Michael Jackson

O Michael Joseph Jackson (biandilo p-o 29-to avgusto 1958, Gary, Indiana - mulo p-o 25 shovtonai 2009, Los Angeles, California) sas Amerikaqo gilavno, khelutno, thaj jekh katar e maj influentne thaj ikonikane pop muzikaqe khelutne anda sa vrama. Vov sas dino o anav “O Thagar e Pop-esqo” katar lesqi paśe thaj lungo vrama amalni Elizabeth Taylor, jekh anav savo ačhilo palal so astardǎs e fanura.

Bijando p-o 29-to avgusto 1958-to berś anθ-o Gary, Indiana, o Michael Jackson sas o oxtoto anθar deś rakle (jekh mulo tikno vràma palal o bijandipe) kaθar o Joseph (Joe) thaj i Katherine Jackson. Lesqo dad kerelas buti sar kranosko operatoro ki jekh steel fabrika thaj lesqi dej k-o Sears baro magazino. I muzika sas jekh ćhand te našen katar lengo sakodiveseskoro ʒivdipen thaj o dad thaj i dej sas vi von muzikalne ʒene. O Joe baśavlǎs gitara anθ-i jekh lokalo R&B grupa, savi kerelas repeticia anθ-o tikno kher la famìliaqo anθ-o 2300 Jackson Street (koincidentno anavjardo palal o U.S. prezidento). Lesqi dej gilabelas thaj bašavelas klarineto thaj piano. E Joe-esqe repeticie e grupake, kombinime lenqe ʒivde muzikaça anθ-o kher, sas len baro impakto p-e Jacksonesqe ćhave desar sas tikne.

Sa le oxto Michael Jacksoneskere phrala thaj phenja — Rebbie, Jackie, Tito, Jermaine, La Toya, Marlon, Randy thaj Janet — kerden semnifikativne butǎ k-i muzikaqi industria. Numa, o Michaelesqo talento sas dikhlo katar jekh but terno berś thaj lesqe dadesqe inkuraźàciaça, o Michael astardǎs pesqi karièra kana sas les panʒ berśa. Vov gelo k-i muzikaqi grupa peske phralenqi ko 1960 berša, savi bućholas The Jackson 5.

Kana o Michael areslo sar śerutno gilavno thaj performeri k-o The Jackson 5, von sine p-o drom karing butśundipen thaj barvalipen. O Michaelesqo glaso, kombinisardo lesqe śukare khelimasqe miśkimatença, lośardeas thaj ćajlǒlas e publika. Lesqo maj angluno muzikaqo influènso sas o James Brown, prinʒardo vaś lesqe hipnotizime khelimasqe miśkimata pe scena. O Brown korkori sikavdǎs e Jacksonesqe sar te mekhel te perel o mikrofono thaj te astarel les anglal te perel tele ki scena. O Michael vi adoptisardǎs e khelimasqe miśkimata thaj e dramatikane posture e Sammy Davis Jr.-osqe thaj e Jackie Wilson-aqe. O Jackson admirisardǎs e koreografikane inovacie katar o Gene Kelly thaj sar o Smokey Robinson xramosardǎs thaj kerdǎs pesqo materiàlo.

O sukcèso e Jackson 5-enqo, maj palal paruvdǎs pes o anav te aven The Jacksons, kerdǎs e Michaeles te ovel prinʒardo artisto. Vov astardǎs peski kariera sar solo artisto ko 1971 bersh, numaj na sine dji ko 1979 bersh kana vov kerdas buti e Quincy Jonesesa te skirin pesko solo albumo “Off the Wall” so vov areslǎs te del andre k-o nivelo e influentno R&B gilavnenqo/kompozitorenqo. Akana, “Off the Wall” si jekh katar e majbare albumura andar sa e vrama thaj sas thodino k-o Grammy Hall of Fame ko 2008.