयौं एजेन्सीहरूको मुख्यालय जेनेभामा छ, जसमा शरणार्थीहरूका लागि संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय उच्चायुक्त, मानव अधिकारका लागि संयुक्त राष्ट्र सङ्घको उच्चायुक्तको कार्यालय, संयुक्त राष्ट्र शरणार्थी उच्च आयोग विश्व स्वास्थ्य संगठन, अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठन, अन्तर्राष्ट्रिय दूरसञ्चार सङ्घ, अन्तर्राष्ट्रिय स्नातक संगठन र विश्व बौद्धिक सम्पत्ति संगठन समावेश छन्।
संयुक्त राष्ट्रका एजेन्सीहरू बाहेक, जेनेभामा विश्व व्यापार संगठन, दक्षिण केन्द्र, विश्व मौसम संगठन, विश्व आर्थिक फोरम, आप्रवासनका लागि अन्तर्राष्ट्रिय संगठन, अन्तराष्ट्रिय रेड क्रस र रेड क्रिसेन्टको महासंघ, अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रस कमिटि जस्ता धेरै अन्तर-सरकारी संस्थाहरूको मुख्यालय रहेको छ ।
स्काउट आन्दोलनको विश्व संगठन र विश्व स्काउट ब्यूरो केन्द्रीय कार्यालय (World Scout Bureau Central Office) जेनेभामा रहेको छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
उद्दरण त्रुटी: <ref> tags exist for a group named "note", but no corresponding <references group="note"/> tag was found.
