J. Robert Oppenheimer był amerykańskim fizykiem teoretykiem, który w czasie II wojny światowej kierował Laboratorium w Los Alamos w ramach Projektu Manhattan. Często nazywany "ojcem bomby atomowej", nadzorował opracowanie pierwszych broni jądrowych. Urodzony w Nowym Jorku, wniósł wkład w mechanikę kwantową, fizykę jądrową i astrofizykę, a następnie kierował Instytutem Studiów Zaawansowanych w Princeton. Jego kariera zakończyła się kontrowersją po tym, jak przesłuchanie bezpieczeństwa w 1954 roku odebrało mu poświadczenie bezpieczeństwa, co decyzję uchylono w 2022 roku.
Młodość i kształcenie





Oppenheimer urodził się w Nowym Jorku w 1904 roku w niepraktykującej rodzinie żydowskiej o znacznym majątku, jego ojciec był odnoszącym sukcesy importerem tkanin. Studiował chemię na Uniwersytecie Harvarda, który ukończył w 1925 roku po trzech latach. Następnie kształcił się w Europie, uzyskując doktorat z fizyki na Uniwersytecie w Getyndze w 1927 roku pod kierunkiem Maxa Borna. Później dołączył do kadry fizyków Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, gdzie w 1936 roku został profesorem zwyczajnym.
Wkład naukowy





Oppenheimer przyczynił się do rozwoju mechaniki kwantowej i fizyki jądrowej, w tym do przybliżenia Borna-Oppenheimera dla funkcji falowych cząsteczek oraz prac nad pozytonami, elektrodynamiką kwantową i kwantową teorią pola. Wraz ze swoimi uczniami rozwijał astrofizykę, w tym teorie ulewy promieniowania kosmicznego oraz gwiazd neutronowych i czarnych dziur.
Projekt Manhattan i późniejsza kariera





W 1943 roku Oppenheimer został mianowany dyrektorem Laboratorium w Los Alamos w Nowym Meksyku, gdzie opracowywano pierwsze bronie jądrowe. W lipcu 1945 roku był świadkiem próby Trinity. Po wojnie kierował Instytutem Studiów Zaawansowanych i doradzał Komisji Energii Atomowej, opowiadając się za międzynarodową kontrolą broni jądrowej i sprzeciwiając się bombie wodorowej z przyczyn etycznych. Podczas czerwonej paniki w okresie zimnej wojny jego dawne związki doprowadziły do odebrania mu poświadczenia bezpieczeństwa w 1954 roku. W 1963 roku otrzymał Nagrodę im. Enrico Fermiego.
