Marek z Efezu był bizantyjskim mnichem, teologiem i arcybiskupem żyjącym w Konstantynopolu w XV wieku. Jako oddany zwolennik Grzegorza Palamasa był płodnym hymnografem i uczonym. Najbardziej znany jest z roli podczas soboru florenckiego (Ferrara–Florencja), gdzie początkowo popierał unię, lecz ostatecznie stał się głównym przywódcą prawosławnej opozycji. Poprzez odrzucenie porozumienia soborowego ze względu na jego niezgodność z ustanowionymi dogmatami, zyskał reputację obrońcy wiary. Jest czczony jako święty zarówno w tradycji katolickiej, jak i prawosławnej.
Życie i działalność
Urodzony jako Manuel Eugenikos około 1392 roku, odebrał wykształcenie w zakresie filozofii i matematyki. Jako metropolita Efezu brał czynny udział w debatach teologicznych podczas soboru florenckiego. W trakcie tych obrad napisał liczne dzieła, w tym argumenty przeciwko istnieniu czyśćca oraz krytykę łacińskich nauk. Przez całe życie pozostawał niezłomnym zwolennikiem teologii hesychastycznej.
Kult i dziedzictwo
Uznawany za filar prawosławia, jest czczony u boku Fotego Wielkiego i Grzegorza Palamasa. Jego wspomnienie obchodzone jest 19 stycznia, w rocznicę przeniesienia jego relikwii. Kościół Prawosławny czci go jako świętego, a jego pisma teologiczne nadal wpływają na współczesne dialogi ekumeniczne między tradycją wschodnią a zachodnią.