factograf
PL
Zaloguj się

biskup Rzymu i zwierzchnik Kościoła rzymskokatolickiego

Papież

  • 1 min czytania
  • W 175 językach
  • 18 obrazów
  • Artykuł autorski Factograf
Papież

Papież to tytuł biskupa Rzymu, który jest zwierzchnikiem Kościoła katolickiego na całym świecie. Urząd ten nazywa się także najwyższym kapłanem, pontifex maximus, rzymskim pontifeksem lub suwerennym pontifeksem. Od VIII wieku do 1870 roku papież rządził Państwem Kościelnym, a od 1929 roku stoi na czele znacznie mniejszego Państwa Watykańskiego. Nauka katolicka głosi, że prymat biskupa Rzymu wynika z jego roli następcy świętego Piotra, któremu Jezus przekazał władzę nad Kościołem. Obecnym papieżem jest Leon XIV, wybrany 8 maja 2025 roku.

Tytuł i początki

Gesupietrochiave
Gesupietrochiave
Grzegorz Wielki (ok. 540–604), na obrazie Carla Saraceniego, ok. 1610, Rzym
Grzegorz Wielki (ok. 540–604), na obrazie Carla Saraceniego, ok. 1610, Rzym
Mapa państw śródziemnomorskich w 1400 roku. Wielka schizma wschodnia rozpoczęła się w 1054 roku i trwa nadal, natomiast schizma zachodnia trwała od 1378 do 1417 roku.
Mapa państw śródziemnomorskich w 1400 roku. Wielka schizma wschodnia rozpoczęła się w 1054 roku i trwa nadal, natomiast schizma zachodnia trwała od 1378 do 1417 roku.
W ramach reformy katolickiej papież Paweł III (1534–1549) zainicjował Sobór Trydencki (1545–1563), który ugruntował triumf papiestwa nad tymi, którzy dążyli do pojednania z protestantami lub sprzeciwiali się roszczeniom papieskim.
W ramach reformy katolickiej papież Paweł III (1534–1549) zainicjował Sobór Trydencki (1545–1563), który ugruntował triumf papiestwa nad tymi, którzy dążyli do pojednania z protestantami lub sprzeciwiali się roszczeniom papieskim.
Freska przedstawiająca Eliakima w Kaplicy Sykstyńskiej, Państwo Watykańskie
Freska przedstawiająca Eliakima w Kaplicy Sykstyńskiej, Państwo Watykańskie
Przekazanie kluczy, Pietro Perugino, 1481
Przekazanie kluczy, Pietro Perugino, 1481
Konklawe w Konstancji w 1417 roku, na którym wybrano papieża Marcina V
Konklawe w Konstancji w 1417 roku, na którym wybrano papieża Marcina V
Formalne ogłoszenie „Habemus Papam” po wyborze papieża Marcina V
Formalne ogłoszenie „Habemus Papam” po wyborze papieża Marcina V
Pogrzeb papieża Jana Pawła II w Watykanie w kwietniu 2005 roku, celebrowany przez kardynała Josepha Ratzingera, przyszłego papieża Benedykta XVI
Pogrzeb papieża Jana Pawła II w Watykanie w kwietniu 2005 roku, celebrowany przez kardynała Josepha Ratzingera, przyszłego papieża Benedykta XVI
9 obrazów

Słowo papież pochodzi od greckiego wyrazu oznaczającego ojca. We wczesnym chrześcijaństwie tytuł ten nosiło wielu biskupów i wyższych duchownych, zwłaszcza na Wschodzie. Na Zachodzie zarezerwowano go dla biskupa Rzymu za panowania Leona I, a praktykę tę usankcjonowano oficjalnie w XI wieku. Według tradycji katolickiej stolicę rzymską założyli w I wieku święci Piotr i Paweł, choć historycy spierają się o to, czy Piotr był pierwszym biskupem Rzymu.

Rola i władza

Nowo wybudowane wejście do Państwa Watykańskiego z napisem „Benedictus XVI Pont(ifex) Max(imus) Anno Domini MMV Pont(ificatus) I.”, czyli „Benedykt XVI, Pontifex Maximus, w roku Pańskim 2005, pierwszym roku jego pontyfikatu”.
Nowo wybudowane wejście do Państwa Watykańskiego z napisem „Benedictus XVI Pont(ifex) Max(imus) Anno Domini MMV Pont(ificatus) I.”, czyli „Benedykt XVI, Pontifex Maximus, w roku Pańskim 2005, pierwszym roku jego pontyfikatu”.
Ilustracja z 1881 roku przedstawiająca nieomylność papieską
Ilustracja z 1881 roku przedstawiająca nieomylność papieską
Antychryst, drzeworyt Lucasa Cranacha Starszego przedstawiający papieża, który wykorzystuje władzę doczesną, by nadać autorytet hojnie wspierającemu go władcy
Antychryst, drzeworyt Lucasa Cranacha Starszego przedstawiający papieża, który wykorzystuje władzę doczesną, by nadać autorytet hojnie wspierającemu go władcy
Antychryst, Lucas Cranach Starszy, z Pasjonału Chrystusa i Antychrysta Lutra z 1521 roku. Papież podpisuje i sprzedaje odpusty.
Antychryst, Lucas Cranach Starszy, z Pasjonału Chrystusa i Antychrysta Lutra z 1521 roku. Papież podpisuje i sprzedaje odpusty.
Chrystus, Lucas Cranach. Ten drzeworyt przedstawiający J 13,14–17 pochodzi z Pasjonału Chrystusa i Antychrysta. Cranach ukazuje Jezusa całującego stopę Piotra podczas umywania nóg, w przeciwieństwie do przeciwnego drzeworytu, na którym papież żąda, by inni całowali jego stopę.
Chrystus, Lucas Cranach. Ten drzeworyt przedstawiający J 13,14–17 pochodzi z Pasjonału Chrystusa i Antychrysta. Cranach ukazuje Jezusa całującego stopę Piotra podczas umywania nóg, w przeciwieństwie do przeciwnego drzeworytu, na którym papież żąda, by inni…
Antychryst, Lucas Cranach Starszy, luteranin. Ten drzeworyt przedstawiający tradycyjny zwyczaj całowania stopy papieża pochodzi z Pasjonału Chrystusa i Antychrysta.
Antychryst, Lucas Cranach Starszy, luteranin. Ten drzeworyt przedstawiający tradycyjny zwyczaj całowania stopy papieża pochodzi z Pasjonału Chrystusa i Antychrysta.
Papież Pius IX, papież o najdłuższym potwierdzonym panowaniu
Papież Pius IX, papież o najdłuższym potwierdzonym panowaniu
Papież Urban VII, papież o najkrótszym panowaniu
Papież Urban VII, papież o najkrótszym panowaniu
8 obrazów

Papież stoi na czele kolegium biskupów, co katolicy uznają za kontynuację przewodnictwa apostołów pod kierownictwem Piotra. Na przestrzeni wieków papiestwo zyskało szeroki wpływ świecki, choć jego władza doczesna w czasach nowszych osłabła, a urząd koncentruje się głównie na sprawach religijnych. Autorytet papieski został formalnie określony w 1870 roku dogmatem o nieomylności papieskiej, który odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy papież przemawia ex cathedra w sprawach wiary lub moralności.

W 175 językach

PolskiČeštinaDeutschEnglishEspañolFrançaisItaliano日本語PortuguêsРусскийУкраїнська中文AfrikaansShqipአማርኛOld EnglishAngikaAragoneseAramaicالعربيةEgyptian ArabicAsturianuAzbAzərbaycanBavarianbat-smgBikolБеларускаяBetawiБългарскиবাংলাBrezhonegBosanskiCatalàCdoCebuanoНохчийнکوردیی ناوەندیCorsicanCrimean TatarKashubianChurch SlavicЧӑваш чӗлхиCymraegDanskZazaDolnoserbšćinaΕλληνικάEmlEsperantoEestiEuskaraفارسیfiu-vroSuomiFøroysktArpitanNorthern FrisianFurlanFryskGaeilgeGàidhligGalegoHakka Chineseעבריתहिन्दीHrvatskiHornjoserbšćinaHaitian CreoleMagyarՀայերենHywInterlinguaIbanBahasa IndonesiaInterlingueIlokoIdoIsvÍslenskaJamaican Creole EnglishJawaქართულიKbpTyapҚазақшаខ្មែរಕನ್ನಡ한국어Kurdî (kurmancî)KernewekКыргызчаLadinoLatinLëtzebuergeschLingua Franca NovaLimburgishLombardLingálaລາວLietuviųLatviešuMalagasyMinangkabauМакедонскиമലയാളംМонголमराठीMelayuMaltiMirandeseမြန်မာمازرونیNahNeapolitanNeddersass’sch (Nedderlannen)Neddersass’schनेपालीNewariNederlandsNorsk nynorskNorskNrmOccitanPapiamentoਪੰਜਾਬੀPicardPennsylvania GermanWestern PanjabiپښتوRunasimiRumantschroa-rupRomânăRusynСаха тылаSicilianuScotsSarduSrpski (latinica)සිංහලSkrSlovenčinaSlovenščinaAnarâškielâShqipСрпскиSvenskaKiswahiliŚlōnskiதமிழ்తెలుగుТоҷикӣไทยFilipinoTok PisinTürkçeТатарTumbukaئۇيغۇرچەاردوO‘zbekVenetoTiếng ViệtWest FlemishVolapükWarayWalloonWu ChineseMingrelianייִדישÈdè YorùbáZeelandiczh-yueIsiZulu

Редакція Factograf · Opublikowano 14 października 2026 · Częściowo na podstawie Wikipedii, CC BY-SA 4.0 · Artykuł źródłowy