Sarah Bernhardt (Frëngjisht: ; c. 22/23 tetor 1844 – 26 mars 1923) ishte aktore e skenës dhe filmave franceze. Asaj i referohen si "aktorja më e famshme që bota ka njohur ndonjëherë". Bernhardt bëri famë në skenën franceze në vitet 1870-ta, në fillim të periudhës së Epokës Belle, dhe u shndërrua shumë shpejt në kërkesë për Evropën dhe Amerikën. Ajo zhvilloi një reputacion si një aktore serioze dramatike, duke fituar nofkën "Sara Hyjnore" ("The Divine Sarah").
Jeta e hershme
Bernhardt lindi në Paris si Rosine Bernardt, e bija e Julie Bernardt (1821, Amsterdam – 1876, Paris) dhe një babai të panjohur. Julie ishte një nga gjashtë fëmijët e një tregtari çifut, Moritz Baruch Bernardt, dhe Sara Hirsch (e njohur më vonë si Janetta Hartog,. C 1797-1829). Pesë javë pas vdekjes së gruas së tij të parë në 1829, babai i Julie u martua me Sara Kinsbergen (1809-1878). Ai kishte braktisur pesë vajzat dhe djalin e tij me njerkën në vitin 1835. Julie, së bashku me motrën e saj më të vogël Rosine, u nis për në Paris, ku ajo ishte prostitutë e shtresës së lartë e njohur me emrin "Youle". Julie kishte pesë vajza, duke përfshirë dy binjake të cilat vdiqën derisa ishin foshnja në vitin 1843.
Karriera në artet pamore
Pasi u vendosi veten në skenë, nga mosha 25 Bernhardt filloi të studiojë pikturë dhe skulpturë nën Mathieu Meusnier dhe Emilio Franceschi. Vepra e saj në fillim ishin kryesisht buste-portrete, por punimet e mëvonshme kanë qenë më ambicioze në dizajn. Pesëdhjetë vepra janë të dokumentuara, nga të cilat 25 prej tyre dihet se ende ekzistojnë, duke përfshirë veprën prej mermeri natyral Après la Tempête (Muzeu Kombëtar i Grave në Art). Punimet e saj janë ekspozuar në Salon 1874 – 1886, me disa disa punime të shfaqura më parë në Chikago (Ekspozitën Columbia) dhe në vitin 1900 në Ekspozitën Universelle. Bernhardt gjithashtu pikturonte, dhe derisa ishte në një turne teatror në New York, ajo organizoj një ekspozitë private me 500 të ftur për ti shikuar pikturat dhe skulpturat e saj. Ajo mund të jetë e njohur më shumë për penën dekorative të bronztë të vitit 1880 "Art Nouveau", e me të cilën portretizon veten me krahë prej lakuriqi dhe bisht peshku (Muzeu i Arteve Pamore, Boston). Kjo mund të ketë qenë frymëzuar nga performanca e saj Le Sfinksit në vitin 1874.
Karriera ne filmat pa zë
Bernhardt ishte një nga aktore pionere e filamve pa zë, duke debutuar si Hamleti në filmin dy-minutësh Le Duel d'Hamlet në vitin 1900. (Teknikisht, ky nuk ishte film pa zë, dhe në fakt, është cituar si një nga shembujt e parë e sistemit të sinkronizimit të zërit dhe fotografive lëvizëse me sitemin e ri të kinema-teatër-zërim Phono-Cinéma-Théâtre). Ky mnd të shihet në YouTube. Ajo vazhdoj të interpretoj në 8 filma të gjatë dhe dy filma biografik. Më vonë u përfshi edhe në një film për jetën e përditshme në shtëpi, Sarah Bernhardt à Belle-Isle (1912).
Libra
- Dans les nuages, Impressions d'une chaise (1878) - Franca
- L'Aveu, drame en un acte en prose (1888) - Franca
- Adrienne Lecouvreur, drame en six actes (1907) - Franca
- Ma Double Vie (1907) - Franca, & as My Double Life: Memoirs of Sarah Bernhardt, (1907) William Heinemann - Gabim i përfshirjes: {{En}} është vetëm për emërhapësirën e Skeda. Përdorni më mirë {{lang-en}} ose {{in lang|en}}.
- Un Coeur d'Homme, pièce en quatre actes (1911) - Franca
- Petite Idole - Franca (1920; as The Idol of Paris, 1921 - Gabim i përfshirjes: {{En}} është vetëm për emërhapësirën e Skeda. Përdorni më mirë {{lang-en}} ose {{in lang|en}}.)
- L'Art du Théâtre: la voix, le geste, la prononciation, etc. - Franca (1923; as The Art of the Theatre, 1924) - Gabim i përfshirjes: {{En}} është vetëm për emërhapësirën e Skeda. Përdorni më mirë {{lang-en}} ose {{in lang|en}}.
- Rothwell-Smith, Paul. Silent Films! the Performers (2011) ISBN 978-1-907540-32-5 - Gabim i përfshirjes: {{En}} është vetëm për emërhapësirën e Skeda. Përdorni më mirë {{lang-en}} ose {{in lang|en}}.
Strand Magazine
- A Christmas Story (December 1893)
- The Memoirs of Sarah Bernhardt (April 1904-March 1905)
- The Bombardment of Paris (August 1913)
- Love Wins (January 1921)
- The Untold Story (April 1921)
Filmografia
Për të
- 2000: Amélia
Regjistrime
- Phèdre (1902)
- Le Lac (The Lake) (1902)
- La Fiancée du Timbalier (1902)
- Lucie (1902)
- Le Lac (1903)
- La Samaritaine (1903)
- Les Vieux (The Old Ones) (1903)
- Un Évangile (A Gospel) (1903)
- Phèdre (1903)
- La Mort d'Izéil (The Death of Izéil) (1903)
- La Rêverie de Théroigne de Méricourt (The Dream of Théroigne de Méricourt) (1903)
- Un Peu de Musique (A Little Music) (1903)
- L'Aiglon (The Eaglet) (1910)
- Phèdre (1910)
- Les Buffons (The Buffoons) (1908)
- La Samaritaine (1910)
- L'Étoile dans la Nuit (The Star in the Night) (1918)
- Prière pour nos Ennemis (A Prayer for our Enemies) (1918)
Galeria
Lidhje të jashtme
- Punët e Sarah Bernhardt në Project Gutenberg
- Punimet e bëra nga ose për Sarah Bernhardt në Internet Archive
- Sarah Bernhardt në Internet Broadway Database
- Performancat në Arkivin eTeatrit të Universitetit të Bristollit
- Sarah Bernhardt tek IMDb
- Sarah Bernhardt në AllMovie
- Sarah Bernhardt cylinder recordings,nga Cylinder Preservation and Digitization Project në Librarinë e Universitetit të Kaliforisë, Santa Barbara.
- Sarah Bernhardt Collection në Qendrën Harry Ransom në Universitetin e Teksasit në Austin.
- Sarah Bernhardt: The Art of High Drama (2006) Exhibition në Muzeun Çifut (New York)
- Bibliography Arkivuar 2 janar 2009 tek Wayback Machine
- Sarah Bernhardt Arkivuar 7 tetor 2012 tek Wayback Machine photo gallery series 1 New York Public Library (NYPL)
- Sarah Bernhardt Arkivuar 7 tetor 2012 tek Wayback Machine photo gallery series 2 NYPL
- Sarah Bernhardt Jewish Women's Archive
- Sarah Bernhardt: Jews and Celebrity, Video Ligjeratë nga Dr. Henry Abramson
- Salome!! Sarah Bernhardt, Oscar Wilde, and the Drama of Celebrity në YouTube , Video Ligjeratë nga Professor Sharon Marcus
