Szamil Basajew był czeczeńskim przywódcą partyzanckim, politykiem i terrorystą, który pełnił funkcję wysokiego dowódcy wojskowego w odłączonej Czeczeńskiej Republice Iczkerii. Prowadził kampanie przeciwko rosyjskim siłom i po odbiciu Groznego w 1996 roku stał się jedną z czołowych postaci czeczeńskich separatystów. Był też powiązany z kilkoma najbardziej krwawymi zamachami terrorystycznymi w Rosji. Basajew zginął w eksplozji ciężarówki podczas transakcji broni w lipcu 2006 roku, choć dokładna przyczyna jego śmierci pozostaje sporna.
Młodość

Basajew urodził się w 1965 roku w wiosce w południowo-wschodniej Czeczenii, w rodzinie z długą tradycją oporu wobec obcej władzy. Jej członkowie zostali deportowani do Kazachstanu podczas II wojny światowej i mogli wrócić dopiero w 1957 roku. Po ukończeniu szkoły służył w siłach powietrznych ZSRR, pracował w południowej Rosji, a następnie przeniósł się do Moskwy, gdzie krótko studiował, a później pracował jako sprzedawca komputerów. Gdy czeczeński przywódca nacjonalistyczny Dżochar Dudajew ogłosił niepodległość w 1991 roku, Basajew rozpoczął karierę jako powstaniec.
Kariera wojskowa
Basajew przez lata prowadził działania partyzanckie przeciwko rosyjskim siłom i pełnił wysokie stanowiska w rządzie separatystów, w tym funkcję wicepremiera w latach 1997-1998. Wraz z Asłanem Maschadowem pomagał planować odbicie Groznego przez separatystów w 1996 roku. Obwiniano go o poważne ataki, m.in. napad na szpital w Budionnowsku, kryzys zakładników w teatrze na Dubrowce w Moskwie oraz oblężenie szkoły w Biesłanie, a powszechnie opisywano go jako jednego z najbardziej poszukiwanych terrorystów na świecie.
Śmierć
Basajew zginął 10 lipca 2006 roku w eksplozji ciężarówki podczas transakcji broni. Dowody śledcze sugerują, że detonacji uległa mina lądowa, którą oglądał, podczas gdy rosyjscy urzędnicy twierdzili, że jedna z ciężarówek została zaminowana pułapką. Jego śmierć była istotnym wydarzeniem w konflikcie czeczeńskim, zważywszy na to, że był najbardziej znanym dowódcą bojowników w powstaniu.
