Melilla to autonomiczne miasto Hiszpanii położone na północnoafrykańskim wybrzeżu, nad Morzem Śródziemnym, na granicy marokańsko-hiszpańskiej, przy marokańskim miasteczku portowym Beni Ansar. Zajmuje powierzchnię 12,3 km². Jego ludność pochodzi głównie od Iberów i Riffijczyków, a mniejsze społeczności tworzą Żydzi sefardyjscy oraz hinduiści sindhi. Językiem urzędowym jest hiszpański, obok riffijskiego języka tarifit. Jako enklawa jest jednym z terytoriów specjalnych Unii Europejskiej, a Maroko wysuwa wobec niego roszczenia irredentystyczne.
Historia dawna







Faktoria handlowa o nazwie Rusadir została założona w tym miejscu przez fenickich żeglarzy, w pobliżu dzisiejszego przylądka Trzech Widłogów. W starożytności i średniowieczu miejsce to przechodziło w ręce wielu władz, m.in. Kartaginy, Rzymu oraz różnych dynastii berberyjskich i muzułmańskich. Podczas konfliktów między królestwami Fezu i Tlemcen miejsce to często opuszczano, zanim zdobyły je siły chrześcijańskie w 1497 roku.
Panowanie hiszpańskie






Po zdobyciu Melilla była wspólnie administrowana przez ród Medina Sidonia i Koronę Kastylii do 1556 roku. Przez większość wczesnej epoki nowożytnej pozostawała garnizonem wojskowym z niewielką ludnością cywilną. Jej terytorium rozszerzono do obecnych granic po traktacie z Wad Ras w 1860 roku, a obszar między dawną twierdzą a zewnętrznymi fortami uległ urbanizacji. Gospodarkę wspierało lokalne wydobycie rudy żelaza we wschodnim Rifie. Melilla była gminą prowincji Malaga do uchwalenia statutu autonomii w 1995 roku.
Współczesny status






Melilla jest terytorium specjalnym Unii Europejskiej, a przepływ osób między nią a resztą UE reguluje umowa akcesyjna Hiszpanii do konwencji z Schengen. Liczba ludności wynosiła 87 067 osób w 2025 roku. Miasto posiada niewielkie lotnisko, a jego port utrzymuje połączenia promowe z Malagą, Motrilem i Almerią. Podobnie jak Ceuta, podlega roszczeniom irredentystycznym ze strony Maroka.
