factograf
TUM
Sign in

WordPress

WordPress
All data from the card 11
Original author(s)
Mike Little Matt Mullenweg
Developer(s)
Community contributors WordPress Foundation
Initial release
May 27, 2003
Stable release
Template:Wordpress version / Template:Wordpress version
Repository
core.trac.wordpress.org/browser
Written in
PHP
Operating system
Unix-like, Windows, Linux
Size
23.2 MB (compressed)
Type
Blog software, content management system, content management framework
License
GPLv2 or later
Website
wordpress.org

WordPress (WP, panji WordPress.org) ni nthowa yakulongozgera ivyo vili mu mahamba gha pa intaneti. Pakwamba yikapangika nga ni chirwelo chakupharazgira mabulogu kweni yasintha kuti yiwovwire kupharazga vinthu vinyake vya pa mahamba gha pa intaneti, kusazgapo mawebusaiti ghanyake gha bweka, mindandanda ya kutumizga makalata, maforamu gha pa Intaneti, malo ghakuwoneskera makani, mahamba gha intaneti gha aŵa mba ŵene-na-ŵene, ndondomeko zakulongozga masambiro, na misika ya pa intaneti. Kusangika nga ni virwero-vipepu vyambura kulipiliska ndiposo gha viphokwero vya kujulika, WordPress njimoza mwa ndondomeko zakumanyikwa chomene zakulongozgera vinthu – yikagwiriskirika ntchito na 22.52% ya mahamba ghapachanya miliyoni yimoza umo vikaŵira mu Desemba wa 2024.

WordPress yikulembeka mu chiyowoyero cha PHP ndipo yilikukoleraniskika na MySQL panji MariaDB. Vya wordpress ni nthe ndondomeko ya pulagini na ndondomeko ya ma template, iyo yikumanyikwa kuti “mitu”. Kufuma mu 2018, WordPress yasazgapo chirwero cha kusintha cha kwendera vigaŵa-vigaŵa (“Gutenberg”).

Kuti igwire ntchito, WordPress yikwenera kuikika pa web server, kwali mu chigawo cha Internet hosting service panji pa kompyuta ya munthu.

WordPress yikafumiskika kakwamba pa May 27, 2003, na awo ŵakayambiska, wakupanga mapurogalamu wa ku America Matt Mullenweg na wakupanga mapurogalamu wa ku England Mike Little. WordPress Foundation ndiyo ni mwini wa WordPress, mapulojekiti ya WordPress, na vikhwangwa vinyake vyakukhwaskana na zina ili.

Mwakudumura

Blogu ya WordPress, yakugwiriskira ntchito monekelo ya mu 2010.
Blogu ya WordPress, yakugwiriskira ntchito monekelo ya mu 2010.

"WordPress ni fakitare iyo yikupanga mapeji gha pa wepu" ni chiyelezgero chikulu chakukonkhoska ntchito za WordPress: yikusunga vyakulemba na kovwira munthu kupanga na kupaulika webpages, kwambura kukhumbikwira chinthu chinyake kuluska domain na hosting service.

WordPress yina web template system yakugwiriskira ntchito template processor. Kapangidwe kake ni front controller, uko kukutumizga madandaulo ghose gha URIs yambura kukhazikika ku fayilo yimoza ya PHP iyo yikusanda URI na kumanya peji ilo likukhumbikwa. Ichi chikuzomerezga kukhozgera permalinks izo ŵanthu ŵangaziŵerenga makora.

Mitundu (Themes)

Ŵagwiriskiri ntchito ŵa WordPress ŵangayika na kusintha pakati pa themes zinandi zakupambanapambana. Themes zikuzomerezga ŵagwiriskiri ntchito kusintha monekelo na ntchito za webusayiti ya WordPress kwambura kusintha manambala gha mu kachitidwe panji vyakulemba vya pa sayiti. Manambala ghakukhumba (custom code) ghangasazgikako pa webusayiti pakugwiriskira ntchito "child theme" panji kwizira mu code editor. Webusayiti yiliyose ya WordPress yikukhumbikwira kuŵa na theme yimoza. Themes zingayikika mwadala pakugwiriskira ntchito chida cha WordPress "Appearance" mu dashboard, panji mafoda gha theme ghangakopeka mwadala mu malo gha themes. Mitundu ya WordPress kanandi yikugaŵika mu vigawo viŵiri: yaulere na yaulipira (premium). Mitundu yinandi yaulere yili pa mndandanda wa WordPress theme directory (panji repository), ndipo mitundu yaulipira yikusangika pa malonda kufuma ku ŵamalonda na ŵapangi ŵa WordPress ŵapaŵekha. Ŵagwiriskiri ntchito ŵa WordPress ŵangapangaso na kuzenga mitundu yawo yakukhumba na kuyiika mu chikwama panji repository ya WordPress.

Mapulagini (Plugins)

Kapangidwe ka plugin ya WordPress kakuzomerezga ŵagwiriskiri ntchito kusazgirako panji kuchepeska vigawo na ntchito za webusayiti panji mabulogu. As of December 2021, WordPress.org yina mapulagini 59,756 agho ghalipo, ndipo lililose likupeleka ntchito na vigawo vyake ivyo vikuzomerezga ŵagwiriskiri ntchito kupanga masayiti ghawo kuyana na ivyo ŵakukhumba. Kweni, ichi chikusazgapo yayi mapulagini ghaulipira (pafupifupi 1,500+), agho ghangangopeka yayi mu repository ya WordPress.org. Vyakusazgirako ivi vikusazgapo kufuma ku search engine optimization (SEO) m'paka ku client portals izo zikugwiriskira ntchito kuoneska uthenga wachinsinsi kwa ŵagwiriskiri ntchito awo ŵajula (logged-in), m'paka ku ndondomeko za kasungiro ka vyakulemba, na vigawo vyakuoneska vyakulemba, nga ni kusazgirako kwa widgets na navigation bars. Ni mapulagini ghose yayi agho ghakuŵa ghaphya nyengo zose na kusintha kwa purogalamu, ndipo chifukwa cha ichi, ghangagwira ntchito makora yayi panji kuleka kugwirirathu ntchito. Ngati wakupanga pulagini wandayezge pulagini yake na mitundu yikulu yiŵiri yaposachedwa ya WordPress, uthenga wakuchenjezga ukaoneka pa malo gha mapulagini, kumanyiska ŵagwiriskiri ntchito kuti pulagini yingagwira ntchito makora yayi na mtundu uphya wa WordPress. Mapulagini yanandi yikusangika kwizira mu WordPress yeneko, kwali mwa kukhazika (download) na kuyiika pamanja kwizira mu FTP panji kwizira mu dashboard ya WordPress. Kweni, ŵanthu ŵanyake ŵanandi ŵakupeleka mapulagini kwizira mu mawebusayiti ghawo, ndipo yanandi mwa agha ni ghakuphala ndalama.

Ŵakupanga mawebusayiti awo ŵakukhumba kupanga mapulagini ŵakwenera kusambira ndondomeko ya WordPress ya "hook", iyo yina mahook kuluska 2,000 (kufika mu Mtundu 5.7 mu 2021) yakugaŵika mu vigawo viŵiri: action hooks na filter hooks.

Mapulagini ghakuimira so nthowa yakupangira iyo yingasintha WordPress kuŵa mitundu yose ya mapurogalamu na ntchito, kuperekezga waka na maghanoghano na kulenga kwa ŵakupanga mapurogalamu. Izi zikuchitika pakugwiriskira ntchito mapulagini ghapadera kuti wapange nthowa zinyake zambura kuŵa webusayiti, nga ni headless WordPress applications na vyinthu vya Software as a Service (SaaS).

Mapulagini ghangagwiriskirika so ntchito na ŵanthu awo ŵakuswa mawebusayiti (hackers) kulazga masayiti agho ghakugwiriskira ntchito WordPress, chifukwa ŵangagwiriskira ntchito vibwanzi mu mapulagini m'malo mwa vibwanzi mu WordPress yeneko.

Mapulogalamu gha pa foni

Mapulogalamu gha pa foni gha WordPress ghalipo gha Android, iOS,. Mapulogalamu agha, ghapangika na Automattic, yina vigawo nga ni kusazgirako mabulogu na mapeji ghaphya, kulemba maghanoghano, kuwona maghanoghano (moderating), na kuzgora maghanoghano m'paka ku umathi wa kuwona masitatistiki.

Kufikika (Accessibility)

Ndondomeko za WordPress za Accessibility Coding zikuti "Ma code ghose ghaphya panji ghakusintha agho ghakufumiskika mu WordPress ghakwenera kukolerana na Web Content Accessibility Guidelines 2.0 pa mlingo wa AA."

Vigawo vinyake

WordPress yina so kasungiro ka malinki ghakukolerana, ndondomeko ya search engine–friendly, na permalink yapayera; umathi wa kupeleka magulu (categories) ghanandi pa nkhani; na kukhozgera tagging ya nkhani. Vyakusefera vyakuchita vyekha (Automatic filters) navyo vilimo, kupereka mpangidwe wakuyana na kasinthiro ka malemba mu nkhani (chiyelezgero, kusintha tumanyikiro twa nkhani twa bweka kuŵa smart quotes). WordPress yikukhozgeraso maluso gha trackback na pingback pakulongora malinki ku masayiti ghamanyake agho nagho ghakolerana na nkhani panji nkhani yakuzengeka. Nkhani za WordPress zingasinthika mu HTML, pakugwiriskira ntchito visual editor, panji pakugwiriskira ntchito pulagini yimoza mwa zinandi izo zikuzomerezga vigawo vyakusinthira vyakukwanira.

Kugwiriskira ntchito ŵanthu ŵanandi na mabulogu ghanandi

Pambere mtundu wa 3 undafike, WordPress yikakhozgeranga blogu yimoza pa kuikika kumoza, nangauli makope ghanandi ghangachitika kufuma mu mafoda ghakupambana usange yasinthika kugwiriskira ntchito matabulo gha database ghakupambana. WordPress Multisites (iyo kale yikachemekanga WordPress Multi-User, WordPress MU, panji WPMU) yikaŵa nthowa yinyake ya WordPress iyo yikapangika kuti mabulogu ghanandi ghaŵepo mu kuikika kumoza kweni ghangasungika na munthu yumoza pakati. WordPress MU yikupangiska kuti awo ŵana mawebusayiti ŵasungire magulu ghawo gha mabulogu, kweniso kulamulira mabulogu ghose kufuma pa dashboard yimoza. WordPress MU yikusazgirako matabulo gha data ghaphya ghankhondi na ghatatu pa blogu yiliyose.

Kuyana na kufumiskika kwa WordPress 3, WordPress MU yasazgikana na WordPress.

Mbiri

Editor yaphaya ya page mu WordPress 5
Editor yaphaya ya page mu WordPress 5

b2/cafelog, iyo yikumanyikwa chomene na zina lakuti b2 panji catalog, ndiyo yikaŵako pambere WordPress yindafike. b2/cafelog yikati yikaikika pa mabulogu pafupifupi 2,000 kufika mu May 2003. Yikalembeka mu PHP kuti igwire ntchito na MySQL na Michel Valdrighi, uyo wakaŵa wakupanga na wakovwira ku WordPress m'paka mu 2005. Nangauli WordPress ndiyo ni m'lowere wa boma, pulojekiti yinyake, b2evolution, nayo yichali kupangika.

Penecho kupangika kwa b2/cafelog kukachepa, Matt Mullenweg wakayamba kughanaghanira vyakupanga WordPress kufuma ku b2/cafelog na vigawo vinyake viphya ivyo wakakhumbanga mu CMS yiphya, mu nkhani ya pa blogu iyo yikalembeka pa January 24, 2003. Mike Little, wakupanga mapurogalamu waluso, wakaŵa wakwamba kulembapo pa blogu iyo na kulongora khumbo lakovwirapo. Wose ŵaŵiri ŵakagwilira ntchito lumoza kupanga mtundu wakwamba wa WordPress, mtundu wa 0.70, uyo wakafumiskika pa May 27, 2003. Christine Selleck Tremoulet, mubwezi wa Mullenweg, ndiyo wakapeleka zina lakuti WordPress.

Mu 2004, malango gha layisensi gha phukusi la Movable Type ghakasintha na Six Apart, icho chikapangiska kuti ŵagwiriskiri ntchito ŵanandi ŵakumanyikwa kusamira ku WordPress. Pakufika mu October 2009, lipoti la Open Source CMS MarketShare likati WordPress yikaŵa na nkhongono yikulu ya zina kuluska CMS yiliyose ya wanangwa.

As of December 2024, WordPress yikagwiriskirika ntchito na 62.0% ya mawebusayiti ghose agho ndondomeko yawo ya kasungiro ka vyakulemba yikumanyikwa, ndipo 22.52% ya mawebusayiti miliyoni yimoza ghapachanya.

Kuyambira mu September 2024, Mullenweg wakanjira WordPress, Wordpress.com, na Automattic mu mphikiro iyo yikapangiska mulandu na kampani yakusungira ya WP Engine, icho chikapangiska chitima chikulu mu chigululu.

Vyawanangwa na kumanyikwa

  • Wakuwina wa InfoWorld's "Best of open source software awards: Collaboration", kuperekeka mu 2008.
  • Wakuwina wa Open Source CMS Awards's "Overall Best Open Source CMS", kuperekeka mu 2009.
  • Wakuwina wa digital synergy's "Hall of Fame CMS category in the 2010 Open Source", kuperekeka mu 2010.
  • Wakuwina wa InfoWorld's "Bossie award for Best Open Source Software", kuperekeka mu 2011.

Mbiri ya kufumiskika

Kufumiskika kukulu kwa WordPress kukuchemeka mazina gha ŵanthu ŵakumanyikwa ŵakuyimba jazz, kuyambira pa mtundu wa 1.0.

Nangauli ni mtundu wasono pera uwo uli na chovwiro cha boma (supported), masinthiro gha chitetezo (security updates) ghakuwezgeka m'paka ku mitundu ya kale "nga ni nchindi" kufika m'paka ku mtundu wa 4.0.

Mtundu (Version) Zina lakuchindikira Dyazi lakufumiskira Vimanyisko
Template:Version —N/a May 27, 2003 Ikagwiriskira ntchito mpangidwe wa fayilo wakuyana na uwo ukaŵako pambere yindafike, b2/cafelog, ndipo ikhalutilizga manambala kufuma pa kufumiskika kwake kwaumaliro, 0.6. Mtundu wa 0.71-gold pera ndicho chilipo kuti uchite dawunilodi pa peji la WordPress Release Archive.
Template:Version Davis January 3, 2004   Ikasazgirako malinki ghapayera ghakukolerana na makina ghakusera (search engine-friendly permalinks), magulu ghanandi, kuikika (installation) kupusu, kusazgirako maluso, kulamulira ndemanga, chovwiro cha XFN, na chovwiro cha Atom.
Template:Version Mingus May 22, 2004   Ikasazgirako chovwiro cha Mapulagini; umo vikhaliro vimoza vyakuzomerezgera vikugwiriskirika ntchito kwambura kusintha mu WordPress as of 2011.
Template:Version Strayhorn February 17, 2005   Ikasazgirako vigawo vyakuzirwa, nga ni umathi wa kulamulira mapeji ghambura kusintha (static pages) na ndondomeko ya timpu/mutima wa sayiti (Theme system). Ikasoŵekwa na timpu ya bweka yiphya (yakuchindika zina lakuti Kubrick). yakupangika na Michael Heilemann.
Template:Version Duke December 31, 2005 Ikasazgirako kusintha malemba mwaluso (rich editing), vinthu viwemi vyakulamulira, kukweza vithuzi, kupeleka nkhanyi luŵiro, ndondomeko yiwemi ya kutorera vinthu (import system), kusintha chose nkhongono ya mukati (back end), na kunozga vinandi ku ŵakupanga Mapulagini.
Template:Version Ella January 22, 2007 Ikhanozga masuzgo gha chitetezo, kusintha mawonekeru, kunozga vinthu vyakusinthira (kusazgirako kuyelezgera malembedwe na kusunga kwakuchita wekha), na kunozga nthowa za kulamulira vyakulemba.
Template:Version Getz May 16, 2007 Ikasazgirako chovwiro cha widget pa matimpu (templates), kunozga chovwiro cha Atom feed, na kunozga nkhongono ya liŵiro.
Template:Version Dexter September 24, 2007 Ikasazgirako chovwiro cha tagging, ndondomeko yiphya ya taxonomy pa magulu, na chipusu cha kumanyiskika kwa masinthiro, yikukhozgera chose Atom 1.0, na nthowa zakufumiskira, kweniso kunozga chitetezo chinyake chakuzirwa.
Template:Version Brecker March 29, 2008 Kusintha kukulu kwa dashboard, ma-widget gha dashboard, kukweza mafayilo ghanandi, kupenja kwasazgika, kunozga chosinthira (editor), ndondomeko yiwemi ya mapulagini, na vinyake.
Template:Version Tyner July 15, 2008 Ikasazgirako vigawo viphya ivyo vikapangiska WordPress kuŵa CMS yankhongono chomene: yingakwanitsa kulondezga masinthiro pa nkhani na peji liliyose na kuzomerezga kulemba nkhani mwachipusu kulikose pa wepu.
Template:Version Coltrane December 11, 2008 Mawonekeru ghakulamulira (Administration interface) gha khanozgika chose, kusazgirako kukweza mitundu kwakuchita wekha, na kuika mapulagini, kufuma mukati mwa mawonekeru ghakulamulira.
Template:Version Baker June 10, 2009 Ikasazgirako kunozga kwa liŵiro, kuika matimpu (themes) kwakuchita wekha kufuma mukati mwa mawonekeru ghakulamulira, kupeleka chosinthira cha CodePress cha syntax highlighting, na kusintha mawonekeru gha widget.
Template:Version Carmen December 19, 2009 Ikasazgirako umathi wa kuwezga masinthiro (undo), chosinthira vithuzi chakuzengeka mkati, kukweza mapulagini ghanandi panyengo yimoza, na masinthiro ghanandi ghachoko agho ghakuwoneka yayi.
Template:Version Thelonious June 17, 2010 Ikasazgirako timpu yiphya ya APIs, yasazga WordPress na WordPress MU, kupanga umathi wa multi-site, timpu yiphya ya bweka ya "Twenty Ten" na mawonekeru ghakulamulira ghakupepuka.
Template:Version Reinhardt February 23, 2011 Ikasazgirako Admin Bar, iyo yikuwoneka pa mapeji ghose gha blogu usange wakulamulira wajura, na Post Format, umathi wakulemba mabulogu ghachoko (micro-blogging) nga ni Tumblr. Yikupeleka nthowa ya chipusu ku vigawo vyakuzirwa, nga ni ndemanga na masinthiro. Yili na umathi wa kulinkizga mukati (internal linking), mawonekeru ghakulembera ghapusu, na masinthiro ghamanyake ghanandi.
Template:Version Gershwin July 4, 2011 Yikaŵika nkhongono pa kupangiska WordPress kuŵa ya liŵiro na yakupepuka. Ikafumiskika myezi yinayi pera panyuma pa mtundu wa 3.1, kulongora liŵiro lakukura lakupangika vinthu mu chigululu cha WordPress.
Template:Version Sonny December 12, 2011 Yikaŵika nkhongono pa kupangiska WordPress kuŵa yipusu ku ŵanthu ŵakwamba na ŵagwiriskiri ntchito ŵa tablet computer.
Template:Version Green June 13, 2012 Yikaŵika nkhongono pa kunozga kasinthiro ka matimpu (themes), kukolerana na Twitter na masinthiro ghanyake ghachoko.
Template:Version Elvin December 11, 2012 Chovwiro cha Retina Display, chosolera mtundu (color picker), timpu yiphya ya bweka ya "Twenty Twelve", kunozga makhaliro gha vithuzi.
Template:Version Oscar August 1, 2013 Timpu yiphya ya bweka ya "Twenty Thirteen", kunozga vyakulamulira, kusintha mawonekeru gha post formats, kunozga mawonekeru gha menyu, ndondomeko yiphya ya revision, autosave, na kujala (locking) nkhani.
Template:Version Basie October 24, 2013 Kuika masinthiro gha chitetezo kwakuchita wekha mukati, kupeleka ulongozgi wa nkhongono wa mazgu ghachinsinsi (password), na chovwiro cha kuika mafayilo gha viyowoyero kwakuchita wekha na kughasunga ghaphya.
Template:Version Parker December 12, 2013 Kunozga mawonekeru ghakulamulira, mpangidwe wakukolerana na mafoni (responsive design), malembedwe ghaphya pakugwiriskira ntchito Open Sans, mitundu ya vyakulamulira, kusintha mawonekeru gha kulamulira matimpu, dashboard yapusu, timpu ya "Twenty Fourteen" ya magazini, kufumiskika kwachiŵiri pakugwiriskira ntchito nthowa ya "Plugin-first development".
Template:Version Smith April 16, 2014 Kunozga chosinthira (editor) cha media, preview ya widget na mitu, na chakusolera matimpu (theme browser) chiphya.
Template:Version Benny September 4, 2014 Kunozga kulamulira kwa media, embeds, mawonekeru ghakulembera, kusintha chiyowoyero mwachipusu, chosinthira timpu, kusanga mapulagini, na kukolerana na PHP 5.5 na MySQL 5.6.
Template:Version Dinah December 18, 2014 Twenty Fifteen monga timpu yiphya ya bweka, kulemba kwambura kutimbanizgika, kusintha chiyowoyero mwachipusu, Vine embeds, na kupeleka ulongozgi wa mapulagini.
Template:Version Powell April 23, 2015 Vigawo viphya vya "Press This", kunozga chovwiro cha vilembo, chovwiro cha emoji, kunozga customizer, embeds ziphya, na kunozga ndondomeko ya mapulagini.
Template:Version Billie August 18, 2015 Yikaŵika nkhongono pa kugwiriskira ntchito mafoni, mazgu ghachinsinsi (passwords) ghawemi, na kunozga customizer.
Template:Version Clifford December 8, 2015 Kupeleka timpu ya "Twenty Sixteen", na kunozga vithuzi vyakukolerana na mafoni (responsive images) na embeds.
Template:Version Coleman April 12, 2016 Ikasazgirako kulinkizga mukati (inline linking), njira za chipusu za mpangidwe (formatting shortcuts), live responsive previews, na masinthiro ghanyake mukati.
Template:Version Pepper August 16, 2016 Ikasazgirako masinthiro ghaphya, mafonti gha mchilengedwe, kunozga chosinthira (editor) na umathi wa kuyelezgera malinki na kuwezgerapo vyakulemba (content recovery), na masinthiro ghanyake mukati.
Template:Version Vaughan December 6, 2016 Yikiza na timpu yiphya ya "Twenty Seventeen", Video Header Support, PDF preview, CSS yakuyezgera panyengo yeneyo (live preview), kunozga chosinthira, na masinthiro ghanyake mukati.
Template:Version Evans June 8, 2017 Chosinthira cha m'badwo uphya. Vilato vinyake ni TinyMCE inline element/link boundaries, ma-widget ghaphya gha media, na WYSIWYG mu widget ya malemba. Kumalizga chovwiro cha Internet Explorer mitundu ya 8, 9, na 10.
Template:Version Tipton November 16, 2017 Kunozga makhaliro gha customizer, kusazgirako kutemeka (scheduling), malinki gha preview yakunchito, kusunga kuyelezgera (autosave revisions), kupenja matimpu, kunozga menyu, na syntax highlighting. Ikasazgirako widget yiphya ya gallery na kunozga za malemba na vidiyo. Chosinthira timpu chikupeleka chenjezo (warnings) na kuwezgera masinthiro usange mafayilo ghana masuzgo ghakofya.
Template:Version Bebo December 6, 2018 Chosinthira chiphya chakuzengeka pa mabulo (block-based editor) chakuchimeka Gutenberg na timpu yiphya ya "Twenty Nineteen".
Template:Version Betty February 21, 2019 Vyakumanyiska vya kukweza mtundu wa PHP na kunozga block editor.
Template:Version Jaco May 7, 2019 Yisazgirapo Site Health Check, kuvikilira ku viphoso vya PHP, mndandanda uphya wa mabulo (block directory), na kusaina mapaketi ghakusazgirako.
Template:Version Kirk November 12, 2019 Kunozga makhaliro gha ŵagwiriskiri ntchito na kupangiska mawonekeru kuŵa ghapusu. Timpu yiphya ya "Twenty Twenty", yakupangika na Anders Norén.
Template:Version Adderley March 31, 2020 Mabulo gha Social Icons na Buttons yasazgika, kunozga matimpu gha mabulo na mawonekeru, kusazgirako umathi wa kutorera data ya munthu (personal data exports), vigawo vya menyu, na kunozga mabulo ku ŵakupanga mapurogalamu.
Template:Version Eckstine August 11, 2020 Yasazgirapo lazy-loading images, XML sitemaps mwa bweka, kusazgirako mapulagini na matimpu kwakuchita wekha, na kunozga block editor.
Template:Version Simone December 8, 2020 Timpu yiphya ya "Twenty Twenty-One," kunozga Gutenberg, kusazgirako core releases kwakuchita wekha, kusazgirako chovwiro cha PHP 8, mazgu ghachinsinsi gha REST API authentication, na kunozga nthowa za ŵanthu ŵakupunduka.
Template:Version Esperanza March 9, 2021 Chosinthira chiphya nchipusu kugwiriskira ntchito, kuchita vinandi kwambura kulemba malango ghaphya (custom code), mitundu yapusu, kufuma ku HTTP kuya ku HTTPS mu kudofya kumoza, Robots API yiphya, na kutowetsera panyuma pa kusazgirako jQuery 3.5.1.
Template:Version Tatum July 20, 2021 Block widgets, query loop blocks, block themes, List View, Pattern Transformations, Duotone, fayilo yiphya ya theme.json, kuleka chovwiro cha IE11, chovwiro cha vithuzi vya WebP, na vimanyiko viphya vya block support.
Template:Version Joséphine January 25, 2022 Timpu yiphya ya "Twenty Twenty-Two", chigawo chiphya cha Site Editor mu WordPress Admin, kulamulira Block Themes kupyolera mu Site Editor, Navigation block yiphya, kunozga vyakulamulira mabulo, Pattern Directory, List View, kunozga Gallery block, chovwiro cha Theme.json child theme, block-level locking, na stylesheets ghanandi pa bulo limoza.
Template:Version Arturo May 24, 2022 Kunozga kulemba mu Gutenberg, mitundu yakupambana na vigawo vinandi vya matimpu pa block themes, integrated patterns, vinthu vinyake vyakupangira, kusankha mabulo ghanandi pa list view, block locking, na kunozga nkhongono na nthowa za ŵakupunduka.
Template:Version Misha November 1, 2022 Kunozga kulemba mu Gutenberg, vinthu vyakupangira kuti paŵe kukolerana na kulamulira, mawonekeru ghakutowa na kukuona makhaliro gha vyakulemba (document settings), kulamulira menyu, fluid typography, na kunozga mashelufu gha mabulo (block placeholders).
Template:Version Dolphy March 29, 2023 Mawonekeru ghaphya gha Site Editor, kunozga Navigation block, Block Inserter, na kulongosora makhaliro gha mabulo. Mpangidwe wa header na footer pa block themes ulipo, kweniso kukolerana na Openverse media na Distraction Free mode pakulemba. Style Book yiphya yikupeleka chithuzi chose cha umo bulo limoza na limoza likuwonekera, ndipo ŵagwiriskiri ntchito ŵangakwanitsa kutorera na kunatika (copy and paste) masitayelo na kusazgirako CSS yawo. Vigawo vinyake ni sticky positioning pa mabulo gha gulu, kusankha kutorera ma-widget kufuma pa matimpu gha kale (Classic themes), na mafonti gha panyumba (local fonts) pa matimpu gha bweka gha WordPress.
Template:Version Lionel August 8, 2023 Kulamulira vyakulemba vyose kupyolera mu Site Editor, preview ya Block Theme, chigawo chiphya cha My Patterns pa mabulo agho yasungika, kulamulira timpu na editor kupyolera mu Command Palette, kunozga vinthu vyakupangira, mabulo ghaphya gha Footnotes na Details, na kunozga nkhongono na nthowa za ŵakupunduka. Makhaliro gha aspect ratio ya vithuzi, Site Editor yambura kutimbanizga, kunozga Toolbar ya pachanya, na kunozga List View.
Template:Version Shirley November 7, 2023 Timpu yiphya ya "Twenty Twenty-Four," kunozga kulemba, kunozga Command Palette, kusefera kwa Patterns kwakuchindika, kusazgirako vigawo vya Block design, umathi wa lightbox pa vithuzi, kusintha zina la Group block, preview ya vithuzi pa List View, kufumiska patterns nga ni mafayilo gha JSON, chigawo chiphya cha Block Hooks, na kunozga nkhongono na nthowa za ŵakupunduka.
Template:Version Regina April 2, 2024 Kusamalira Google Fonts kumpata kwa Font Library, kuwona nyengo ya kusintha, vifupiko vya mwaliyo, na mbiri ya kusintha kumpata kwa Style Book, vyakugwilira ntchito vya kuseri vyakusazgirika, tupimo twa mawonekedwe (aspect ratios), na vithunzi-thunzi vya bokosi (box shadows) vya makhazikikiro na magulu gha Block, mawonekedwe gha Data, nthowa yakusazgirika ya kuguza-na-kuponya (drag-and-drop), kusamalira ma link kwakusazgirika, ma API ghaphaya gha Interactivity na Block Bindings, vyakugwilira ntchito viphaya vya mawonekedwe pa ma theme gha Classic kwambura kugwiliskira ntchito theme.json, Plugin Dependencies, na kunozgeka kunandi kwa kagwiridwe ntchito na kufikika kwa waliyose.
Template:Version Dorsey Julayi 16, 2024 Vyakusankha vinyake vya mitundu na maseti gha ma font, kuwona mwaliyo ma page, kuwelera kumanyuma kwa plugin izo zikujinozga zekha (rollbacks), kusintha masitayelo gha Block, na kunozgeka kunandi kwa kagwiridwe ntchito na kufikika kwa waliyose.
Template:Version Rollins Novemba 12, 2024 Theme yaphaya ya "Twenty Twenty-Five," mawonekedwe gha Zoom Out, malo ghakulembapo gha Block, maseti gha ukulu wa ma font pa Styles, wovwiri wa vithunzi vya HEIC, na kunozgeka kunandi kwa kagwiridwe ntchito na kufikika kwa waliyose.
Template:Version Cecil Epulero 15, 2025 Kunozga Style Book, kunozga editor, speculative loading, chivikiliro chakukhora cha password na bcrypt.
Template:Version

WordPress 5.0 "Bebo"

Kufumiskika kwa WordPress 5.0 mu Disemba 2018, "Bebo", kuli kupika zina kuli chindikiro kwa muimbi wakwamba wa jazz wa ku Cuba Bebo Valdés.

Kukaŵa editor yaphaya ya "Gutenberg" – editor yakujintha pa mabuloko; iyo yikuzomerezga ŵagwiliskiri ntchito kusintha vinthu ivyo vikuwoneka munthowa yapusu kuluska kale. Mabuloko ni vigawo vyakupambana ivyo vikupanga uthenga panji kakhazikikiro ka web page. Vinthu vyakale ivyo vikapangika pa WordPress vili kulembeka musi mwa icho chikuchemeka Classic Block. Pambere Gutenberg yindafike, pakaŵa ma editor ghanandi ghakujintha pa block agho ghakaŵapo nga ni maplugin gha WordPress, nga ni Elementor. Pamanyuma pa kufuma kwa Gutenberg, pakaŵa kuyelezgera pakati pa iyo na maplugin agho ghakaŵapo kale.

          1. Plugin ya Classic Editor

Plugin ya Classic Editor yikapangika chifukwa cha ivyo ŵagwiliskiri ntchito ŵakukhumba ndipo yikawovwira ŵakupanga ma website kusunga maplugin ghakale agho ghakagwiranga ntchito pa WordPress 4.9 pera, kupereka nyengo kwa ŵakupanga plugin kuti vazanozgeke kuti zigwire ntchito pa 5.0. Kuŵa na plugin ya Classic Editor kukuwezgerapo nthowa yakale yakulemberamo ("classic") iyo WordPress yikaŵa nayo pambere WordPress 5.0 yindafumike. Plugin ya Classic Editor yovwirikenge m’paka kufika mu chaka cha 2024.

Kufika mu Ogasiti 2023, plugin ya Classic Editor yikugwira ntchito pa malo ghakujumpha 5 miliyoni gha WordPress.

Malo Ghakutekenyeka

Log ya Apache HTTP Server, yikulongora ŵanthu awo ŵiza pa login ya WordPress.
Log ya Apache HTTP Server, yikulongora ŵanthu awo ŵiza pa login ya WordPress.
Kuchenjezga kwa canvas fingerprinting kukuwoneka chomene mu Tor Browser pa ma website gha WordPress.
Kuchenjezga kwa canvas fingerprinting kukuwoneka chomene mu Tor Browser pa ma website gha WordPress.
2 images

Masuzgo ghanandi gha chivikiliro yasangika na kunozgeka mu software iyi, chomenechomene mu 2007, 2008, na 2015. Mndandanda wa masuzgo gha chivikiliro gha WordPress, agho ghandanozgeke ghose pa nyengo iyo, ukusungika na SecurityScorecard.

Mu Januwale 2007, ma blog ghanandi ghakumanyikwa gha search engine optimization (SEO), kweniso ma blog ghanyake ghakuchitira malonda agho ghakaŵa na AdSense, yakaŵa chakuluta cha kuwukirika kwa WordPress exploit. Suzgo linyake lakupambana pa server yimoza ya webusaiti ya polojekiti yikazomerezga munthu kwinjizga code yakunanga munthowa ya back door ku ma download ghanyake gha WordPress 2.1.1. Kufumiskika kwa 2.1.2 kukanozga nkhani iyi; ulongozgi uwo ukafumiskika pa nyengo iyo ukachenjezga ŵagwiliskiri ntchito ghose kuti ŵasinthe pulogilamu yawo mwaluŵiro.

Mu Meyi 2007, kafukufuku wakalongora kuti 98% ya ma blog gha WordPress agho ghakagwiranga ntchito ghakaŵa pangozi chifukwa ghakagwiliskiranga ntchito vinyake vyakale ivyo vikawa vyambura wovwiri. Kuti awovwire kumazga suzgo ili, WordPress yikapanga nthowa ya kusintha software kuŵa yapusu chomene, "kudofya kamoza" (one-click) mu vinyake vya 2.7 (yakufumiskika mu Disemba 2008). Kweni, masitayilo gha chivikiliro gha filesystem agho ghakukhumbikwa kuti nthowa iyi igwire ntchito ghakhoza kuŵa pangozi yinyake.

Mu June 2007, Stefan Esser, uyo wakambiska PHP Security Response Team, wakayowoya mwakususka vya mbiri ya chivikiliro ya WordPress, wakuzunura masuzgo gha kapangidwe ka application agho ghakapangiska kuti kuŵe kwakusuzga kulemba code iyo njakuvikilirika ku SQL injection, na masuzgo ghanyake.

Mu June 2013, kukasangika kuti maplugin ghanandi gha WordPress agho ghakatsika chomene ghakaŵa pangozi ku mawukiridwe gha Web nga ni SQL injection na XSS. Kafukufuku munyake wa maplugin 10 ghapachanya gha e-commerce wakalongora kuti masekondi ghano (7) ghakaŵa pangozi.

Kuti ŵakhozge chivikiliro na kupangiska kusintha kwa software kuŵa kwapusu, kusintha kwa software kwa kuseri kwakujichitikira kukaŵikika mu WordPress 3.7.

Kukhazikika kwa WordPress kukhoza kuvikilirika na maplugin gha chivikiliro agho ghakutondeska ŵanthu kuwona mazina gha ŵagwiliskiri ntchito, kubisa vinthu, na kutondeska kafukufuku. Ŵagwiliskiri ntchito ŵakhozgaso kuvikilira WordPress yawo mwa kukhazikiska vinyake viphaya, ma theme, na maplugin ghose, kugwiliskira ntchito ma theme na maplugin ghakugomezgeka pera, na kusintha fayilo ya site ya .htaccess usange webserver yikuzomerezga kuti yitondesque mawukiridwe gha SQL injection na kukanizga ŵanthu ŵambura kuzomerezgeka kuwona mafayilo gha chisisi. Nkhwakuzirwa chomene kusintha maplugin gha WordPress chifukwa ŵa hacker ŵakhoza kusanga mndandanda wa maplugin ghose agho webusaiti yikugwiliskira ntchito na kupenja pangozi. Usange pangozi zasangika, zikhoza kugwiliskirika ntchito na ŵa hacker, kwa chiyelezgero, kuŵika mafayilo ghawo (nga ni web shell) agho ghakusonkhanitsa uthenga wa chisisi.

Ŵakupanga software ŵakhoza kugwiliskiraso ntchito vyakugwilira ntchito kuti ŵawone pangozi izo zingakaŵapo, kusazgapo Jetpack Protect, WPScan, WordPress Auditor, na WordPress Sploit Framework. Vyakugwilira ntchito ivi vikufufuza pangozi zakumanyikwa nga ni CSRF, LFI, RFI, XSS, SQL injection, na user enumeration. Kweni, ni pangozi zose yayi izo zingasangika na vyakugwilira ntchito ivi, ntheura nkhwakunozga kuwona code ya maplugin, ma theme, na vinyake kufuma ku ŵakupanga software ŵanyake.

Mu Malichi 2015, kukaripoteka kuti plugin ya Yoast SEO yikaŵa pangozi ku SQL injection, kuzomerezga ŵakuwukira kuti ŵachite malangulo gha SQL. Suzgo ili likanozgeka mu vinyake vya 1.7.4 vya plugin iyi.

Mu Januwale 2017, ŵakuwona vya chivikiliro pa Sucuri ŵakasanga suzgo mu WordPress REST API ilo likazomerezganga munthu waliyose kwinjizga uthenga na kusintha post panji page mu WordPress 4.7 panji kujumpha. Ŵakuwona aŵa ŵakachenjezga ŵakupanga WordPress mwakuchela, ndipo mu masekondi ghano (6), WordPress yikafumiska kunozga kwa 4.7.2.

Kufika pa WordPress 6.0, ukumu uwo ukukhumbikwa wa PHP ni PHP 5.6, iyo yikafumiskika pa Ogasiti 28, 2014, ndipo yili kuleka kovwirika na PHP Group kufuma pa Disemba 31, 2018. Ntheura, WordPress yikupereka ulongozgi wa kugwiliskira ntchito PHP 7.4 panji kujumpha.

Para palije kusintha kwa code yawo, ma website gha WordPress ghakugwiliskira ntchito canvas element kuti ghawone usange browser yikulongora makora emoji. Chifukwa chakuti Tor Browser pa nyengo iyi yikumanya yayi kupambana pakati pa ntchito iyi na kuyezga kuchita canvas fingerprinting, yikuchenjezga kuti webusaiti yikuyezga 'kutora uthenga wa chithunzi cha HTML5 canvas. Pachingali kuyezgelera kusanga nthowa zinyake zakovwilira ŵanthu awo ŵakupenja chisisi apo ŵakusunga luso la kuwona emoji.

Kukulilira na Wovwiri

WordCamp mu Sofia, Bulgaria (2011)
WordCamp mu Sofia, Bulgaria (2011)

Ŵakukuliliska software ŵapachanya

Matt Mullenweg na Mike Little ŵakaŵa ŵakwambiska polojekiti iyi. Ŵanthu ŵapachanya ŵa sono ŵali kulembeka pa webusaiti ya WordPress.

WordPress yikukuliliskikaso na gulu lawo, kusazgapo WP tester, gulu la ŵanthu ŵakujipeleka awo ŵakuyezga chinyake chilichose icho chafuma. Ŵali na mwaŵi wa kuwona nightly builds, vinyake vya beta, na vinyake ivyo vili pafupi kufuma. Ma error ghakulembeka kumpata kwa mailing list na chigwiliskiro cha Trac.

Nangauli yikukuliliskika chomene na gulu la ŵanthu, WordPress njakukolerana chomene na Automattic, kampani iyo yikambiskika na Matt Mullenweg.

WordPress Foundation

WordPress Foundation ni gulu lambura kupenja phindu ilo likapangika kuti liwovwire polojekiti ya WordPress. Chilato cha gulu ili nkhusimikizga kuti software ya WordPress njakuzomerezgeka ku waliyose kwamuyirayira. Monga chigawo cha ichi, gulu ili lili na WordPress, WordCamp, na ma trademark ghakukolerana. Mu Januwale 2010, Matt Mullenweg wakapanga gulu ili kuti liŵe na ma trademark gha polojekiti ya WordPress. Pakwamba kufuma mu 2006 kuya munthazi Automattic yikagwiranga ntchito nga ni mweneko wa kanyengo wa ma trademark gha WordPress. Kufuma pakwamba, iyo wakakhumbanga kuzakaŵika ma trademark gha WordPress musi mwa WordPress Foundation, iyo yikaŵa yindapangike mu 2006 ndipo yikatora nyengo yitali kupangika kuluska umo kukaghanaghanikirika.

WordPress Photo Directory

Pa Disemba 14, 2021, Matt Mullenweg wakapharazga vya WordPress Photo Directory pa chakuchitika cha State of the Word 2021. Ili ni directory ya vithunzi ya open-source ya vithunzi vya wanangwa iyo yikusungika na polojekiti ya WordPress. Directory ya vithunzi iyi yili na chilato cha kupereka nthowa yinyake ku ma image bank ghakujalika, nga ni Unsplash, Pixbaby, na Adobe Stock, agho malangulo ghawo gha layisensi yaŵa yakunonopa m'vyaka vyasonosono apa. Kugwiliskira ntchito mu ma theme gha WordPress, kwa chiyelezgero, nkhwakukanizgika. Mu Januwale 2022, polojekiti yikayamba kutora ŵanthu ŵakujipeleka, ndipo mu Febuluwale, webusaiti yawo ya ŵakupanga software yikafumiskika, uko ŵimiliri ŵa gulu ŵakasankhika pamanyuma.

Misonkhano ya WordCamp ya ŵakupanga software na ŵagwiliskiri ntchito

Ma WordCamp ni misonkhano ya m'malo iyo yikunozgeka mwakuyana na chigawo yakukhwaskana na chilichose chakukhwaskana na WordPress. Chakuchitika chakwamba chikaŵa WordCamp 2006 mu Ogasiti 2006 mu San Francisco, icho chikachitika zuŵa limoza ndipo chikaŵa na ŵanthu ŵakujumpha 500. WordCamp yakwamba kuwaro kwa San Francisco yikachitikira ku Beijing mu Sekutemba 2007. Kufuma nyengo iyo, kuli kuŵa ma WordCamp ghakujumpha 1,022 mu misumba yakujumpha 75 mu vyaru 65 pa charu chose. WordCamp San Francisco 2014 chikaŵa chakuchitika chaumaliro cha chaka na chaka cha ŵakupanga WordPress na ŵagwiliskiri ntchito icho chikachitikira ku San Francisco, ndipo sono chilisinthika na WordCamp US. Chikayamba mu 2013 nga ni WordCamp Europe, ma WordCamp gha chigawo mu vigawo vinyake ghakuchitika kuti ghakoleranyiske ŵanthu awo ŵandajipeleke mu vigawo vyawo na kuchiska ŵanthu awo ŵiza kuti ŵayambiske magulu gha ŵagwiliskiri ntchito mu misumba yawo. Mu 2019, chigawo cha Nordic chikaŵa na WordCamp Nordic yawo. WordCamp yakwamba ya Asia yikakhumbanga kuchitika mu 2020, kweni yikafutulika chifukwa cha nthenda ya COVID-19.

Wovwiri

Webusaiti yikuru ya wovwiri ya WordPress ni WordPress.org. Webusaiti iyi yili na WordPress Codex, buku la ulongozgi la pa internet la WordPress na forum ya WordPress, malo gha ŵagwiliskiri ntchito ŵa WordPress. na WordPress Forums, gulu la ŵagwiliskiri ntchito ŵa WordPress.

Hosting

Ntchito za hosting za WordPress kanandi zikupeleka nthowa ya kukhazikiska WordPress na kudofya kamoza, kusintha software na kukhazikiska backups kwakujichitikira, na chivikiliro ku mawukiridwe ghanandi. Ghanandi ghakupeleka wovwiri na kukhazikika kuti yigwire ntchito makora na CMS.

Pali nthowa ziwiri zikuru za hosting ya WordPress: shared WordPress hosting na managed WordPress hosting. Shared WordPress hosting ni nthowa ya mtengo wapusi uko ma website ghanandi ghakusungika pa server yimoza, ghakugaŵana vinthu. Managed WordPress hosting yikusazgapo kusamalira kose kwa webusaiti ya WordPress, kusazgapo wovwiri wa technical, chivikiliro, kunozga kagwiridwe ntchito, na kanandi vinthu vinandi vya server, kweni njamtengo wapatali.

Wonaniso

Lua error: bad argument #2 to 'title.new' (unrecognized namespace name 'Portal').

  • List of content management systems
  • NextGEN Gallery
  • Weblog software
  • WordPress.com

In 90 languages

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article