Bang

6 min read
In 66 languages

Bang hoặc tiểu bang (tiếng Anh: federated state nhưng state được dùng thường xuyên hơn) là một cộng đồng lãnh thổ có hiến pháp riêng và hình thành nên một phần của một liên bang. Những bang như thế khác biệt với các quốc gia có chủ quyền (sovereign state) ở chỗ các bang đã chuyển nhượng một phần chủ quyền của mình cho một chính phủ liên bang. Một bang nắm giữ thẩm quyền hành chính trên một lãnh thổ địa lý nhất định và là một thể thức chính quyền vùng.

Trong một số trường hợp, liên bang được tạo ra từ một liên minh gồm những thực thể chính trị, có thể là độc lập hay là lãnh thổ phụ thuộc của một thực thể có chủ quyền khác (thông thường nhất là một cường quốc thực dân). Trong những trường hợp khác, các bang từ từ được tạo ra bởi một chính phủ nhất thể theo hướng phân quyền để tạo điều kiện cho việc lập ra hiến pháp liên bang. Một khi hiến pháp liên bang được hình thành thì những luật lệ chi phối quan hệ giữa quyền lực vùng và quyền lực liên bang sẽ trở thành một phần của luật quốc nội.

Tại các quốc gia có hiến pháp liên bang, chủ quyền được chia sẻ giữa chính phủ liên bang và chính quyền bang. Các bang này tự trị một phần và thường thường được hưởng một cấp độ tự trị đáng kể. Trong đa số trường hợp, bên trong lãnh thổ riêng của mình, quyền và quyền lực hành chính của một bang không bị chính phủ liên bang lật ngược hay phủ quyết. Tuy nhiên, các luật lệ chi phối quan hệ giữa quyền lực vùng và liên bang có thể được tu chính qua hiến pháp liên bang hay hiến pháp bang.

Danh sách các bang theo từng liên bang

Hiện tại

"Các đơn vị liên bang" trong bảng dưới đây có quyền lực chính quyền gắn liền trong hệ thống hiến pháp liên bang trong khi đó "các đơn vị khác" được chính phủ liên bang trao cho quyền lực hay được chính phủ liên bang điều hành trực tiếp.

Tỉnh Buenos AiresTỉnh CatamarcaTỉnh ChacoTỉnh ChubutTỉnh Córdoba Tỉnh CorrientesTỉnh Entre RíosTỉnh FormosaTỉnh JujuyTỉnh La Pampa Tỉnh La RiojaTỉnh MendozaTỉnh MisionesTỉnh NeuquénTỉnh Río Negro Tỉnh SaltaTỉnh San JuanTỉnh San LuisTỉnh Santa CruzTỉnh Santa Fe Tỉnh Santiago del EsteroTỉnh Tierra del FuegoTỉnh Tucumán

New South WalesQueenslandNam Úc TasmaniaVictoriaTây Úc

ViênHạ ÁoThượng Áo StyriaTyrolCarinthia SalzburgVorarlbergBurgenland

Acre Amapá Amazonas Pará Rondônia Roraima Tocantins Alagoas Bahia Ceará Maranhão Paraíba Pernambuco Piauí Rio Grande do Norte Sergipe Goiás Mato Grosso Mato Grosso do Sul Espírito Santo Minas Gerais Rio de Janeiro São Paulo Paraná Rio Grande do Sul Santa Catarina

AlbertaBritish ColumbiaManitobaNew BrunswickNewfoundland và Labrador Nova ScotiaOntariođảo Prince EdwardQuebecSaskatchewan

Baden-WürttembergBayernBerlinBrandenburg BremenHamburgHessenMecklenburg-Vorpommern NiedersachsenNordrhein-WestfalenRheinland-PfalzSaarland SachsenSachsen-AnhaltSchleswig-HolsteinThüringen

JohorKedahKelantanMalaccaNegeri Sembilan PahangPenangPerakPerlis SabahSarawakSelangorTerengganu

AguascalientesBaja CaliforniaBaja California SurCampecheChiapasChihuahua CoahuilaColimaDurangoGuanajuatoGuerreroHidalgo JaliscoMéxico StateMichoacánMorelosNayaritNuevo León OaxacaPueblaQuerétaroQuintana RooSan Luis PotosíSinaloa SonoraTabascoTamaulipasTlaxcalaVeracruzYucatánZacatecas

AdygeaAltaiBashkortostanBuryatiaChechnyaChuvashia DagestanIngushetiaKabardino-BalkariaKalmykiaKarachay-Cherkessia KareliaKhakassiaCộng hòa KomiCộng hòa KrymMari ElMordovia Bắc Ossetia-AlaniaCộng hòa SakhaTatarstanTuvaUdmurtia

Amur ArkhangelskAstrakhanBelgorodBryanskChelyabinskIrkutskIvanovoKaliningrad Kaluga KemerovoKirovKostromaKurganKurskLeningradLipetsk Magadan Moskva MurmanskNizhny NovgorodNovgorodNovosibirskOmskOrenburgOryolPenzaPskov Rostov RyazanSakhalinSamaraSaratov SmolenskSverdlovskTambovTomsk TverTulaTyumenUlyanovskVladimirVolgogradVologdaVoronezhYaroslavl

AltaiKamchatkaKhabarovsk KrasnodarKrasnoyarskPerm PrimorskyStavropolZabaykalsky

Chukotka Khanty-Mansi Nenets Yamalo-Nenets

Zürich Bern Luzern Uri Schwyz Obwalden Nidwalden Glarus Zug Fribourg Solothurn Basel-Stadt Basel-Landschaft Schaffhausen Appenzell Ausserrhoden Appenzell Innerrhoden St. Gallen Graubünden Aargau Thurgau Ticino Vaud Valais Neuchâtel Genève Jura

Abu Dhabi Ajman Dubai Fujairah Ras al-Khaimah Sharjah Umm al-Quwain

Alabama Alaska ArizonaArkansasCaliforniaColoradoConnecticutDelawareFlorida Georgia HawaiiIdahoIllinoisIndianaIowaKansasKentuckyLouisianaMaineMaryland MassachusettsMichiganMinnesotaMississippiMissouriMontanaNebraskaNevadaNew HampshireNew Jersey New MexicoNew YorkBắc CarolinaBắc DakotaOhioOklahomaOregonPennsylvaniaRhode IslandNam Carolina Nam DakotaTennesseeTexasUtahVermontVirginiaWashingtonTây VirginiaWisconsinWyoming

Amazonas Anzoátegui Apure Aragua Barinas Bolívar Carabobo Cojedes Delta Amacuro Falcón Guárico Lara Mérida Miranda Monagas Nueva Esparta Portuguesa Sucre Táchira Trujillo Vargas Yaracuy Zulia

Liên bang Các đơn vị liên bang Các đơn vị khác Argentina 23 tỉnh:

1 thành phố tự trị:
Buenos Aires Úc 6 bang:

10 lãnh thổ:
Lãnh thổ Thủ đô Úc
Lãnh thổ Vịnh Jervis
Lãnh thổ Bắc Úc
Đảo Christmas
Quần đảo Cocos (Keeling)
Đảo Norfolk
Quần đảo Ashmore và Cartier
Lãnh thổ châu Nam Cực thuộc Úc
Quần đảo Biển Coral
Đảo Heard và quần đảo McDonald Áo 9 bang:

Bỉ 3 vùng:
Flanders
Wallonia
Vùng thủ đô Brussels Bosna và Hercegovina 2 thực thể:
Cộng hòa Srpska
Liên bang Bosna và Hercegovina 1 khu tự trị:
Brčko(chính thức là khu vực quản lý chung của cả hai thực thể) Liên bang Bosna và Hercegovina tự nó là một liên bang có 10 tổng:
Una-Sana • Posavina • Tuzla • Zenica-Doboj • Bosnian Podrinje • Central Bosnia • Herzegovina-Neretva • Tây Herzegovina • Sarajevo • Tây Bosnia Brasil 26 bang:

1 quận liên bang:
Quận liên bang Brasília 5.564 khu tự quản Canada 10 tỉnh bang:

3 lãnh thổ:
Lãnh thổ Tây Bắc
Nunavut
Yukon Comoros 3 đảo:
Anjouan
Grande Comore
Mohéli Ethiopia 9 vùng:
Afar • Amhara • Benishangul-Gumuz • Gambela • Harari • Oromiya • Somali • Vùng Các dân tộc Phương Nam • Tigray 2 thành phố đặc quyền:
Addis Ababa • Dire Dawa Đức 16 bang:

Ấn Độ 28 bang:
Andhra Pradesh • Arunachal Pradesh • Assam • Bihar • Chhattisgarh • Goa • Gujarat • Haryana • Himachal Pradesh • Jammu và Kashmir • Jharkhand • Karnataka • Kerala • Madhya Pradesh • Maharashtra • Manipur • Meghalaya • Mizoram • Nagaland • Orissa • Punjab • Rajasthan • Sikkim • Tamil Nadu • Tripura • Uttar Pradesh • Uttarakhand • Tây Bengal 7 lãnh thổ liên bang:
Quần đảo Andaman và Nicobar • Chandigarh • Dadra và Nagar Haveli • Daman và Diu • Lakshadweep • Lãnh thổ Thủ đô Quốc gia • Puducherry Iraq 18 tỉnh:
Baghdad • Salāh ad-Dīn • Diyālā • Wāsit • Maysān • Al-Basrah • Dhī Qār • Al-Muthannā • Al-Qādisiyyah • Bābil • Karbalā' • An-Najaf • Al-Anbar • Nīnawā • Duhok • Arbīl • Kirkuk (hoặc At-Ta'mim) • As-Sulaymāniyyah Vùng tự trị:
Iraqi Kurdistan
(Vùng này chồng lấn khu vực của các tỉnh) Malaysia 13 bang:

3 lãnh thổ liên bang:
Putrajaya
Kuala Lumpur
Labuan México 31 bang:

1 đặc khu liên bang:
Đặc khu liên bang (Ciudad de México) Liên bang Micronesia 4 bang:
Chuuk
Kosrae
Pohnpei
Yap Nepal 14 vùng:
Bagmati • Bheri • Dhawalagiri • Gandaki • Janakpur • Karnali • Koshi • Lumbini • Mahakali • Mechi • Narayani • Rapti • Sagarmatha • Seti Nigeria 36 bang:
Anambra • Enugu • Akwa Ibom • Adamawa • Abia • Bauchi • Bayelsa • Benue • Borno • Cross River • Delta • Ebonyi • Edo • Ekiti • Gombe • Imo • Jigawa • Kaduna • Kano • Katsina • Kebbi • Kogi • Kwara • Lagos • Nasarawa • Bang Niger • Ogun • Ondo • Osun • Oyo • Plateau • Rivers • Sokoto • Taraba • Yobe • Zamfara 1 lãnh thổ liên bang:
Abuja Pakistan 4 tỉnh:
Balochistan • Khyber Pakhtunkhwa • Punjab • Sindh 2 khu tự trị:
Azad Kashmir
Gilgit-Baltistan 2 lãnh thổ:
Lãnh thổ Thủ đô Islamabad • Các khu bộ lạc do liên bang quản trị Liên bang Nga 21 cộng hòa:

46 tỉnh (oblast):

9 khu (krai):

1 tỉnh (oblast) tự trị:
Oblast Tự trị Do Thái 4 vùng (okrug) tự trị:

2 thành phố cấp liên bang:
Moskva
Saint Petersburg
Sevastopol Saint Kitts và Nevis 14 quận (từ tiếng Anh parish nghĩa gốc là giáo khu):
Christ Church Nichola Town • Saint Anne Sandy Point • Saint George Basseterre • Saint John Capesterre • Saint Mary Cayon • Saint Paul Capesterre • Saint Peter Basseterre • Saint đảo Thomas Middle • Trinity Palmetto Point • Saint George Gingerland • Saint James Windward • Saint John Figtree • Saint Paul Charlestown • Saint Thomas Lowland Bang tự trị:
Nevis
(gồm có 5 quận). Sudan 25 bang:
Al Jazirah • Blue Nile/Central • Sennar • White Nile • North Darfur • South Darfur • Tây Darfur • Lakes • miền bắc Bahr el Ghazal • miền tây Bahr el Ghazal • Warrap • Central Equatoria • Eastern Equatoria • miền tây Equatoria • Kassala • Al Qadarif • Biển Đỏ • Khartoum • North Kurdufan • South Kurdufan • miền bắc • River Nile • Jonglei • Unity • Upper Nile Các vùng tự trị:
Nam Sudan
Vùng chuyển tiếp Darfur
(Các vùng được thành lập bởi một số bang) Thụy Sĩ 26 tổng (kanton):

Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất 7 tiểu vương quốc:

Hoa Kỳ 50 tiểu bang: