Rousseaceae – rodzina roślin z rzędu astrowców. Obejmuje cztery rodzaje i 13 gatunków. Występują one na wyspie Mauritius (endemitem jest tu Roussea simplex), poza tym we wschodniej Australii (Abrophyllum i Cuttsia) oraz na wyspach południowo-zachodniej Oceanii od Nowej Gwinei do Nowej Zelandii (Carpodetus). Są to niskie drzewa i krzewy występujące w lasach w strefie ciepłego klimatu umiarkowanego i w klimacie podzwrotnikowym. Abrophyllum ornans i Carpodetus serratus bywają uprawiane jako rośliny ozdobne. Wykorzystywane jest drewno gatunku Carpodetus serratus (twarde, ale przyciągające owady je drążące).
Morfologia
- Pokrój
- Niewielkie (do 8 m wysokości), zimozielone drzewa i krzewy ze wspinającymi się pędami (Roussea). W pędach rodzaju Abrophyllum występuje sok mleczny.
- Liście
- Skrętoległe, tylko u Roussea naprzeciwległe lub okółkowe, pojedyncze, na brzegu płytko piłkowane. Przylistków brak. Liście są krótkoogonkowe (ogonek do 4 cm długości), o blaszce średnich rozmiarów (długości 10–20 cm i szerokości 4–10 cm), kształtu od lancetowatego do owalnego.
- Kwiaty
- Promieniste i obupłciowe. U Roussea są okazałe, pojedyncze i 4-krotne, u pozostałych rodzajów drobne (do 5 mm długości), zebrane w wiechy, także baldachokształtne i 5(–6)-krotne. Kielich niepozorny, bardzo krótki, rurkowaty, z odpadającymi ząbkami (u Roussea okazały). Korona zwykle żółtej lub żółtawej barwy, z całobrzegimi płatkami. Pręcików jest 5, rzadko 4 lub 6. Są wolne i mają równą długość, pylniki osadzone są na krótkich nitkach. Zalążnia jest górna, powstaje z 5 owocolistków i posiada 5 komór, w których znajduje się od 10 do wielu zalążków. Słupek jest pojedynczy i na szczycie rozdzielony na 5 łatek.
- Owoce
- Czarne jagody o średnicy do ok. 12 mm lub torebki, zawierające liczne, drobne nasiona o twardej łupinie.
Systematyka
Rodzaj Carpodetus i spokrewnione z nim rodzaje Cuttsia i Abrophyllum tradycyjnie włączane były do skalnicowatych Saxifragaceae lub twardziczkowatych Escalloniaceae, ew. sytuowane obok nich jako rodzina Carpodetaceae. Pokrewieństwo z rodzajem Roussea, którego pozycja systematyczna była przez długi czas niejasna, odkryto w wyniku analiz molekularnych. One też pozwoliły całą grupę określić jako siostrzaną dla dzwonkowatych Campanulaceae.
W obrębie rodziny pozycję bazalną zajmuje rodzaj Roussea, wyodrębniany jako podrodzina Rousseoideae. Rodzaj Carpodetus jest siostrzany z kolei wobec kladu obejmującego rodzaje Cuttsia i Abrophyllum.
- Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)
Rodzina zaliczona do rzędu astrowców Asterales reprezentującego klad astrowych w obrębie okrytonasiennych w systemie APG III (2009). Jest rodziną siostrzaną dla dzwonkowatych (Campanulaceae), wraz z którą stanowi klad bazalny w rzędzie astrowców.
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Podział rodziny
- podrodzina Rousseoideae Horaninow
- Roussea Smith
- podrodzina Carpodetoideae J. Lundberg
- Cuttsia Mueller
- Carpodetus Forster
- Abrophyllum J. D. Hooker
