Maria I Stuart (1542–1587), znana także jako Maria Stuart lub Maria Stuart, królowa Szkocji, rządziła Szkocją od niemowlęctwa do chwili, gdy w 1567 roku została zmuszona do abdykacji. Jedyne przeżyjące prawowite dziecko króla Jakuba V odziedziczyła tron jako sześciodniowe niemowlę, a część dzieciństwa spędziła we Francji, gdzie została królową małżonką. Jej panowanie naznaczone było napięciami religijnymi, burzliwym małżeństwem oraz pretensjami do tronu angielskiego, co doprowadziło do wieloletniego uwięzienia przez Elżbietę I i do jej egzekucji w 1587 roku.
Dzieciństwo i regencja









Maria urodziła się w pałacu w Linlithgow i wstąpiła na tron po ojcu, który zmarł wkrótce po jej narodzinach. Podczas jej młodości Szkocją rządzili regenci: najpierw hrabia Arran, a później jej matka, Maria de Guise. Plany poślubienia Marii Edwardowi, synowi Henryka VIII, upadły wskutek konfliktów politycznych, co doprowadziło do kampanii wojskowej znanej jako tzw. Surowe zaloty. Aby zapewnić jej bezpieczeństwo, wysłano ją do Francji, gdzie zaręczono ją z dauphinem Franciszkiem.
Samodzielne rządy i upadek








Po powrocie do Szkocji w 1561 roku Maria rządziła z tolerancją i umiarem, mimo głębokich podziałów religijnych. Jej małżeństwo z lordem Darnleyem zakończyło się przemocą, a późniejszy związek z hrabią Bothwellem wywołał powstanie. Uwięziona i zmuszona do abdykacji na rzecz swojego niemowlęcego syna, uciekła do Anglii, gdzie Elżbieta I przez wiele lat trzymała ją w niewoli, zanim w 1587 roku została osądzona i stracona.
