Техас (англи: Texas) — Америкын Нэгэдэһэн Уласай Түб Урда хэһэгтэ оршодог АНУ-ай можо улас болоод Үншэн одоной можо улас гэжэ нэрэтэй. Ниислэлынь Остин хото. Техас нютаг дэбисхэр, хүн зоноороо АНУ-ай можо уласууд дундаа хоёрто ородог. Ниитэ 696,241 км2 нютаг дэбисхэртэй, 23.9 сая хүн зонтой. можо уласай эгээн томо хотонь Хьюстон. Даллас-Форт Вөрт-Арлингтон Техасын эгээн томо метрополитан бүһэ болоод АНУ-да дүрбэдэ ородог.
Дурна зүгһөө баруун зүгтэ аялхада Техасай газар ороной байдал Гүн Урдаһаа Баруун Урдын сүл болон аажуухан хубирха болоод нараһан ойһоо эхилээд сарсан заримдаг ой, тала нютаг, тэгһэнээ эсэстэнь Биг Бэндын сүл гаража ерэнэ. Техасай энэ үргэн уудам тала нютагһаа «Техаста юм бүхэн томо байдаг» гэһэн хэлэсэ үгэ гаража ерэһэн. Удаан хугасаанда Америкын үхэрэй ажахын түб боложо ерэһэн түүхээрээ Техас дэлхэйн ехэхэн хэһэгтэ ковбойн дүрэ түрэхөөр танигдадаг бэлэй.
Техас түүхэ, соёлой хубида Америкын Урдын ойро холбоотой. Гэхыдээ Испани, Мексикын харьяанда байһан түүхэтэй тула Техасые Баруун Урдын можо улас гэжэ ангилжа баһа болоно. Оршон һуугшадынь эдэ ангилалые хүлеэн зүбшөөрхын зэргэсээ олон хүн тусгаар Техасай онсо сарай бүһын шошгонуудһаа дээгүүр табигдаха ёһотой гэжэ үзэдэг.
Испани Техасые эзэмшэһэн түрүүшын Европын улас болоһон. Дараань 1836 ондо тусгаар тогтониһон Бүгэдэ Найрамдаха Техас Улас байгуулагдаха хүрэтэр тус газар нютаг Мексикын бүрилдэхүүндэ бэлэй. 1845 ондо тус улас АНУ-ай 28-дахи можо улас болоод нэгэдэжэ оробо. Техас иимэ АНУ-да нэгэдэһэниинь 1846 ондо Мексика-Америкын дайн дэгдэхэдэ хүргэһэн үйлэ ябадалай нэгэ байһан болоод уламаар Америкын эрхэтэнэй дайн дэгдэхэдэ хүрэһэн юм.
1900-аад оной үедэ тус можо уласта газарай тоһон элирһэнээр эдэй засагынь огсом ехэдхэһэн ажа. Тэрэнһээ хойшо Техасай эдэй засаг олон һалбари шэглэлээр хүгжэһэн. Техас үндэр технологи, био анагааха ухаанай шудалга, дээдэ болбосоролой томохон бааза һуури болон хүгжэһөөр байгаа бэлэй. Техас можо уласай ниитэ бүтээгдэхүүнөөр АНУ-да хоёрдохидо ородог.
Мүн үзэхэ
- Chipman, Donald E. (1992), «Spanish Texas, 1519-1821», Austin, TX: University of Texas Press, ISBN 0292776594
- Weber, David J. (1992), «The Spanish Frontier in North America», Yale Western Americana Series, New Haven, CT: Yale University Press, ISBN 0300051980
- Weddle, Robert S. (1995), «Changing Tides: Twilight and Dawn in the Spanish Sea, 1763–1803», Centennial Series of the Association of Former Students Number 58, College Station, TX: Texas A&M University Press, ISBN 0890966613
Холбооһон
- Можо уласай засагай газар
- The State of Texas
- Texas State Databases Архивировалһан 15 таба һара 2008 оной. — Annotated list of searchable databases produced by Texas state agencies and compiled by the Government Documents Roundtable of the American Library Association.
- Texas Politics. An online textbook from the College of Liberal Arts, The University of Texas.
- АНУ-ай засагай газар
- Energy Profile for Texas- Economic, environmental, and energy data
- USGS real-time, geographic, and other scientific resources of Texas
- Texas State Facts Архивировалһан 15 найма һара 2009 оной.
- South and West Texas, a National Park Service Discover Our Shared Heritage Travel Itinerary
- Бусад
- The Texas State History Museum
- The Handbook of Texas Online Published by the Texas State Historical Association
- Texas Register, hosted by the University of North Texas Libraries
- Open Directory: Texas
- South and West Texas: A National Register of Historic Places Travel Itinerary
| Можо уласууд | Айдахо | Айова | Алабама | Аляска | Аризона | Арканзас | Баруун Вирджини | Вайоминг | Вашингтон | Вермонт | Вирджини | Висконсин | Гавай | Делавэр | Джорджи | Иллинойс | Индиана | Калифорни | Канзас | Кентукки | Колорадо | Коннектикут | Луизиана | Массачусетс | Миннесота | Миссисипи | Миссури | Мичиган | Монтана | Мэн | Мэриленд | Небраска | Невада | Нью-Гэмпшир | Нью-Джерси | Нью-Йорк | Нью-Мексико | Огайо | Оклахома | Орегон | Пенсильвани | Род-Айленд | Теннесси | Техас | Урда Дакота | Урда Каролина | Флорида | Хойто Дакота | Хойто Каролина | Юта |
|---|---|
| Холбооной тойрог | Вашингтон (Колумби тойрог) |
| Арал нютаг дэбисхэрнүүд | Америкын Самоа | АНУ-ай Виргиниин аралнууд | Гуам | Пуэрто-Рико | Хойто Марианай аралнууд |
| Бишыхан аралнууд | Бахо-Нуэво* | Бейкэр арал | Уэйк арал | Джарвис арал | Джонстон атолл | Кингмен шүрэн арал | Мидуэй атолл | Навасса арал | Пальмира атолл | Серранилла арал | Хаулэнд арал |
АНУ-ай засаг захиргаанай хуубари
