Paisjusz Chilendarski był bułgarskim mnichem prawosławnym, historykiem i pisarzem żyjącym w XVIII wieku, który sprawował funkcję hegumena. Urodzony w mieście Bansko, stał się centralną postacią Bułgarskiego Odrodzenia Narodowego dzięki napisaniu Istoriya Slavyanobolgarskaya w 1762 roku. To dzieło historyczne miało na celu przebudzenie świadomości narodowej i zapobieżenie hellenizacji Bułgarów. Spędził znaczną część czasu w klasztorze Hilandar na Athosie, gdzie pracował nad udokumentowaniem chwalebnej przeszłości swojego narodu.
Życie i twórczość
Po wstąpieniu do klasztoru Hilandar w 1745 roku, Paisjusz służył jako hieromonach i zastępca przeora. Przez dwa lata gromadził dane historyczne, podróżując nawet do monarchii Habsburgów, aby ukończyć swoje badania. Jego przełomowa książka historyczna została ukończona w klasztorze Zograf. Jako wędrowny mnich rozpowszechniał swoje pisma na bułgarskich ziemiach, zachęcając swój lud do przyjęcia rodzimego języka i dziedzictwa zamiast asymilacji z kulturą grecką.
Kult i dziedzictwo
Kościół bułgarski ogłosił go świętym w 1962 roku. Jest on wspominany 19 czerwca zarówno w tradycji prawosławnej, jak i katolickiej. Jego wpływ pozostaje widoczny we współczesnej Bułgarii, gdzie jego wizerunek pojawia się na różnych nominałach waluty. Ponadto, jeden ze szczytów na Wyspach Szetlandzkich Południowych został nazwany na jego cześć.