Masakra w Carandiru miała miejsce 2 października 1992 roku w więzieniu Carandiru w São Paulo w Brazylii, kiedy policja wojskowa stanu wtargnęła do zakładu karnego po zamieszkach. Zabicie 111 więźniów jest powszechnie uznawane za poważne naruszenie praw człowieka. Wydarzenia doprowadziły do wieloletnich postępowań sądowych, krytyki na arenie międzynarodowej oraz trwającej do dziś debaty na temat brazylijskiego systemu penitencjarnego.
Zamieszki i szturm
Przemoc rozpoczęła się od bójki między dwiema grupami więźniów w bloku celowym 9, do której doszło po meczu piłki nożnej. Przerodziła się ona w zamieszki trwające około trzech godzin, podczas których więźniowie mieli używać przeciwko sobie noży i rur. Dyrektor więzienia José Ismael Pedrosa próbował negocjować przez megafon, ale został odepchnięty, gdy oddziały policji prewencyjnej wkroczyły na teren kompleksu. Funkcjonariusze z kilku jednostek przeszukiwali blok piętro po piętrze, a większość zgonów nastąpiła na drugim piętrze. Wielu z uwięzionych nie zostało jeszcze osądzonych ani skazanych.
Konsekwencje prawne
Ocaleni, krewni ofiar i organizacje broniące praw człowieka domagali się sprawiedliwości, a w 2000 roku Międzyamerykańska Komisja Praw Człowieka potępiła Brazylię za masakrę. Kilku funkcjonariuszy zostało później skazanych w 2013 i 2014 roku, jednak w 2016 roku sąd unieważnił proces, uznając zabójstwa za działanie w obronie koniecznej. Dowódca, pułkownik Ubiratan Guimarães, początkowo został skazany na 632 lata więzienia, ale jego wyrok został unieważniony w 2006 roku, a on sam został zamordowany w tym samym roku. Więzienie zostało zburzone w 2002 roku, a teren przekształcono w park.
