Nea Filadelfia

Nea Filadelfia (gr. Νέα Φιλαδέλφεια, czyli Nowa Filadelfia) – miasto w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Attyka, w regionie Attyka, w jednostce regionalnej Ateny-Sektor Centralny. Siedziba gminy Filadelfia-Chalkidona. Zlokalizowana w granicach aglomeracji ateńskiej (Wielkich Aten). W 2011 r. liczyło 25 734 mieszkańców.

Nowa Filadelfia została starannie zaprojektowana w latach 20. XX wieku, w konwencji miasta-ogrodu, opartego na centralnym placu i gwiaździstym układzie ulic, z przecznicami, jako obwodnicami centrum i z jednolitymi akcentami budynków. Cechy te w znaczniej mierze zachowała do dziś.

Do początków XX wieku miejscowość miała charakter rolniczo-sadowniczy. Następnie osiedlali się tu greccy imigranci, głównie z okręgu Konstantynopola (obecnie Stambuł w Turcji). W 1924 r. rozpoczęto budowę nowej sieci ulic, a już w 1926 r. wybudowano zaplecze i stadion piłkarski dla AEK Ateny. Siedziby mają tutaj również klub sportowy Ionikos i młodzieżowy „Attalos”.

Od 1947 r. zaczęło powstawać osiedle skromnych, szeregowych, bliźniaczych domów jednorodzinnych, w otoczeniu ogrodowej zieleni. Od połowy lat 50. i przez lata 60. wznoszono, również otoczone zielenią, osiedle dwupiętrowych bloków robotniczej spółdzielni mieszkaniowej – późniejszego wykonawcy Wioski Olimpijskiej. 3,5 tysiąca domów uległo znacznym uszkodzeniom wskutek trzęsienia ziemi 1999 r. Szkody naprawiono, modernizując dzielnicę i dodając jej estetyki, z wykorzystaniem funduszy unijnych.

Przez Nową Filadelfię przebiega główna grecka autostrada Ethniki Odos, u granic dzielnicy krzyżując się z regionalną autostradą Attiki Odos. Komunikacja publiczna z aglomeracją wykorzystuje szybką kolej miejską „ilektrikos”, dwie linie trolejbusowe i kilka autobusowych. Transport publiczny zapewnia klimatyzację, a autobusy wyposażono w silniki zasilane w przyjazne środowisku paliwo LPG. Nowa Filadelfia, choć zaliczana do dzielnic tanich, wyróżnia się w zespole Aten niską gęstością zaludnienia, dużą ilością zieleni przy ulicach i dużym parkiem. Urządzono go na przebudowanych, byłych terenach królewskich, drzewostan nawadniany jest podziemnie, nad stacją pomp głębinowych wybudowano sztuczne jezioro, z aranżowanym otoczeniem, o nazwie „Podwórko Nieba”, małą wyspą, imitacją wiatraka, 28 dyszami podświetlonych fontann. W sąsiedztwie parku mieszczą się obiekty oświatowe, odkryte i kryte tereny sportowe, kluby fitness, miejsca zabaw dzieci, dzielnicowy dom kultury i panhelleński instytut-fundacja („Idrima”) diaspory.