Unia Europejska (UE) – polityczna i gospodarcza unia 27 państw członkowskich, położonych przede wszystkim w Europie. Jej całkowita powierzchnia wynosi około 4,2 mln km², a liczba ludności w 2026 roku przekraczała nieco 452 mln osób. Państwa członkowskie wytworzyły w 2025 roku nominalny PKB na poziomie około 18,8 bln euro, czyli mniej więcej jedną szóstą światowej produkcji gospodarczej. Unię często opisuje się jako wyjątkowy byt polityczny łączący cechy zarówno federacji, jak i konfederacji.
Rynek wewnętrzny i polityki
Fundamentem UE jest unia celna, która doprowadziła do powstania wewnętrznego rynku jednolitego, opartego na wspólnych standardach prawnych obowiązujących w obszarach, w których państwa członkowskie zgodziły się działać wspólnie. Polityki UE mają na celu zapewnienie swobodnego przepływu osób, towarów, usług i kapitału oraz utrzymanie wspólnych polityk w zakresie handlu, rolnictwa, rybołówstwa i rozwoju regionalnego. Kontrole paszportowe zostały zniesione w podróżach w obrębie strefy Schengen. Strefa euro obejmuje 21 państw członkowskich, które posługują się walutą euro. Dzięki Wspólnej Polityce Zagranicznej i Bezpieczeństwa Unia odgrywa również rolę w stosunkach zewnętrznych i obronności, a w 2012 roku została uhonorowana Pokojową Nagrodą Nobla.
Geneza i rozwój
UE została ustanowiona wraz z obywatelstwem unijnym, gdy traktat z Maastricht wszedł w życie w 1993 roku, a na mocy traktatu lizbońskiego z 2009 roku uzyskała jedną międzynarodową osobowość prawną. Jej korzenie sięgają powojennej integracji europejskiej, która rozpoczęła się w 1948 roku, oraz wcześniejszych organizacji, takich jak Europejska Wspólnota Węgla i Stali czy Europejska Wspólnota Gospodarcza. Z biegiem czasu Unia rozrastała się poprzez przystępowanie kolejnych państw w latach 1973–2013 oraz przejmowanie nowych obszarów polityki. W 2020 roku Wielka Brytania stała się jedynym państwem członkowskim, które opuściło Unię.