Mao Zedong (1893–1976) był chińskim rewolucjonistą komunistycznym i teoretykiem polityki, który założył Chińską Republikę Ludową. Jako najwyższy przywódca Chin od 1949 roku aż do swojej śmierci, zdobył władzę przede wszystkim dzięki roli przewodniczącego Komunistycznej Partii Chin. Jego adaptacja marksizmu-leninizmu, znana jako myśl Mao Zedonga, wpłynęła na ruchy maoistowskie na całym świecie. Historycy przypisują mu zakończenie imperializmu, konsolidację państwa chińskiego i przekształcenie Chin w główne mocarstwo światowe, jednocześnie obwiniając go o ciężki głód, prześladowania polityczne i miliony ofiar śmiertelnych.
Wczesne życie i dojście do władzy






Urodzony w rodzinie chłopskiej w Hunanie, pod koniec dynastii Qing, Mao ukształtował się pod wpływem rewolucji Xinhai z 1911 roku, chińskiego nacjonalizmu i idei antyimperialistycznych. Zetknął się z marksizmem, pracując jako bibliotekarz na Uniwersytecie Pekińskim, i wziął udział w Ruchu 4 Maja z 1919 roku. W 1921 roku został jednym z założycieli Komunistycznej Partii Chin, a podczas Długiego Marszu w 1935 roku objął jej przywództwo.
Rządy i najważniejsze kampanie






Po wojnie domowej w Chinach Mao pokonał rząd nacjonalistów, który w 1949 roku wycofał się na Tajwan. Jego rządy obejmowały redystrybucję ziemi, industrializację i tłumienie przeciwników. Wielki Skok Naprzód w latach 1958–1962 został po nim zastąpiony przez Wielki Głód w Chinach, a Rewolucja Kulturalna, rozpoczęta w 1966 roku, przyniosła brutalną walkę klasową i kult jednostki. Chiny pod jego przywództwem bywają określane jako totalitarne.
Dziedzictwo





Mao zmarł w 1976 roku, a jego następcami zostali najpierw Hua Guofeng, a w 1978 roku Deng Xiaoping. Za rządów Mao Chińska Republika Ludowa zastąpiła Republikę Chińską w Radzie Bezpieczeństwa ONZ i stała się piątym państwem posiadającym broń jądrową. Zwolennicy przypisują mu upowszechnienie piśmienności, praw kobiet i podstawowej opieki zdrowotnej, podczas gdy krytycy podkreślają ofiary śmiertelne i prześladowania z czasów jego rządów.
