Zhao Ziyang (1919–2005) był chińskim politykiem, który pełnił funkcję premiera Chin w latach 1980–1987 oraz sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Chin w latach 1987–1989. Od 1986 roku prowadził reformy polityczne, a władzę stracił z powodu poparcia dla protestów na placu Tiananmen w 1989 roku. Resztę życia spędził w areszcie domowym, a jego śmierć w Pekinie w 2005 roku nie została uczczona zwyczajowymi obrzędami pogrzebowymi przysługującymi wysokim urzędnikom.
Wczesna kariera


Zhao wstąpił do partii komunistycznej w 1938 roku i w czasie wojny chińsko-japońskiej oraz wojny domowej w Chinach piastował głównie stanowiska administracyjne. Zyskał znaczenie w Kantonie w latach 50. i 60., gdzie w 1965 roku został sekretarzem komitetu prowincjonalnego partii. Podczas Wielkiego Skoku Naprzód prowadził surową kampanię wobec chłopów, choć później twierdził, że jego lokalne rozwiązania zmniejszyły liczbę ofiar głodu. Historyk Jasper Becker uważa go częściowo odpowiedzialnym za miliony ofiar w Kantonie. Jego umiarkowana polityka przyczyniła się później do odbudowy rolnictwa.
Reformy i upadek


Jako wysoki urzędnik w Syczuanie, a następnie jako premier, Zhao popierał reformy rynkowe, prywatyzację przedsiębiorstw państwowych i rozdzielenie partii i państwa. W 1987 roku zastąpił Hu Yaobanga na stanowisku sekretarza generalnego. Jego sympatia dla studenckich demonstrantów w 1989 roku postawiła go w konflikcie ze starszyzną partyjną i premierem Li Pengiem, a także utraciła poparcie Deng Xiaopinga. Po odsunięciu od władzy jego poglądy polityczne stały się bardziej radykalne, a on opowiadał się za pełnym przejściem do liberalnej demokracji. Jego tajne wspomnienia wydano za granicą w 2009 roku, lecz jego życiorys nadal podlega w Chinach cenzurze.
