Valladolid

Inguru naturala

Dueroko ibaiadarra den Pisuerga ibaiak hiria zeharkatzen du, bertan "Las Moreras" hondartz artifiziala daukala. Halaber, bi ubide artifizial ditu, Canal de Castilla (XVIII eta XIX. mendeen artean egindakoa) eta Canal del Duero izenekoak.

Orografiari dagokionez, hiriburutik gertu muino kateak zabaltzen dira, ezagunena Cerro San Cristóbal (843 m) izenekoa delarik, Iberiar goi-lautadaren barruan beti ere. Hiria 700 metro inguruko altueran dago kokatuta.

Klima

Klima mediterraneo eta kontinental artekoak eragiten du hirian, lehorra eta muturrekoa orokorrean, negu hotz eta uda beroekin.

Datu klimatikoak (Valladolid)
Hila	Urt	Ots	Mar	Api	Mai	Eka	Uzt	Abu	Ira	Urr	Aza	Abe	Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C)	17.0	23.6	24.6	29.2	33.0	37.0	39.4	38.6	37.6	29.0	23.2	19.8	39.4
Batez besteko tenperatura maximoa (°C)	7.4	10.3	13.4	14.8	18.7	23.9	28.5	28.2	24.2	17.6	11.8	8.1	17.2
Batez besteko tenperatura (ºC)	3.1	5.1	7.2	8.7	12.3	16.6	20.1	20.1	17.0	11.8	6.9	4.2	11.1
Batez besteko tenperatura minimoa (°C)	-1.2	-0.1	1.0	2.6	5.8	9.2	11.7	12.0	9.8	6.0	2.1	0.2	4.9
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C)	−18.8	−16.0	−12.4	−6.5	-5.4	-0.5	2.4	2.4	-0.4	-5.6	-9.2	−12.6	-18.8
Pilatutako prezipitazioa (mm)	42	33	23	48	54	35	19	19	30	45	48	55	455
Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm)	7	6	5	8	9	5	3	3	4	7	7	8	71
Eguzki orduak	120	155	203	220	264	313	361	340	245	196	136	98	2645
Hezetasuna (%)	86	76	66	66	65	58	49	51	58	72	81	87	68
Iturria:

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Zaratán, Villanubla, Fuensaldaña, Cigales, Santovenia de Pisuerga, Cabezón de Pisuerga, Castronuevo de Esgueva, Renedo de Esgueva, La Cistérniga, Laguna de Duero, Boecillo, Viana de Cega, Villanueva de Duero, Simancas, Arroyo de la Encomienda, Peñaflor de Hornija, Medina de Rioseco, La Mudarra, Valdenebro de los Valles, Villalba de los Alcores, Mucientes, Robladillo, Torrelobatón eta Ciguñuela.

Auzo nagusiak

• San Pedro Regalado: 34.461 biztanle (2008).
• La Rondilla: 34.370.
• Las Delicias: 30.451.
• Parquesol: 26.368.
• Pajarillos: 22.903.
• La Victoria: 17.548.
• Huerta del Rey: 16.112.
• La Circular: 11.379.
• Covaresa: 8.774.
• La Pilarica: 7.886.

• 1072an Pedro Ansurezek sortu zuen, Gaztelako Alfontso VI.ak aginduta, aurretik zegoen herrigunearen gainean.
• 1208. urtearen inguruan Unibertsitatea abiatu zuten, Espainiako zaharrenen artean dagoena Palentziakoa eta Salamankakoarekin batera.
• 1506ko maiatzaren 20an Cristobal Colon hiri honetan hil zen.
• 1527ko maiatzaren 21ean Filipe II.a Espainiakoa bertan jaio zen.
• 1601ean hiria Espainiako Inperioaren hiriburu bilakatu zen, bost urte geroago Madrilera aldatu baino lehen.
• 1854an "El Norte de Castilla" egunkaria sortu zuten, Espainiako zaharrena dena.
• 1864an trena iritsi zen lehen aldiz Valladolidera, Madrildik etorria.
• 1956an zinema jaialdia ("SEMINCI") abiatu zuten.
• 1983an hiria Gaztela eta Leongo hiriburu bihurtu zen.

Jatorria

Etxebizitza

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 159.363 etxebizitza zeuden: 127.185 (% 79,8) nagusiak eta 32.178 (% 20,2) ez-nagusiak.<ref name="INE-59525">{{erreferentzia|izenburua=Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59525%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref> Kontsumo elektrikoaren arabera, 17.523 (% 11,0) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 9.588 (% 6,0) hutsik zeuden.<ref name="INE-59531">{{erreferentzia|izenburua=Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59531%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref> Etxebizitza nagusien % 75,9 jabetzan zegoen eta % 14,6 alokairuan.<ref name="INE-59529">{{erreferentzia|izenburua=Etxebizitza nagusiak jabetza-erregimenaren arabera|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59529%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref>

Guztira 127.185 etxegune zeuden, eta horietatik 39.631 (% 31,2) pertsona bakarrekoak ziren.<ref name="INE-59543">{{erreferentzia|izenburua=Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59543%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref> Etxeguneen % 66,8 familia batek osatzen zuen eta % 1,8 familiarik gabeko etxegune anitzak ziren.<ref name="INE-59544">{{erreferentzia|izenburua=Etxeguneak motaren arabera|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59544%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref>

Etxebizitzen % 59,2 1980 baino lehen eraiki ziren, eta % 15,7 2001etik aurrera.<ref name="INE-59527">{{erreferentzia|izenburua=Etxebizitzak eraikuntza-urtearen arabera|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59527%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref> Etxebizitzen % 25,1 60 m²-tik beherako azalera zuten eta % 6,3 120 m²-tik gorakoa.<ref name="INE-59528">{{erreferentzia|izenburua=Etxebizitzak azaleraren arabera|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59528%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref>

Hezkuntza-maila

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 266.280 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 38,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,6; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 25,7; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 14,0.<ref name="ine-ikasketa-maila">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=66621%7Chizkuntza=es}}</ref> Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 36,4 zen 2021ean eta % 38,7 2024an; beraz, 2,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 16,0 izatetik % 14,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 38,7 ziren, eta gizonen artean % 38,7; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 16,7 eta gizonen % 10,9 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 77,7 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 22,3 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 4.363 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 62,5 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 37,5. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 3,2 ziren.<ref name="ine-ikasketa-maila" />

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 10,1 ikasten ari zen (26.979 pertsona).<ref name="ine-ikasten">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=66627%7Chizkuntza=es}}</ref> Ikasten ari zirenetatik, % 53,1 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 26,3 batxilergoan, % 14,3 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 4,4 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 54,4 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 51,7; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 14,8 eta emakumeen % 13,9. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 89,5 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 48,9 eta 25–29 urtekoen % 15,1; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,2 baino ez.<ref name="ine-ikasten-adina">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=66629%7Chizkuntza=es}}</ref> 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 47,1 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 41,0.

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 88,6 estatuan jaio zen, eta % 11,4 atzerrian.<ref name="ine-ikasketa-maila" /> Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 40,3 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 9,9; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 26,3 eta % 18,3, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 40,1 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,3; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 28,1 eta % 19,5, hurrenez hurren.

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 10,1 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 10,2.<ref name="ine-ikasten" /> Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 53,8 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 47,9 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Merkataritza eta industria dira nagusi azken hamarkadetan, automobilgintza eta metalurgia besteak beste. 2013an 10 enpresa nagusiak "Renault-España", "Michelín", "Iveco", "El Árbol", "Aquagest", "Lauki" (Lactalis), "Begar", "ACOR", "Grupo Norte" eta "Queserías Entrepinares" izan ziren.

Diru-sarrerak

Jarduera ekonomikoa

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Valladolid udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 136.091 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 51,7; gainerako % 48,3 inaktibo zeuden (erretiratuak % 49,0, beste inaktiboak % 38,7 eta ikasleak % 12,4).<ref name="ine-harremana">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=66846%7Chizkuntza=es}}</ref> Aktiboen artean, langabezia-tasa % 10,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 54,8 zen eta emakumezkoena % 49,0; langabezia-tasa, aldiz, % 8,6 eta % 12,0 zen, hurrenez hurren.<ref name="ine-harremana" />

Okupatuen kopurua 119.282 zen 2023ean, 2021eko 115.267etik gora.<ref name="ine-jarduera">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=69992%7Chizkuntza=es}}</ref> Emakumeek okupatuen % 49,8 osatzen dute, eta gizonek % 50,2.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 81,9), industria (% 11,8), eraikuntza (% 4,9) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 1,4).<ref name="ine-jarduera" /> Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 13,5), ondoren osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 11,2) eta manufaktura-industria (% 11,2) datoz.

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 45,9; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 39,8), eta oinarrizko okupazioak % 9,8.<ref name="ine-okupazioa">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=69998%7Chizkuntza=es}}</ref> Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 48,3 eta emakumeen % 43,5).

Okupatuen % 87,3 besteren konturako langileak dira, eta % 12,7 norberaren konturakoak.<ref name="ine-egoera">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=69993%7Chizkuntza=es}}</ref>

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 89,6 estatuan jaio zen, eta % 10,4 atzerrian.<ref name="ine-harremana" /> Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 49,1 okupatuak dira, % 33,9 erretiratuak, % 6,4 ikasleak, % 5,6 bestelako inaktiboak eta % 5,1 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 55,5 okupatuak dira, % 27,1 bestelako inaktiboak, % 6,9 langabeak, % 6,3 ikasleak eta % 4,2 erretiratuak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 41,8 okupatuak dira, % 27,9 bestelako inaktiboak, % 18,9 erretiratuak, % 5,9 langabeak eta % 5,5 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 47,5 okupatuak dira, % 31,6 bestelako inaktiboak, % 10,7 langabeak, % 6,6 ikasleak eta % 3,7 erretiratuak.

Okupazioa

Okupatuen % 88,4 estatuan jaio zen, eta % 11,6 atzerrian.<ref name="ine-okupazioa" /> Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 46,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 41,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 7,2 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 61,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 17,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 15,6 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 44,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 42,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 8,7 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 47,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 31,3 oinarrizko okupazioetakoak eta % 16,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.<ref name="ine-jarduera-jaiolekua">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=70000%7Chizkuntza=es}}</ref> Estatuan jaiotako gizonen artean, % 72,9 zerbitzuetan ari dira, % 18,2 industrian eta % 7,6 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 62,1 zerbitzuetan ari dira, % 16,8 eraikuntzan, % 14,0 industrian eta % 7,1 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 92,1 zerbitzuetan ari dira, % 5,9 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 92,8 zerbitzuetan ari dira, % 4,8 industrian.

Lehen sektorea

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 107 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 8.747 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten. Udalerriaren azalera 197,9 km² denez, NAE lurraldearen % 44,2 da. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 97 lur goldagarria (8.485 ha, 92 ustiategitan), % 2,2 arbolak (192 ha, 20 ustiategitan), % 0,8 larre iraunkorrak (69,8 ha, 20 ustiategitan), berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,74 ha, 4 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,14 ha, 8 ustiategitan).

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 4.097 behi (probintziako 2. kopururik handiena) eta 757 ardi eta ahuntz zeuden.

Ibilgailu-parkea

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 176.499 gidari zeuden erroldatuta: 101.422 gizon (% 57,5) eta 75.077 emakume (% 42,5). Biztanleen % 58,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 183.373 ibilgailuk osatzen zuten: 137.706 turismo, 18.133 motozikleta, 8.703 kamioi, 8.672 furgoneta eta 3.838 ziklomotor. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 456 turismokoa zen (probintziako 2. baxuena), probintziako batez bestekoaren (525) azpitik.

Turismoen batez besteko adina 13 urtekoa zen; turismoen % 9,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 11,8k 25 urte baino gehiago. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 50,8 gasolinazko zen eta % 47,4 diesel; 1.568 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,9; probintzian % 0,8). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 8,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 24,4k ez zuen etiketarik.

Monumentuak

• San Pablo eliza: Aurrealde gotiko ikusgarria duena eta izen bereko enparantzan dagoena.
• Palacio Pimentel jauregia, Pizkunde garaikoa: Bertan jaio zen Filpe II.a erregea. San Pablo enparantzan dago kokatuta, elizaren ondoan.
• Palacio Villena jauregia: Aurrekoaren ondoan eta garai berekoa, bertan dago Eskultura Museo Nazionala.
• Palacio Real jauregia: Beste bien zonalde berean kokatua. Bertan bizi izan ziren Karlos I.a, Filipe II.a, Filipe III.a eta Napoleon Bonaparte, eta bertan Filipe IV.a jaio zen. San Pablo enparantzan dauden beste monumentuekin batera "Reales Sitios" osatzen ditu.
• Valladolideko katedrala: Garai desberdinetako osagaiekin.
• Santa Maria La Antigua eliza gotikoa: Dorre erromanikoarekin. Kaetdralaren ingurunean dago kokatuta.
• Valladolideko Unibertsitatearen aurrealdea: XVIII. mendekoa. Katedralaren ingurunean hau ere bai.
• Magdalena Eliza (XVI. mendekoa): Colonen museo-etxearen ondoan kokatuta.
• Agustindar Filipinarren Komentua: Neoklasiko estilokoa, bertan dago Museo Oriental delakoa. Campo Grande parkearen inguruan dago kokatuta.
• Plaza Nagusia XVI. mendean egindakoa.

Museoak

Nabarmenenak Eskultura Museo Nazionala eta Ekialdeko Artearena (Museo Oriental) dira. Baina aipatzekoak dira halaber Cervantes, Zorrilla eta Colonen museo-etxeak.

Zinema jaialdia

Semana Internacional de Cine de Valladolid (SEMINCI) Valladoliden urtero urriaren bukaeran antolatzen duten zinema jaialdi entzutetsua da. 1956an abiatu zuten, izaera erlijiosoarekin. Teatro Calderón antzokia zinemaldiaren egoitza da eta "Urrezko Galburua" sari nagusia.

Aste Santua

Valladolideko Aste Santua hiriko kultura ekitaldirik garrantzitsuena da, alde batetik XVI. eta XVII. mendeetako balio handiko tailu edo eskultura polikromatuengatik, Juan de Juni, Gregorio Fernández eta Francisco del Rincón-ek egindakoak, haietako asko Eskultura Museo Nazionalean daudenak urte osoan zehar. 1980ean izendatu zuten Nazioarteko Interes Turistikotzat. 20 kofradia prozesioan zeharkatzen dute hirigune historikoa, "Santa Vera Cruz", "Angustias", "La Piedad", "La Pasión" eta "Nuestro Padre Jesús Nazareno"-renak zaharrenak izanda. Balio artistikoaz gain, isiltasuna eta soiltasuna ekitaldi honen ezaugarri nagusiak dira.

Futbolean Real Valladolid hiriko talde nagusia da, hainbat denboralditan Espainiako Ligaren Lehen Mailan aritutakoa. Errugbian bestela Quesos Entrepinares eta El Salvador taldea oso azpimarratzekoak dira, izan ere lehenengoak 9 Liga eta 5 Kopa eta bigarrenak 8 Liga eta 7 Kopa eskuratu dituzte 2019 arte.

Azkenik, desagertutako taldeen artean Forum Valladolid CB saskibaloian eta Club Balonmano Valladolid eskubaloian nabarmentzekoak dira. Azken honek 2 Errege Kopa, ASOBAL Kopa 1 eta Europako Errekopa 1 eskuratu zituzten.

Hiriko bi ospitale publiko nagusiak, biak ala biak SACYL zerbitzu autonomikoan sartuta, Hospital Clínico Universitario de Valladolid (777 ohe) eta Hospital Universitario Río Hortega (589 ohe). Azken honen ordez Nuevo Río Hortega eraiki zuten Las Delicias auzoan 2009an. Halaber, Valladolideko Unibertsitatean Erizaintza Eskola eta Medikuntza Fakultatea daude.

"El Norte de Castilla" hiriko egunkaririk irakurriena da, 1854an sortua eta gaur egun "Vocento" taldekidea dena.

• 
  San Pablo eliza.
• 
  Pisuerga ibaia Valladolid parean.
• 
  Hiriko "Plaza Mayor".
• 
  Santa Cruz jauregiaren ikuspegia.

• Antso IV.a Gaztelakoa (1258-1295), Gaztela, Galizia eta Leongo erregea.
• Henrike IV.a Gaztelakoa (1425 - 1474), Gaztela eta Leongo erregea.
• Tomás de Torquemada (1420 - 1498), Gaztela eta Aragoiko inkisidore nagusia.
• Filipe II.a Espainiakoa (1527-1598), Portugal eta Espainiako erregea.
• Filipe IV.a Espainiakoa (1605-1665), Portugal eta Espainiako erregea.
• José Zorrilla (1817-1893), poeta eta antzerkigilea.
• Jorge Guillén (1893-1984), poeta.
• Rosa Chacel (1898-1994), idazlea.
• Miguel Delibes (1920-2010), idazlea.
• Lola Herrera (1935-), aktorea.
• Emilio Gutiérrez Caba (1942-), aktorea.
• Jorge Maria Ribero-Meneses (1945-), filologoa eta idazlea.
• José Luis Rodríguez Zapatero (1960-), Espainiako presidentea.
• Jesús Cifuentes (1966-), abeslaria, "Celtas Cortos" taldekidea izandakoa.
• Soraya Sáenz de Santamaría (1971-), politikaria.
• Patricia Conde (1979-), telebista aurkezlea.

Valladolid ondorengo hiriekin senidetuta dago:

•  Florentzia (Italia)
•  Lecce (Italia)
•  Lille (Frantzia)
•  Morelia (Mexiko)
•  Orlando (Florida) (AEB)