Schutzstaffel (SS) była główną organizacją paramilitarną podległą Adolfowi Hitlerowi i NSDAP, najpierw w nazistowskich Niemczech, a następnie na całym okupowanym przez Niemcy terytorium Europy podczas II wojny światowej. Powstała w 1925 roku jako niewielki oddział ochronny przy imprezach partyjnych, a pod kierownictwem Heinricha Himmlera przekształciła się w jedną z najpotężniejszych organizacji reżimu. Do upadku nazistowskich Niemiec w 1945 roku była najważniejszą agencją bezpieczeństwa, masowej inwigilacji i terroru państwowego. SS była organizacją najbardziej odpowiedzialną za ludobójstwo szacowanych na sześć milionów Żydów podczas Holokaustu.
Geneza i rozwój












SS wywodziła się z ochotniczego oddziału straży zwanego Saal-Schutz, który do 1923 roku zapewniał ochronę zgromadzeniom NSDAP w Monachium. Hitler później utworzył osobną straż przyboczną, która była kilkakrotnie przemianowywana, zanim w 1925 roku przyjęła nazwę Schutzstaffel. Początkowo stanowiła niewielki batalion w ramach Sturmabteilung (SA), jednak przy szybkim rozroście SA miała trudności z pozyskiwaniem członków. Pod kierownictwem Himmlera, który w 1929 roku został Reichsführerem-SS, organizacja zwiększyła liczbę członków, zreorganizowała swoje struktury i uniezależniła się od SA, podporządkowując się bezpośrednio Hitlerowi.
Struktura i zbrodnie












SS składała się z dwóch głównych grup: Allgemeine SS, która realizowała politykę rasową i ogólne funkcje policyjne, oraz Waffen-SS, czyli jednostek bojowych. Trzecim elementem były SS-Totenkopfverbände, które prowadziły obozy koncentracyjne i zagłady. Gestapo i Sicherheitsdienst również podlegały jej kontroli. Członkowie wszystkich formacji dopuszczali się zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości podczas II wojny światowej, a SS wykorzystywała więźniów obozów koncentracyjnych jako niewolniczą siłę roboczą. Po wojnie Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze uznał SS za organizację przestępczą.
